Teatr

"Czas terroru" Lecha Raczaka

Teatr
fot. Przemysław Łyskawa / Teatr im. Heleny Modrzejewskiej
Piąte legnickie widowisko Lecha Raczaka będzie adaptacją Róży Stefana Żeromskiego. Akcja utworu odwołuje się do faktów politycznych i historycznych, jak niepodległościowa i społeczna konspiracja, akcje terrorystyczne, carskie więzienia, śledztwa i egzekucje polskich zamachowców, łódzka rewolucja 1905 roku, strajki w przemyśle, działalność oświatowa "latających uniwersytetów". Nieprzypadkowy jest też termin premiery, niegdyś prawdziwego robotniczego święta dającego okazję do politycznych demonstracji.

Powieściowe rozmiary Róży, a przede wszystkim jej przebrzmiały, manieryczny język, spowodowały, że tekst nie znalazł odpowiedniego miejsca w polskiej tradycji teatralnej. (Osiem powojennych wystawień - ostatnie w 1983 roku w Bydgoszczy). Tymczasem zawartość problemowa, jak i potencjał aktualności utworu z pewnością zasługują na przywrócenie go naszej pamięci.

Na stronach prozy Żeromskiego mamy do czynienia z jednej strony z członkami Organizacji Bojowej PPS pod wodzą Piłsudskiego dokonującymi napadów na pociągi oraz zamachów na carskich urzędników i polskich kolaborantów, z drugiej zaś - z polskimi donosicielami i ich carskimi mocodawcami.
"To coś pośredniego między dramatem a powieścią - mówi reżyser Lech Raczak. - Dzisiaj ten tekst jest mało czytelny. Dlatego napisałem na podstawie 'Róży' nowy scenariusz, współczesnym językiem. Pokażemy sztukę o walce o niepodległość, o rewolucji z 1905 roku pod czerwonym sztandarem PPS Organizacji Bojowej. Jest coś przerażającego w dyskusji sprzed stu lat. Towarzyszą jej slogany, które także są z nami współcześnie, a zapewne ruszą w kampanii wyborczej. Żeromski, jak na ironię, przewidział, że agenci rozmawiają o dobru Polski".
Bohaterowie sprzed wieku rozstrzygają nader współczesne dylematy. Takie jak tożsamość narodowa a łączność z europejskimi prądami umysłowymi. Konflikt pomiędzy rachunkiem ekonomicznym a pracą jako nośnikiem ludzkiej godności. Uzależnienie sztuki od ideologii i rynku. Związki między świadomością a stanem ekonomicznym społeczeństw.

Próba przyjrzenia się tym sporom po potwornościach XX wieku - łagrach i lagrach, komunistycznym zniewoleniu, pokojowym zwycięstwie "Solidarności" - może być frapującym doświadczeniem, uważają twórcy.

Akcja przedstawienia toczy się wśród odrapanych ścian i dziurawych sufitów, w ogrodzonej siatką klatce-więzieniu.Czas terroru będzie wystawiony na dzisiejszej Scenie na Kartuskiej, mieszczącej się w budynku przedwojennego Teatru Varietes na legnickim Zakaczawiu. Ma to swoistą wymowę, bo była to dzielnica wzniesiona niegdyś dla robotników.
"Celowo wybraliśmy taki dzień premiery - przyznaje Jacek Głomb, dyrektor legnickiego teatru. - Przed wojną było to prawdziwe robotnicze święto, a udział w demonstracjach wymagał wielkiej odwagi. Po wojnie komuniści zawłaszczyli ten dzień, robiąc z niego obowiązkowy ceremoniał."
  • Czas terroru na motywach Róży Stefana Żeromskiego; scenariusz i reżyseria: Lech Raczak; scenografia: Bohdan Cieślak; muzyka: Jacek Hałas; występują: Magda Biegańska, Katarzyna Dworak, Ewa Galusińska, Joanna Gonschorek, Zuza Motorniuk, Magda Skiba, Małgorzata Urbańska, Bartek Bulanda, Rafał Cieluch, Bogdan Grzeszczak, Robert Gulaczyk, Wojciech Kowalski, Paweł Palcat, Paweł Wolak, Lech Wołczyk; premiera: 1 maja 2010.
Przedstawienie grane jest na Scenie na Kartuskiej.

Źródło: informacje prasowe, www.teatr.legnica.pl


Podobne

Teatr Peter Shaffer, "Amadeus"

Spektakl w reżyserii Zbigniewa Brzozy, premiera w Teatrze Studio w Warszawie 31 stycznia 2002 roku.

Teatr Stefan Chwin, "Hanemann"

Spektakl w reżyserii Izabeli Cywińskiej, premiera w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku 27 styczenia 2002.

Zobacz także

Sztuki wizualne Leonardo da Vinci "Dama z gronostajem"

Obraz Leonarda da Vinci (1452-1519), własność Fundacji Książąt Czartoryskich, uznawany jest często za najcenniejsze dzieło sztuki w polskich zbiorach.

Literatura Noblowski tydzień Wisławy Szymborskiej, Sztokholm 1996

"W osobie Wisławy Szymborskiej Akademia Szwedzka pragnie uczcić przedstawiciela poezji. Poezji jako odpowiedzi na życie, na sposób życia, pracę nad słowem, poezji jako myśli i odpowiedzialności" -...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy