Teatr

Małgorzata Bogajewska

Teatr
Monika Mokrzycka-Pokora
Reżyserka teatralna.

Studiowała prawo na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, aktorstwo w poznańskiej Akademii Sztuk Wizualnych oraz scenopisarstwo na Camerimage Film School w Toruniu. Jest absolwentką Wydziału Reżyserii Dramatu w Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie (2002). W latach 2004-2006 pełniła funkcję dyrektora artystycznego Sceny Dramatycznej Teatru Jeleniogórskiego im. Cypriana Kamila Norwida.

Debiutowała jeszcze jako studentka reżyserii Powrotem Jerzego Łukosza w Lubuskim Teatrze im. Leona Kruczkowskiego w Zielonej Górze (2001). Ten współczesny, realistyczny i zarazem oniryczny tekst o powrocie do rodzinnego domu Bogajewska wystawiła
"precyzyjnie, dojrzale eksponując Gombrowiczowskie proweniencje utworu" (Jacek Sieradzki, "Polityka" 2002, nr 9).
W 2002 roku w Teatrze Powszechnym im. Jana Kochanowskiego w Radomiu zrealizowała Prawdziwą historię głupiego Jasia Radosława Figury, a rok później na tej samej scenie Przygody Pędrka Wyrzutka Stefana Themersona.

W 2003 roku przygotowała kolejny współczesny tekst, polską prapremierę Opowieści o zwyczajnym szaleństwie Petra Zelenki (Lubuski Teatr w Zielonej Górze). Sztuka czeskiego autora, przewrotna i zabawna historia o miłosnych niespełnieniach, stała się wkrótce przebojem polskich teatrów.
"Takich tekstów brakuje w naszych filmach i sztukach. Wypełniają lukę w dramaturgii" - mówiła reżyserka - "To opowieść o nas wszystkich, o tym że często gubimy się w tym świecie, w którym wolno już wszystko. Zelenka nie sięga do skrajności czy brutalności. W każdym szczególe jest taki zwyczajny, w dodatku ze świetnym poczuciem humoru." ("Gazeta Wyborcza - Zielona Góra" 03.03.2003).
W tym samym roku Bogajewska wystawiła też hit rodzimej dramaturgii - Testosteron Andrzeja Saramonowicza (Teatr Jeleniogórski) oraz Tlen Iwana Wyrypajewa (Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera w Warszawie).

W 2004 roku reżyserka przygotowała Koronację Marka Modzelewskiego (Lubuski Teatr w Zielonej Górze), sztukę o młodym lekarzu wyrywającym się z zakłamanego świata, który nim zawładnął.
"Wokół łóżka - głównego rekwizytu sztuki - krążą postaci, urywane rozmowy, porażki, podłe dowcipy, przekleństwa, seksualne orgie" - notował Artur Łukasiewicz. - "Ogląda się tę rzecz jak błyskotliwy teledysk o młodym pokoleniu Polaków" ("Gazeta Wyborcza - Zielona Góra" 2004, nr 69).
Wystawiła również impresaryjny spektakl Jednocześnie Jewgienija Griszkowca (2004), był to monodram w wykonaniu Pawła Pabisiaka, który
"(...) tekst rosyjskiego autora mówi tak naturalnie, jakby sam jeździł rosyjskimi kolejami, pił Sowieckoje Igristoje i podróżował w marzeniach do Gruzji. Nie udaje przy tym kogoś innego, przez cały czas jest Pawłem Pabisiakiem, który przyszedł opowiedzieć nam historię pana Griszkowca" - pisał Roma Pawłowski. - "Wszystko jest tu zwyczajne: funkcję reflektorów pełnią stołowe lampy, a scenę oznaczają trzy białe linie na betonowej podłodze. Jedyna dekoracja to wycięty z tektury samolocik. Widzowie zamiast na fotelach, siedzą na pufach i kanapach. I nie wiem dlaczego, ale ten skromny spektakl działa na mnie nieporównanie mocniej niż wielkie widowiska, które odbywają się w tym samym czasie w innych stołecznych teatrach. W tym samym czasie, czyli jednocześnie" ("Gazeta Wyborcza - Stołeczna" 2004, nr 98).
Wystawiła też poetycko-krwawego Sinobrodego nadzieję kobiet Dei Loher (Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu, 2004) - współczesną baśń o mordercy mimo woli, Henryku, spotykającym na swojej drodze chore na wielką miłość kobiety. Bogajewska nadała przedstawieniu silnie zmysłowy charakter.
"Kobiece postaci wyposażyła w groteskową drapieżność i zachłanność, ale też jakąś dziwną nerwowość, emocjonalno-fizyczne rozedrganie, które czyni z nich... potwory" - pisała Iwona Kłopocka ("Nowa Trybuna Opolska" 2004, nr 215).
Kolejne premiery Bogajewskiej to, przeniesiony w realia prowincjonalnej Polski, Testament psa Ariana Suassuny (Teatr Polski im. Hieronima Konieczki w Bydgoszczy, 2005) i Czerwone nosy Petera Barnesa (Teatr Jeleniogórski, 2005). Reżyserka powróciła także do dramaturgii Modzelewskiego, tym razem wystawiła jego Dotyk (Teatr Powszechny w Warszawie, 2005). Ten kameralny spektakl był intymnym zapisem rozmów prowadzonych przez czwórkę bohaterów.
"Reżyserka każe aktorom grać w tej samej przestrzeni, zagęszcza emocje, precyzyjnie cieniuje nastroje" - pisał o przedstawieniu Łukasz Drewniak. - "Tworzy wrażenie, jakbyśmy otworzyli drzwi do cudzego mieszkania, weszli w sam środek cudzej rozpaczy i zastygli z zażenowania na widok niesłychanej pornografii dusz" ("Przekrój" 2005, nr 48).
Kolejne realizacje sceniczne Bogajewskiej to adaptacja prozy Bohumila Hrabala Miasteczko, w którym czas się zatrzymał (Teatr Powszechny w Łodzi, 2006), toksyczna historia rodzinna - Espresso Lucii Frangione (Teatr Jeleniogórski, 2006) i nagradzani na festiwalach Osaczeni Władimira Zujewa - przejmująca historia o ludziach z pokolenia zniszczonego przez wojnę w Czeczenii (Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi, 2007).

