Aktorka teatralna i filmowa. Urodziła się 13 października 1965 roku w Prudniku.

W 1988 roku ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Jeszcze w czasie studiów zagrała w szkolnych przedstawieniach na podstawie Stanisława Ignacego Witkiewicza przygotowanych przez opiekuna jej roku Jana Englerta. Spektakle zostały następnie pokazane w warszawskim Teatrze Polskim. W Bezimiennym dziele (1987) aktorka wystąpiła w roli Róży, w Onych (1989) stworzyła postać Spiki. Po dyplomie trafiła do warszawskiego Teatru Współczesnego, ale jak sama przyznaje, nie mogła odnaleźć się w zespole. Wkrótce zrezygnowała z pracy w teatrze i wyjechała do Paryża studiować antropologię. Wróciła w 1990 roku, by zagrać matkę Prousta w przedstawieniu Ach, Combray... wg W poszukiwaniu straconego czasu Marcela Prousta, zrealizowanym w warszawskim Teatrze Dramatycznym przez nowego dyrektora artystycznego tej sceny, Macieja Prusa (1991).

Z Teatrem Dramatycznym związana była przez następne 10 lat. Grała m.in. w spektaklach Piotra Cieślaka - Żonę w Weselu u drobnomieszczan Bertolta Brechta (1993), Annę Żmijową w Weselu Antoniego Czechowa (1993), Elisabeth w Szóstym stopniu oddalenia Johna Guare (1994). W pierwszej połowie lat 90. ciekawą rolę, poważnej i skupionej Warwary Michajłownej, stworzyła w Letnikach Maksyma Gorkiego w reżyserii Pawła Wodzińskiego (1993).

"Aleksandra Konieczna" - pisał Jacek Lutomski - "jako Warwara Michajłowna buduje postać kobiety, choć świadomej swej siły, to przecież bezradnej i uległej wobec losu" ("Rzeczpospolita" 05.05.1993).

W Teatrze Dramatycznym grała także w spektaklach Piotra Cieplaka. Wystąpiła u niego najpierw jako Maria Magdalena we współczesnej z ducha, świetnej realizacji literatury staropolskiej, Historyi o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim Mikołaja z Wilkowiecka (1994). Później, w doskonałym duecie z Adamem Ferencym, stworzyła jedną ze swoich najlepszych ról w Wyprawach krzyżowych wg Mirona Białoszewskiego (1995).

"Zwłaszcza Aleksandra Konieczna przechodząca podczas spektaklu różne metamorfozy, śmieszy i wzrusza" - notowała Olga Kulczycka - "wręcz zaskakuje skalą swych aktorskich możliwości" ("Wiadomości Kulturalne" 03.12.1995).

"Na pewno to rola trudna warsztatowo" - przyznawała aktorka - "snop światła przez godzinę dziesięć skupiony na dwójce aktorów jest najwyższą próbą. Ale przede wszystkim trudne było to, że dla mnie, paradoksalnie, forma w 'Wyprawach...' jest prawie przezroczysta. Nie mam się jak za nią skryć, to przedstawienie mnie zdradza i zawstydza wyjątkowo" ("Teatr" 1996, nr 3).

Aktorka, która swoje myślenie o zawodzie buduje na koncepcji wzajemnego, partnerskiego zaufania, silnej koncentracji i wyobraźni, świetnie sprawdziła się w tym kameralnym spektaklu.

Konieczna przyznawała, że pociąga i fascynuje ją teatr Krystiana Lupy, który często adaptuje prozę, sięga po teksty otwarte, dając aktorowi nowe możliwości kreacyjne. Z Lupą pracowała w Teatrze Dramatycznym. Zagrała wówczas pogrążoną w rozpaczy, ale jednocześnie głęboko świadomą sytuacji Penelopę w Powrocie Odysa Stanisława Wyspiańskiego (1999), jedną z najlepszych ról spektaklu. W Wymazywaniu wg Thomasa Bernharda (2001) wcieliła się w drugoplanową postać Kucharki. Natomiast na scenie TR Warszawa w Stosunkach Klary Dei Loher (2003) bardzo przekonująco zagrała Irenę, nudną panią domu, która próbuje zmienić swoje życie i na nowo spełnia się w związku z kobietą.

"Największa trudność tej roli" - pisał Jacek Wakar - "polega na niebezpiecznej wyprawie w rejony intymne, skrupulatnie ukrywane. Irena Koniecznej - mieszczka w średnim wieku, o smutnych, pozbawionych nadziei oczach - odkrywa przecież na nowo własną seksualność" ("Teatr" 2003, nr 4-5).

