Scenograf i reżyser teatralny. Urodził się w 6 marca 1947 roku w Warszawie.

W 1973 roku ukończył Wydział Architektury Wnętrz warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Później studiował na Wydziale Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie pod kierunkiem profesora Bohdana Korzeniewskiego. Dyplom uzyskał w 1981 roku.

W teatrze debiutował w 1974 roku. Przygotował scenografię do słynnego, kontrowersyjnego i przez wielu wówczas uważanego za obrazoburczy spektaklu Balladyny w inscenizacji Adama Hanuszkiewicza. Na deskach Teatru Narodowego reżyser uwspółcześnił dramat Juliusza Słowackiego, zrealizował go w konwencji komiksowej. Akcja toczyła się na niemal pustej scenie z wielkim czerwonym napisem "Balladyna". Scena z widownią została połączona dwoma pomostami, po których na Hondach jeździli bohaterowie. Sama Balladyna wystąpiła w kostiumie Barbarelli.

Po debiucie Jarnuszkiewicz pracował m.in. w Teatrze Powszechnym w Warszawie, Teatrze Nowym w Warszawie, Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu, Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie, Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie i Wrocławskim Teatrze Współczesnym. Współpracował m.in. z Zygmuntem Hübnerem projektując dekoracje do Buffalo Billa Arthura Kopita (Teatr Powszechny w Warszawie, 1975) i Agnieszką Holland, z którą współtworzył m.in. Woyzecka Georga Büchnera (Teatr im. Jaracza w Olsztynie, współreżyseria z Laco Adamikiem, 1978). Wielokrotnie pracował z Bohdanem Cybulskim, wspólnie zajmowali się m.in. dramaturgią Tadeusza Różewicza. Wystawili Akt przerywany (Teatr im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim, 1976) i Odejście Głodomora (Teatr im. Kochanowskiego w Opolu, 1978). Jarnuszkiewicz kilkakrotnie, jako scenograf i reżyser, sięgał do dramaturgii Helmuta Kajzara. Zaprojektował scenografię do Musikkraker w reżyserii Zbigniewa Micha (Teatr Muzyczny w Gdyni, 1981) i Obory w inscenizacji Andrzeja Makowieckiego (Wrocławski Teatr Współczesny, 1981). W warszawskim Teatrze Studio wyreżyserował natomiast Samoobronę i Koniec półświni (1997). Równocześnie pracował także nad klasyką. W Teatrze Polskim w Szczecinie z Cybulskim zrealizowali Księcia niezłomnego Calderona-Słowackiego (1977, spektakl wystawiony na Zamku Książąt Pomorskich) i Don Juana Moliera (1979), a warszawskim Teatrze Nowym Peryklesa Szekspira (1984). Na tej samej scenie powstał też Edward II Christophera Marlowe'a w reżyserii Macieja Prusa (1986).

Przestrzeń w teatrze Jarnuszkiewicza wydobywały czarne kotary, zastawki i światło - tak było m.in. w Peryklesie, gdzie scenograf użył reflektorów i świec. W pracy scenograficznej i reżyserskiej (jako inscenizator debiutował w 1978 roku Głosami Ireneusza Iredyńskiego w olsztyńskim Teatrze im. Jaracza) twórca poszukiwał skupienia, często stosował powolną narrację, przerywaną wyciemnieniami pozwalającą widzowi na niespieszne poznawanie idei wyrażonej w opowiadanej historii. Reżyser przyznaje, że zawsze chciał stawiać fundamentalne pytania. Dlatego nie uprawiał teatru ani publicystycznego ani czysto psychologicznego.

"Mnie jest bliskie to" - mówił reżyser - "że można dociec czy dotrzeć do uczuć, które nam towarzyszą, a których w życiu na co dzień jakby nie ma. Interesuje mnie, gdzie leży granica pewnych ekstremalnych stanów psychicznych i granica ich poznania. Interesuje mnie rozpoznawanie tego, czy człowiek jako gatunek został obarczony przez Boga czy przez los. Taki podstawowy ludzki status" ("Teatr" 1997, nr 7-8).

Próba opisania kondycji ludzkiej kierowała go ku uspokojeniu, "wyciszeniu" akcji, zgodnie z myślą, że domeną cierpienia jest milczenie, a nie krzyk.

