Teatr
Dea Loher, "Tatuaż"
Teatr
Prapremiera Tatuażu niemieckiej dramatopisarki Dei Loher odbyła się w maju 2002 roku w "Teatrze Łaźnia" w Krakowie. Spektakl był pokazywany na Festiwalu Sztuk Rodzinnych w Pile, Festiwalu "The Best Off" w Gdańsku, Festiwalu "Ars Cameralis" w Katowicach, gościł także na Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym w Kijowie.
W Tatuażu Loher sięga po drastyczny temat molestowania seksualnego i kazirodztwa. Poetyckim i ekspresyjnym, a nie publicystycznym językiem opowiada o tragedii młodej dziewczyny zgwałconej przez ojca. Opisuje jej wewnętrzny emocjonalny świat, który raz zdruzgotany, nie daje się łatwo odbudować. Trudno bowiem walczyć ze swoim przeznaczeniem, uciec od losu. W Tatuażu mocno wybrzmiewa więc temat współczesnego fatalizmu. Ta rodzinna historia rozgrywa się w świecie bez miłości, bez poszanowania drugiej osoby, w świecie, w którym podważane są i zrywane podstawowe międzyludzkie relacje. Bohaterowie zamknięci w wyznaczonych społecznych rolach, redukujący swoje życie do osobistych, egoistycznych potrzeb i pragnień stają się osobnymi wyspami i nie są w stanie otworzyć się na drugiego człowieka.
Krakowska realizacja Tatuażu nie epatuje okrucieństwem, koncentruje się na pokazaniu uniwersalnych znaczeń dramatu.
Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, luty 2004.
W Tatuażu Loher sięga po drastyczny temat molestowania seksualnego i kazirodztwa. Poetyckim i ekspresyjnym, a nie publicystycznym językiem opowiada o tragedii młodej dziewczyny zgwałconej przez ojca. Opisuje jej wewnętrzny emocjonalny świat, który raz zdruzgotany, nie daje się łatwo odbudować. Trudno bowiem walczyć ze swoim przeznaczeniem, uciec od losu. W Tatuażu mocno wybrzmiewa więc temat współczesnego fatalizmu. Ta rodzinna historia rozgrywa się w świecie bez miłości, bez poszanowania drugiej osoby, w świecie, w którym podważane są i zrywane podstawowe międzyludzkie relacje. Bohaterowie zamknięci w wyznaczonych społecznych rolach, redukujący swoje życie do osobistych, egoistycznych potrzeb i pragnień stają się osobnymi wyspami i nie są w stanie otworzyć się na drugiego człowieka.
Krakowska realizacja Tatuażu nie epatuje okrucieństwem, koncentruje się na pokazaniu uniwersalnych znaczeń dramatu.
"Podobnie jak w tragediach greckich rodzinna historia, w której przeplata się erotyka, fatum i heroiczny gest staje się ludzkim uniwersum" - pisał Bartosz Szydłowski.
" 'Tatuaż' jest spektaklem o przemocy pokazanej bez agresji wobec widza, aktorów i postaci. Szydłowski, kiedy trzeba, ścisza głos, zamyka oczy, nie pokazuje najstraszniejszego. Zamiast czynów demonstruje ich skutki. Świat trawiony chorobą wybrzmiewa najpełniej w śpiewanych w stylu Björk i Portishead monologach Barbary Kurzaj, przejmująco grającej główną bohaterkę. W roli jej siostry reżyser obsadził Annę Wielgucką. (...) I to ona jest największym odkryciem spektaklu. Gra drapieżnie, kanciasto, gardłowo, 'po niemiecku', jak dziewczyny od guru berlińskich reżyserów młodej generacji Thomasa Ostermeiera." ("Przekrój", 18 grudnia 2001)Szydłowski precyzyjnie wybierał środki teatralnego przekazu, by pokazać nasze uwikłanie i zapętlenie we wzajemnych relacjach, ale i dać obraz wewnętrznego, emocjonalnego życia każdej z postaci dramatu.
"Pułapka zawarta w tym tekście tkwi w połączeniu dosłowności i mocy faktów z poetyckim językiem" - zaznaczał Marek Mikos. - "Reżyser spektaklu Bartosz Szydłowski i jego aktorzy dobrze jednak sobie z tym poradzili. O ich wiarygodności na scenie stanowi niebywała, cicha ekspresja - przejawiająca się w wyrazie twarzy i 'mówiących', smutnych oczach Barbary Kurzaj (Anita - starsza siostra), niespokojnej, nadpobudliwej ruchliwości Anny Wielguckiej (Lulu - młodsza siostra), rozpaczliwej mowie ciała Hanny Bieluszko (Psia Jula - matka), obłudnym tonie głosu Jerzego Światłonia (Zbychu Rozmach - ojciec). Osoba 'tego piątego' - wkraczającego w rodzinny dramat Pawła Godnego - została ulepiona z innej teatralnej gliny. To bardzo dobry pomysł, klucz do odczytania całego dramatu. Grający Godnego Kuba Palacz przedstawia człowieka, który mimo całego wysiłku, mimo targających nim uczuć miłości, gniewu, rozpaczy, współczucia - pozostaje kimś zza szyby, obcym, niemogącym w pełni uczestniczyć w dramacie, bo nieprzeklętym. Jego słowa, zapewnienia, postanowienia brzmią jak formułki wypowiadane przez nakręcaną lalkę. Po obejrzeniu tego rodzinnego dramatu chce się wyć." ("Gazeta Wyborcza", 12 grudnia 2002)
- Dea Loher, Tatuaż. Przekład: Karolina Bikont, reżyseria: Bartosz Szydłowski, scenografia: Małgorzata Szydłowska, muzyka: Marcel Chyrzyński. Występują: Hanna Bieluszko, Barbara Kurzaj, Anna Wielgucka, Jakub Palacz, Jerzy Światłoń. Prapremiera 1 maja 2002 w Teatrze Łaźnia w Krakowie.
Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, luty 2004.
Podobne
Teatr Peter Shaffer, "Amadeus"
Spektakl w reżyserii Zbigniewa Brzozy, premiera w Teatrze Studio w Warszawie 31 stycznia 2002 roku.
Teatr Stefan Chwin, "Hanemann"
Spektakl w reżyserii Izabeli Cywińskiej, premiera w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku 27 styczenia 2002.
Zobacz także
Film "Toys"
Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...
Film "Przewodnik do Polaków"
Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...
Najczęściej czytane
- Teatr
Stanisław Wyspiański - Teatr
Sławomir Mrożek - Teatr
Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) - Film
Andrzej Wajda - Teatr
Tadeusz Kantor






