Wybitna tancerka, choreograf, pedagog. Urodziła się w 1949 roku w Poznaniu.

W 1968 ukończyła poznańską szkołę baletową, a w 1982 Wydział Pedagogiki Tańca Akademii Muzycznej w Warszawie.

Jest uczennicą Niny Bielikowej, Aleksandra Sobola, Petera Gosaa, Yuriko, Roberta Cohena. W latach 1969-1988 była solistką Teatru Wielkiego w Łodzi. Swoje umiejętności poszerzała i rozwijała również za granicami kraju w L'Académie Internationale w Paryżu i Nederlanden Dans Theater w Holandii. W 1988 przejęła, po Conradzie Drzewieckim, obowiązki dyrektora naczelnego i artystycznego Polskiego Teatru Tańca - Baletu Poznańskiego. Wypracowaną przez Drzewieckiego formułę polskiej szkoły tańca nowoczesnego, próbuje rozszerzać na klasykę baletu. Jest profesorem na Wydziale Edukacji warszawskiej Akademii Muzycznej i członkiem Międzynarodowej Rady Tańca działającej pod patronatem UNESCO.

Ewa Wycichowska to jedna z najwszechstronniej uzdolnionych tancerek w Polsce. W jej repertuarze są zarówno pozycje baletu klasycznego: Julia w "Romeo i Julii" Sergiusza Prokofiewa (1969), Liza w "Córce źle strzeżonej" Ferdinanda Herolda (1973), tytułowe - Gajane w balecie Arama Chaczaturiana (1975) i Giselle w balecie Adolphe Adama (1979), jak i tańce charakterystyczne i nowoczesne: Medea w przedstawieniu muzycznym Juliusza Łuciuka (1982), role w "Interpretacjach" według Mieczysława Karłowicza (1983) i "Capriccio na choreografa" Krzysztofa Pendereckiego (1988). Jednocześnie jest świetnie znaną polską tancerką na świecie, gdzie występowała zarówno w repertuarze klasycznym, jak i współczesnym. Reprezentowała polski balet na festiwalach w USA, Kanadzie, Peru, Mongolii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Izraelu, Wielkiej Brytanii, Turcji, Włoszech, Finlandii, Gruzji, Rosji i Japonii. Wielokrotnie była jurorką w krajowych i międzynarodowych konkursach baletowych.

Ewa Wycichowska jest znana z twórczej odwagi, ciągłych poszukiwań nowych form i środków wyrazu.

"Niezwykle piękną postać Gajane stworzyła Ewa Wycichowska, jej kunsztowne romantyczne adagia są niezwykle wyraziste w rysunku, czyste w wykonaniu, gra aktorska subtelna i przekonująca" (Zygmunt Gzella, "Gajane", "Odgłosy" 1975, nr 49).

W przedstawieniu "Faust Goes Rock" (1986) Wycichowska

"zadziwiła przede wszystkim odwagą w śmiałym personifikowaniu tajemnic i wszelakich zawiłości duszy ludzkiej, zdumiała niezwykłą lapidarnością i prostotą w przełożeniu na język tańca całej skomplikowanej filozofii dramatu Goethego" (Anna Iżykowska-Mironowicz, "Teatr diabłem podszyty", "Głos robotniczy" 19 grudnia 1986).

Na benefis 25-lecia pracy artystycznej wybrała Carmen tańczoną do muzyki George'a Bizeta, Rodiona Szczedrina i Heitora Villa-Lobosa.

"Po raz kolejny zachwyciła mistrzowską techniką, lekkością gestu, cudowną harmonijną pracą całego ciała" (Teresa Brodniewicz, "Gazeta Wielkopolska" 4 grudnia 1993).