Bogajewska jest wierna dramaturgii współczesnej. Ostatnio wystawiła Daily soup Amanity Muskarii (Teatr Narodowy, 2007) o codziennym życiu pod jednym dachem trzech pokoleń. Stworzyła gorzki portret rodziny nie patologicznej, ale toksycznej. To
"Ogłupiała jałowością mijających dni pani domu, zięć parweniusz nienawidzący teściowej, babcia odjeżdżająca ze szczętem w dawny świat, dorosła córka niezdolna do zerwania się z postronka. Dręczeni przez dawne traumy, których nic nie rozładuje (...)" - pisał o spektaklu Jacek Sieradzki. - "Reżyserka zadbała, by pod pospolitymi czynnościami tętniło podskórne napięcie punktowane muzyką" ("Przekrój" 2007, nr 26).
Zrealizowała także Językami mówić będą Australijczyka Andrew Bovella (Teatr Powszechny w Warszawie, 2008) i skandalizujące Zszywanie szkockiego dramaturga i reżysera Anthony'ego Neilsona o trudnych, perwersyjnych relacjach dwójki ludzi (Teatr im. Jaracza w Łodzi, 2008). Jednak jej ostatnim spektaklem jest rozegrany w realiach przedwojennych, okraszony kabaretem Hamlet Williama Szekspira przygotowany w toruńskim Teatrze im. Horzycy (2009).

Nagrody:
  • 2006 - Nagroda za reżyserię przedstawienia Dotyk Marka Modzelewskiego w Teatrze Powszechnym w Warszawie na 12. Ogólnopolskim Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej w Warszawie;
  • 2007 - Nagroda Radia PIK dla twórców spektaklu Osaczeni Władimira Zujewa w Teatrze im. Jaracza w Łodzi na 6. Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy; III nagroda w plebiscycie publiczności dla przedstawienia Osaczeni Władimira Zujewa z Teatru im. Jaracza w Łodzi na 37. Jeleniogórskich Spotkaniach Teatralnych;
  • 2008 - Nagroda za reżyserię spektaklu Osaczeni Władmira Zujewa w Teatrze im. Jaracza w Łodzi oraz Grand Prix dla przedstawienia na 8. Ogólnopolskim Festiwalu Dramaturgii Współczesnej "Rzeczywistość Przedstawiona" w Zabrzu.

Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, wrzesień 2007; aktualizacja: wrzesień 2009.

Podobne

Teatr Peter Shaffer, "Amadeus"

Spektakl w reżyserii Zbigniewa Brzozy, premiera w Teatrze Studio w Warszawie 31 stycznia 2002 roku.

Teatr Stefan Chwin, "Hanemann"

Spektakl w reżyserii Izabeli Cywińskiej, premiera w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku 27 styczenia 2002.

Zobacz także

Literatura Elżbieta Janicka "Festung Warschau"

Jak sugerują opisy książki - ale też komentarze samej autorki - "Festung Warschau" jest rodzajem spacerownika - a więc przewodnika, w którym krok po kroku, ulica po ulicy poznajemy dane miejsce. Jest...

Sztuki wizualne Wojciech Fangor "Postaci"

Obraz Fangora należy do najbardziej kanonicznych dzieł polskiego socrealizmu. Operuje prostą retoryką przeciwieństw: kiedyś i teraz, po tej i po tamtej stronie.

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy