Reżyser teatralny. Urodził się w 1970 roku w Warszawie.

Łukasz Kos studiował na wydziale Wiedzy o Teatrze warszawskiej Akademii Teatralnej, w 1999 roku ukończył Wydział Reżyserii Dramatu Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. W latach 1989-1992 podróżował po Polsce z prywatnym teatrem im. Kici Koci Zbigniewa Micha i Wojciecha Królikiewicza. Jeszcze w czasie studiów był asystentem Mai Komorowskiej przy Letnikach Maksyma Gorkiego (Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna w Warszawie, 1994), Rudolfa Zioły przy Burzy Szekspira (Stary Teatr w Krakowie, 1997) i Andrzeja Wajdy, z którym pracował przy realizacji Klątwy Stanisława Wyspiańskiego (Stary Teatr w Krakowie, 1997).

W 1998 roku Łukasz Kos zrealizował przedstawienie Dziady cz. III. Cela Konrada Adama Mickiewicza na deskach Teatru Ludowego w Nowej Hucie (1998), spektakl współreżyserował Marek Wrona. Następnie zaprezentował liryczny Zazum przygotowany w Teatrze Dramatycznym w Warszawie (2000). Przedstawienie, do którego teksty napisał Dariusz Rzontkowski, nawiązywało do stylistyki Kabaretu Starszych Panów.

"Reżyser Łukasz Kos miał w ręku świetny materiał na kabaretowy spektakl i pokierował nim ze znawstwem sceny" - pisała Anna Schiller - "znakomite rozwiązania sytuacyjne dały spójną stylistycznie całość i atmosferę, której można się przyjemnie, ale nie bezmyślnie zanurzyć" ("Wprost" 16.07.2000).

Do konwencji kabaretowej Łukasz Kos powrócił jeszcze rok później. W Teatrze Nowym w Łodzi zrealizował spektakl w ironiczny sposób opowiadający o wrażliwości pokolenia "smutnych trzydziestoletnich" - Go-Go czyli neurotyczna osobowość naszych czasów z tekstami i muzyką Jakuba Przebindowskiego. Go-Go... ponownie wystawił na krakowskiej Scenie STU w 2005 roku.

Kos ma na swoim koncie również przedstawienia operowe. W 2002 roku w Teatrze Wielkim w Łodzi zrealizował rozpisaną na trójkę śpiewaków współczesną operę kameralną Człowiek, który pomylił żonę z kapeluszem Michaela Nymana, kompozytora, który współpracował m.in. z Peterem Greenawayem. Eksperymentalna opera oparta została na przypadku opisanym przez Olivera Sachsa, neurologa zajmującego się m.in. badaniem wpływu muzyki na mózg człowieka. W 2006 roku w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej przygotował z kolei Zapiski tego, który zniknął Leoša Janačka i Sonety Szekspira Pawła Mykietyna - spektakl złożony z pieśni, do których scenografię zaprojektował Leszek Mądzik.

Reżyser, związany z Teatrem Nowym, w 2002 roku na łódzkiej scenie zrealizował kolejne przedstawienie - ujętą we współczesną klamrę Kurkę wodną Stanisława Ignacego Witkiewicza.

"Łódzki spektakl 'Kurki wodnej' rehabilituje Witkacego - wnikliwego obserwatora przemian cywilizacyjnych i społecznych" - notował Roman Pawłowski. - "Po pierwszej scenie, demonstracyjnie teatralnej, spektakl staje się boleśnie realistyczny. Opowiada o mierzeniu się ze sobą trzech pokoleń, które 'ilustrują degrengoladę społeczeństwa, które odchodzi od wiary w sztukę, metafizykę, naukę do wiary w brutalną przemoc' " - pisał Pawłowski ("Gazeta Wyborcza" 02.10.2002).

Kos od kilku lat konsekwentnie realizuje na scenie polski dramat współczesny. W 2001 roku w Teatrze Nowym w Łodzi wyreżyserował spektakl Beztlenowce Ingmara Villqista. Jednoaktówki rozegrał w niemal ascetycznej przestrzeni, którą współkreowało światło.