Jako choreograf zadebiutowała w 1980 roku utworem "Głos kobiecy" do muzyki Krzysztofa Knittla. Od tego czasu zrealizowała wiele pozycji choreograficznych, do najciekawszych należą: "Serenada" Mieczysława Karłowicza (1982), "Faust Goes Rock" zespołu The Shade (1989), "Święto wiosny" Igora Strawińskiego (1989 i 1993), "Samotność fauna" Mateusza Kuźnika (1989), "Skrzypek opętany" Macieja Małeckiego (1991), "Misterium słońca" na podstawie suity "Estancia" i poematu symfonicznego "Ollantay" Alberto Ginastery oraz "Misterium ziemi" według legendy choreograficznej "Panambi" również Alberto Ginastery (1993), "Album z tego świata" Krzesimira Dębskiego (1992), "Transss..." (1997), "Tango z Lady M." (2000).

O swojej twórczości Ewa Wycichowska mówi:

"Nie jestem zwolenniczką teatru autorskiego, bo prędzej czy później tancerze poczuliby się znużeni monotonią. Teatr rozwija się czerpiąc swoja energię życiową z doświadczeń różnych choreografów" ("Rzeczpospolita" 19 kwietnia 1992).

Do współpracy z zespołem Polskiego Teatru Tańca zaprasza więc wielu znakomitych artystów. Na deskach poznańskiej sceny gościli m.in.: Brigit Cullberg, Mats Ek, Örjan Andersson, Stanisław Wiśniewski, Jens Östberg, Toru Shimazaki, Gray Veredon, "Les Carnets Bogouet", Marie Brolin-Tani, Virpi Pahkinen, Yossi Berg i Jacek Przybyłowicz.

Wycichowska stara się stworzyć balet przemawiający do współczesnego widza, z bardzo komunikatywnym językiem ruchu, łączącym elementy tańca klasycznego i współczesnego. We wszystkich przedstawieniach muzyka, choreografia, dramaturgia, obraz przenikają się wzajemnie tworząc spektakle niepowtarzalne i wyraziste. Autorskie przedstawienie "Transss..." (1997) to

"ekscytująca przygoda z Gombrowiczem, będąca i traktatem teoretycznym na temat baletu i performansem kobiety-dyrektora-choreografa, i wreszcie opowieścią o międzyludzkich zależnościach" (Ewa Obrębowska-Piasecka, "Zegar teatru"),

natomiast w choreografii do "Tanga z Lady M." (2000) -

"artystka zgłębia wszystkie klimaty latynoamerykańskiego tańca: nostalgię, agresję, erotyzm, łączy przy tym różne epoki, historie i czasy" (Lara "Tango bez końca", "Gazeta na Pomorzu" 1 grudnia 2000).

Dla Wycichowskiej taniec jest symbiozą muzyki, plastyki i ruchu.

"Choreografią opowiadam o sobie, zapisuję w niej swój stosunek do świata, życia, zadaję pytania, na które szukam odpowiedzi, próbuję zakreślić krąg wartości, poszukiwań. (...) Może brzmi to paradoksalnie, ale uciekam przed prostą fabularyzacją, nie interesują mnie działania dające się opisać tylko w kategoriach pojęciowych, zamkniętych semantycznie, to co robię jest moją choreograficzną drogą do iluminacji, której częściej patronuje duch niż materia" ("Głos Wybrzeża" 13 listopada 1997).

W ostatnich latach na scenie Polskiego Teatru Tańca Wycichowska przygotowała choreografię do spektakli wg własnego scenariusza - "Z cienia" (2001) i "... a ja tańczę" (2003), a także do przedstawień "Walk@ karnawału z postem" Zbigniewa Łowżyła (2002), "Przypadki pana von K." wg Heinricha von Kleista (2005), "Carpe diem" Marcina Górnego i Zbigniewa Górnego (2007), "Wiosna-Effatha" (2007), "Komeda-sextet. Etiudy baletowe w teatrze tańca" Krzysztofa Komedy-Trzcińskiego (2009). W spektaklu "... a ja tańczę" zastanawiała się nad procesem powstawania roli, przemiany człowieka w aktora, podejmowała w nim wątki autotematyczne.