"Szukam skupienia, zastygnięcia, przerażenia, które nie pozwala człowiekowi zareagować" - deklarował Jarnuszkiewicz. - "Czyli implozji, a nie eksplozji uczuć" ("Teatr" 1997, nr 7-8).

W takim duchu zrealizował m.in. Do Damaszku Augusta Strindberga (Teatr Szwedzka 2/4 w Warszawie, 1994) oraz Branda Henryka Ibsena (Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi, 1998).

"W przedstawieniu Jarnuszkiewicza nie ma żadnych nasyconych barw: ni w dekoracjach, ni w strojach, ni w rekwizytach" - pisał Tadeusz Kornaś. - "Czerń, beż, biel, różne odcienie szarości. Jeśli pojawią się inne kolory, to przełamane popiołem. Lecz ta paleta nie stwarza poczucia smutku i przygnębienia. Łagodne ciepło drewna, czasem światło, budują raczej atmosferę trwania i spokoju. Takie kolory określają temperaturę postaci, narzucają obraz świata. Lecz wciąż powraca wrażenie, że pod tą uspokojoną materią kryje się żar. Raz tylko w spektaklu kolor wybucha, gdy Gerda przenosi przez scenę wyzywająco czerwoną różę zmrożoną w bryle lodu - wtedy kwiat wręcz razi oczy."

Do dramaturgii Strindberga Jarnuszkiewicz powrócił jeszcze w autorskim przedstawieniu Na szczytach rozpaczy (Teatr Nowy w Łodzi, 2004), w którym obok motywów z twórczości szwedzkiego dramatopisarza pojawiły się inspiracje zaczerpnięte z twórczości Emila Ciorana i Luisa-Vincenta Thomasa. W tym spektaklu reżyser wykorzystał też lalki. Z ogromnej siły syntetycznego przekazu, jaki w teatrze daje lalka Jarnuszkiewicz zdał sobie sprawę już wcześniej. W 1987 roku w warszawskim Teatrze Małym wspólnie z rzeźbiarzem Tomaszem Woźniakiem reżyser przygotował Sceny pasyjne - plastyczną impresję na kanwie Pasji wg św. Mateusza Jana Sebastiana Bacha - poetycki spektakl afirmujący życie i dobro, wykorzystujący lalki, m.in. wielką marionetę Chrystusa. Jarnuszkiewicz przyznaje, że to przedstawienie okazało się przełomowe dla jego reżyserskiej pracy. W 1990 roku objął dyrekcję warszawskiego Teatru "Guliwer". Chciał tworzyć tam teatr narracji plastycznej, który poważnie traktowałby dziecko. Z jego planów nic nie wyszło, po roku rozstał się z "Guliwerem". Jednak nadal tworzy bardzo ciekawe przedstawienia w teatrze lalkowym, wyreżyserował m.in. Dzikie łabędzie Andersena w Olsztyńskim Teatrze Lalek (2002) i Urodziny infantki Oscara Wilde'a w warszawskim Teatrze "Lalka" (2005) i Wiewiórkę Moniki Milewskiej w Teatrze Animacji w Poznaniu (2007).

Jarnuszkiewicz ma na swoim koncie także kilka prac w Teatrze Telewizji, wyreżyserował tu Jesiennym wieczorem Gabrieli Zapolskiej (1994) i przygotował m.in. scenografię do przedstawień Macieja Prusa - Edwarda II Christophera Marlowe'a (2002) i Intrygi i miłości Fryderyka Schillera (2004). Jest autorem scenografii do filmu fabularnego opowiadającego o aktorach przygotowujących się do odegrania Trzech sióstr Czechowa - Łóżka Wierszynina w reżyserii Andrzeja Domalika (1997). Z tym reżyserem scenograf współpracował także w teatrze m.in. przy spektaklu Obłom-Off Michaiła Ugarowa (Teatr Dramatyczny w Warszawie, 2005), ...I tyle miłości Antoniego Czechowa (Teatr Ateneum w Warszawie, 2005). Ostatnio przygotowali wspólnie Terminal 7 Larsa Noréna (Teatr Narodowy w Warszawie, 2007) rozegrany w pustej, szarawej, sterylnej przestrzeni, która doskonale wydobywała sensy dramatu i Orkiestrę "Titanic" Christo Bojczewa (Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, 2008). Natomiast ze Zbigniewem Brzozą w warszawskim Teatrze Studio twórca pracował nad Merylin Mongoł Nikołaja Kolady (2004), przedstawieniem Geza dzieciak Jánosa Háya (2005) i Pasją Petera Turriniego (2007). Wspólnie zrealizowali też Edmonda Davida Mameta (Teatr im. Jaracza w Łodzi, 2007) i Komedię omyłek Szekspira (Teatr Wybrzeże w Gdańsku, 2007). Nad inscenizacjami Szekspirowskimi scenograf pracował także z Maciejem Prusem projektując efektowne, monumentalne dekoracje. W Teatrze Polskim im. Hieronima Konieczki w Bydgoszczy powstał Tymon Ateńczyk (2007), a na scenie Teatru Narodowego Wiele hałasu o nic.