"Łódzka inscenizacja 'Beztlenowców' Ingmara Villqista to wyprawa w głąb Ellmit - ciemnej wyspy ludzkich kompleksów" - pisała o spektaklu Magdalena Hasiuk. - "Łukasz Kos, wykorzystując miękki montaż filmowy, połączył pięć niezależnych jednoaktówek, czyniąc z nich spójną, niebanalną i konsekwentnie opowiedzianą historię. (...) Opowieść Villqista-Kosa - jednocześnie współczesna wędrówka przez dantejskie piekło i dwudziestowieczny moralitet - przeraża, wzrusza, choć i śmieszy. W rzeczywistości przedstawionej, zawsze spod tego, co okiełznane, codzienne i proste, wypełzają potwory" ("Odra" 2001, nr 10).

Kolejną realizacją współczesnego dramatu polskiego był spektakl Od dziś będziemy dobrzy Pawła Sali przygotowany w Teatrze Polskim we Wrocławiu (2003). Reżyser sięgnął po dramat, który opowiada historię grupy młodocianych bandytów zamkniętych w zakładzie poprawczym prowadzonym przez zakonników. Z kolei w zrealizowanej w 2004 roku Koronacji Marka Modzelewskiego mówił o świecie rozpadających się wartości, "zwykłym" życiu trzydziestoletniego lekarza, który nie potrafi odnaleźć się w żadnych międzyludzkich relacjach, ani u boku żony, ani kochanki, w końcu nawet w domu rodzinnym. Prapremierowe przedstawienie Kosa inaugurowało działalność sceny Laboratorium Dramatu przy Teatrze Narodowym prowadzonej przez Tadeusza Słobodzianka.

"Pierwsza produkcja Laboratorium Dramatu to przedstawienie wyjątkowe pod wieloma względami. Sprawdziła się metoda przyjęta w eksperymentalnej pracy pod kierunkiem Tadeusza Słobodzianka. Tekst Modzelewskiego po przejściu przez laboratoryjny tygiel zyskał na głębi i precyzji" - pisał Roman Pawłowski. - "(...) Wielką siłą przedstawienia jest reżyseria Łukasza Kosa. Spektakl nie udaje prawdziwego życia, jest tym, czym jest - umowną teatralną opowieścią. Dlatego aktorzy od początku są na scenie: siedzą na krzesłach i czekają na swoją kolej. Dlatego akcja rozgrywa się wokół jednego sprzętu - łóżka, w którym kłębi się życie bohatera. Śpią tam jego kochanki, przysiada żona, wije się w bólach pacjentka, wreszcie umiera ojciec. Łóżko, które kiedyś na scenie ustawił Tadeusz Różewicz, ponownie stało się ośrodkiem życia kolejnego bohatera" ("Gazeta Wyborcza" 30.01.2004).

Kolejne współczesne teksty teatralnie opracowane przez Kosa to Sny Iwana Wyrypajewa (TR Warszawa, 2004), energetyczny, świetnie zagrany przez łódzkich studentów Paw królowej Doroty Masłowskiej (Teatr Studyjny Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi, 2006) i manifest przeciwko kultowi młodości Starość jest piękna Esther Vilar - spektakl przygotowany w warszawskim Teatrze Polonia i pokazywany w plenerze, przy Placu Konstytucji (2008).

"30-minutowa etiuda 'Starość jest piękna' w reżyserii Łukasza Kosa jest jak świeży powiew melancholii i sentymentalizmu - zapada w serce i każe na chwilę się zamyślić" - pisała o przedstawieniu Agnieszka Michalak ("Dziennik - Kultura" 2008, nr 167).

Kos reżyserował też Nadobnisie i koczkodany, czyli zieloną pigułkę Witkacego w warszawskim Teatrze Powszechnym (2006) i spektakl Someone Who'll Watch Over Me... irlandzkiego dramatopisarza i poety Franka McGuinnessa, sztukę opartą na prawdziwej relacji Briana Keenana - zakładnika przetrzymywanego w Libanie przez wiele lat po wojnie izraelsko-libańskiej (Teatr Konsekwentny w Warszawie, 2007). Powstał

"(...) rewelacyjny klaustrofobiczny spektakl o pogoni za marzeniami, chęci przetrwania i zagubieniu w świecie terroru" (Dominik Ferenc, "Dziennik Teatralny" 16.10.2007).

Reżyser jest też autorem inscenizacji dla dzieci. W warszawskim Teatrze Lalka przygotował piękny, magiczny i mądry spektakl o pogoni za atrakcjami, przyjaźni, odwadze i przemijaniu - Sklep z zabawkami Alexandru Popescu (Teatr Lalka w Warszawie, 2005). Na deskach Teatru Polskiego im. Hieronima Konieczki w Bydgoszczy pokazał z kolei współcześnie potraktowanego Kajtusia Czarodzieja Janusza Korczaka (2008).

Ostatnio Kos powrócił do klasyki. W Teatrze Jeleniogórskim im. Cypriana Kamila Norwida zrealizował Klątwę Stanisława Wyspiańskiego (2008), a w Teatrze Nowym im. Kazimierza Dejmka w Łodzi Króla-Ducha Juliusza Słowackiego (2009), spektakl, w którym najważniejszym środkiem wyrazu stało się słowo.

" 'Król Duch' to cztery godziny storytellingu, zabawy wielowarstwową, hermetyczną, lecz fascynującą narracją" - pisała Joanna Derkaczew. - "Twórcy nieustannie podkreślają teatralność i ‘trzewia' widowiska, przez co staje się ono nie tylko korowodem wcieleń mistycznych, ale też wcieleń aktorskich" ("Gazeta Wyborcza" 2009, nr 108).

Łukasz Kos jest także autorem, razem z Jackiem Papisem, filmu dokumentalnego Zdzisław Maklakiewicz (1996) o artystycznej karierze jednego z najoryginalniejszych polskich aktorów filmowych.

W Teatrze Telewizji reżyser zrealizował Opowieści o zwyczajnym szaleństwie Petra Zelenki (2004).

Nagrody:

• 2001 - Złota Maska - nagroda łódzkich recenzentów dla najlepszego reżysera sezonu za reżyserię Beztlenowców Ingmara Villqista w Teatrze Nowym w Łodzi;
• 2002 - Nagroda publiczności dla spektaklu Beztlenowce Ingmara Villqista z Teatru Nowego w Łodzi na 5. Ogólnopolskim Festiwalu Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje" w Katowicach;
• 2003 - Nagroda za reżyserię spektaklu Od dziś będziemy dobrzy Pawła Sali w Teatrze Polskim we Wrocławiu na 3. Festiwalu Dramaturgii Współczesnej w Zabrzu; Nagroda za reżyserię spektaklu Kurka wodna Stanisława Ignacego Witkiewicza w Teatrze Nowym w Łodzi na 28. Opolskich Konfrontacjach Teatralnych;
• 2004 - Nagroda za "wrażliwą i skuteczną pracę nad tekstem i aktorem" w przedstawieniu Koronacja Marka Modzelewskiego w Teatrze Narodowym w Warszawie na 4. Festiwalu Dramaturgii Współczesnej "Rzeczywistość Przedstawiona" w Zabrzu;
• 2005 - Nagroda za inscenizację i reżyserię przedstawienia Sklep z zabawkami Alexandru Popescu w Teatrze Lalka w Warszawie na 12. Międzynarodowych Spotkaniach Teatrów Lalek w Toruniu;
• 2006 - ATEST - Świadectwo Wysokiej Jakości i Poziomu Artystycznego za rok 2005 za przedstawienie Sklep z zabawkami Alexandru Popescu w Teatrze Lalka w Warszawie.

Autor: Michał Bujanowicz, kwiecień 2004.
Aktualizacja: Monika Mokrzycka-Pokora, listopad 2009.