"Aktor - ze swoją prywatnością - buduje sceniczną postać, ona wpływa na niego. Zaczyna się proces, który rzadko się obserwuje z zewnątrz. Jego świadkiem może być czasem reżyser - jeśli zechce. Wycichowska zechciała" - pisała Ewa Obrębowska-Piasecka. - "Ba, na tej relacji - indywidualnej i zbiorowej - zbudowała niemal całe przedstawienie. Na scenie ożywają fragmenty spektakli sprzed lat - 'Już się zmierzcha', '+ – skończoność', 'Święto wiosny', 'Transss...', 'Skrzypek opętany'... Ale zdziwi się ten, kto je wcześniej widział. Te powroty do starych tytułów są bowiem nową przygodą, nową podróżą - sprawiającą widzowi ogromną estetyczną przyjemność. Raz tancerze i choreograf próbują rozegrać coś lepiej, pełniej, wznoszą się na wyżyny kunsztu i za chwilę spadają, żeby zaczynać wszystko od początku" ("Gazeta Wyborcza - Poznań" 27 czerwca 2003).

W "Przypadkach pana von K.", do których inspiracją stały się "Listy" Kleista, zastanawiała się nad artystyczną i tragiczną, osobistą drogą niemieckiego twórcy. "Carpe diem" był zapisem wielorakich interpretacji, jakie można skonstruować w oparciu o horacjańską ideę. W minimalistycznym, rozegranym przez tancerzy na lodzie spektaklu baletowym "Wiosna-Effatha" do muzyki Jacka Wierzchowskiego Wycichowska przejmująco pokazała "przebudzenie wiosny". Natomiast w "Komeda-sextet" do filmowej muzyki Komedy choreografka pytała o to, czym są dla nas dzisiaj niezapomniane lata 60.

Nagrody i odznaczenia:

• 1970 - 1. nagroda w kategorii wykonawców na 1. Ogólnopolskim Konkursie Choreograficznym w Łodzi;
• 1985 - Nagroda im. Stanisława Wyspiańskiego I stopnia;
• 1991 - Medal im. Wacława Niżyńskiego za choreografię do "Święta wiosny" i "Samotności fauna"; Buława Hetmańska dla spektaklu "Faust Goes Rock" na 16. Zamojskim Lecie Teatralnym;
• 1992 - Nagroda Special Awards Fringe First na Festiwalu Sztuki w Edynburgu za spektakl "Samotność fauna";
• 1994 - Nadzwyczajna Złota Maska łódzkich recenzentów teatralnych z okazji jubileuszu dwudziestopięciolecia pracy artystycznej; Medal Wojewody Poznańskiego "Ad Perpetuam Rei Memoriam" z okazji dwudziestopięciolecia działalności baletowej;
• 1998 - "Biała Pyra" - nagroda poznańskiej "Gazety Wyborczej";
• 2000 - Buława Hetmańska - nagroda w plebiscycie publiczności za przedstawienie "Tango z Lady M." na 25. Zamojskim Lecie Teatralnym;
• 2000 - Nagroda za wybitne osiągnięcia w dziedzinie choreografii przyznana przez Zarząd ZAiKS-u; Fotel Leona, statuetka dla najciekawszego przedstawienia - spektaklu "Transss..." na 3. Przeglądzie Współczesnego Dramatu w Zielonej Górze;
• 2002 - Buława Hetmańska - nagroda w plebiscycie publiczności za spektakl "Walk@ karnawału z postem" na 28. Zamojskim Lecie Teatralnym;
• 2007 - Srebrny Medal Gloria Artis - Zasłużony Kulturze; Nagroda Czeskiej Telewizji dla spektaklu "Walk@ karnawału z postem" na Międzynarodowym Festiwalu Telewizyjnym "Złota Praga" w Pradze;
• 2008 - Nagroda Polskiego Ośrodka ITI - nagroda za popularyzację polskiej kultury teatralnej za granicą; Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w uznaniu zasług dla kultury polskiej.

Opracowanie: 2001.
Aktualizacja: Monika Mokrzycka-Pokora, listopad 2009.