"Jest znakomita" - pisał o scenografii do tego ostatniego przedstawienia Jacek Cieślak. - "Scenograf żartobliwie strawestował formułę sceny pudełkowej charakterystycznej dla dawnego teatru. Oglądamy szarobiały karton wciśnięty spodem w głąb sceny, otwarty u góry ku widowni. Jarnuszkiewicz ponacinał ściany, tworząc drzwi i okien bez liku, by aktorzy mogli wejść na scenę, skąd się tylko da, i grać wszędzie na wyścigi ze światłem. Wkleił też w podwórzec messyńskiego pałacu dwa szklane balkony, uzyskując efekt współczesnego biurowca sir Normana Fostera, jaki stoi przy Narodowym" ("Rzeczpospolita" 2008, nr 292).

Nagrody:

• 1979 - Nagroda zespołowa za twórczy wkład w realizację spektaklu Don Juan Moliera w reżyserii Bohdana Cybulskiego z Teatru Polskiego w Szczecinie na 21. Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu;
• 1983 - Wyróżnienie za scenografię do Obory Helmuta Kajzara w reżyserii Andrzeja Makowieckiego z Teatru Współczesnego im. Wiercińskiego we Wrocławiu na 23. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych;
• 1984 - Nagroda II stopnia za scenografię do przedstawienia Akt przerywany Tadeusza Różewicza w reżyserii Bohdana Cybulskiego z Teatru Nowego w Warszawie na 24. Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu;
• 2000 - ATEST - Świadectwo Wysokiej Jakości i Poziomu Artystycznego przyznawane przez Kapitułę Atestów przy Zarządzie Polskiego Ośrodka ASSITEJ dla spektaklu Piękna i bestia z Teatru Animacji w Poznaniu;
• 2003 - ATEST - Świadectwo Wysokiej Jakości i Poziomu Artystycznego przyznawane przez Kapitułę Atestów przy Zarządzie Polskiego Ośrodka ASSITEJ dla przedstawienia Dzikie łabędzie wg Hansa Christiana Andersena w reżyserii Jarnuszkiewicza w Olsztyńskim Teatrze Lalek; I nagroda reżyserska za piękno, prawdę i szlachetność formy teatralnej w przedstawieniu Dzikie łabędzie wg Andersena w Olsztyńskim Teatrze Lalek na 21. Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Lalkowych w Opolu;
• 2004 - Nadzwyczajny Andersen, nagroda (wspólnie z Katarzyną Proniewską-Mazurek) za projekty lalek do przedstawienia Dzikie łabędzie wg Andersena w Olsztyńskim Teatrze Lalek na 2. Festiwalu Widowisk dla Dzieci "Na ziarnku grochu" w Krakowie; Grand Prix (nagroda widzów) dla przedstawienia Dzikie łabędzie wg Andersena w Olsztyńskim Teatrze Lalek na 4. Międzynarodowym Festiwalu Warszawski Pałac Teatralny;
• 2006 - Nagroda (wspólnie z Joanną Braun) za kształt plastyczny przedstawienia Urodziny infantki Oscara Wilde'a w reżyserii Jarnuszkiewicza z Teatru Lalka w Warszawie na 1. Ogólnopolskim Konkursie na Teatralną Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Europejskiej w Warszawie;
• 2007 - ATEST - Świadectwo Wysokiej Jakości i Poziomu Artystycznego za rok 2006 dla przedstawienia Wiewiórka Moniki Milewskiej w Teatrze Animacji w Poznaniu;
• 2008 - Łódzka Czarna Maska dla przedstawienia Don Juan Moliera w Teatrze Nowym im. Dejmka w Łodzi.

Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, kwiecień 2006; aktualizacja: październik 2009.