W 1998 roku w Teatrze Dramatycznym aktorka wystąpiła w spektaklu Grzegorza Jarzyny. Zagrała jasnowidzącą prostytutkę Benitę w Niezydentyfikowanych szczątkach ludzkich i prawdziwej naturze miłości Brada Frasera, sztuce o samotności i rozpadzie więzów międzyludzkich. W latach 2000-2005 Konieczna była w zespole aktorskim TR Warszawa, w którym występowała w kolejnych realizacjach Jarzyny, jako Aleksandra Iwanowna Jepanczyn w Księciu Myszkinie (2000), adaptacji Idioty Fiodora Dostojewskiego i prymitywna, pomiatana przez męża Mette w Uroczystości (Festen) Thomasa Vinterberga i Mogensa Rukova (2001). W 2003 roku Konieczna zagrała główną rolę Lili w Zaryzykuj wszystko George'a F. Walkera, przedstawieniu zrealizowanym przez Jarzynę w barku warszawskiego Dworca Centralnego. Obok nowej, ciekawej przestrzeni zaadaptowanej na potrzeby teatru, w spektaklu można było zobaczyć świetne, konsekwentnie zbudowane role.

"(...) w tym spektaklu" - pisała Dorota Mrówka - "mamy do czynienia z doskonałym aktorstwem, balansującym na granicy kiczu, przesady i zaangażowanego naturalizmu" ("Gazeta Wyborcza - Katowice" 16.04.2004).

Grzegorz Jarzyna powierzył też aktorce rolę Lady Makbet w kontrowersyjnym widowisku 2007: Macbeth przygotowanym na podstawie Makbeta Szekspira (2005). W TR Warszawa aktorka wystąpiła również w przedstawieniu Artura Urbańskiego, Obróbce Martina Crimpa (2002). Wyraziście, na granicy przerysowania zagrała Jennifer - wyjałowioną umysłowo i emocjonalnie agentkę firmy reklamowej. Konieczna nadal współpracuje z warszawską sceną. Ostatnio na deskach TR zagrała w spektaklu René Pollescha Ragazzo dell'Europa opowiadającym o sytuacji aktora (2007). Z kolei w warszawskim Teatrze Polonia wcieliła się w postać zgorzkniałej i zakłamanej Siostry Justyny w Wątpliwości Johna Patricka Shanleya w reżyserii Piotra Cieplaka (2007).

W TR Warszawa zadebiutowała też jako reżyser. Pokazała Tlen Iwana Wyrypajewa (2004).

"Właściwie Konieczna zrobiła z Wyrypajewa współczesnego Czechowa" - pisał Piotr Gruszczyński. - "Beznadzieja bohaterów jest czasem komiczna, to taka sama komedia, o jakiej pisał autor 'Wujaszka Wani'. Tyle że ten świat z początku nowego tysiąclecia ma swoje własne obsesje: narkotyki, przemoc, rozwiązłość, i tylko śmierć jest taka sama. Druga niezmienna rzecz to tęsknota za czymś duchowym, metafizycznym" ("Tygodnik Powszechny" 06.06.2004).

Sztuka trafiła na scenę jako wynik prowadzonych przez aktorkę warsztatów z uczestnikami projektu Teren Warszawa. Praca przede wszystkim z młodymi adeptami aktorstwa przyniosła wspaniałe rezultaty, wykonawcy zagrali brawurowo i bardzo prawdziwie. Konieczna wyreżyserowała później także inne współczesne, tym razem polskie, dramaty - Helenę S. Moniki Powalisz (TR Warszawa, 2006) i Imieniny Marka Modzelewskiego (Teatr Narodowy, 2006). Natomiast w Teatrze Studyjnym łódzkiej Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej pokazała Pajęczą sieć Agathy Christie (2007).

Od końca lat 80. Konieczna związana jest też z Teatrem Telewizji. Zagrała ponad 30 ról, m.in. Wendlę w Przebudzeniu wiosny Franka Wedekinda w reżyserii Piotra Cieślaka (1989), Julię w Wilkach w nocy Tadeusza Rittnera w reżyserii Gustawa Holoubka (1998) i Renę w Historii Witolda Gombrowicza, przedstawieniu Grzegorza Jarzyny (1999). Współpracowała z Tomaszem Zygadłą, u którego wystąpiła jako Lena w Kwartecie Michała Komara i Tomasza Zygadły (1989) i Isobel w Tajemnej ekstazie Davida Hare'a (1991). Aktorka, obdarzona wyczuciem poetyckiego słowa, występowała także w widowiskach poetyckich Teatru Telewizji realizowanych przez Andrzeja Maja, w Giacomo Joyce wg Jamesa Joyce'a (1992) i Moich słowach Juliana Tuwima (1998). Można ją było oglądać jako Matkę w Pielgrzymach, współczesnym dramacie Marka Pruchniewskiego w reżyserii Macieja Dejczera (2002), w głównej roli Margaret w komedii Pieniądze i przyjaciele współczesnego australijskiego dramatopisarza Davida Williamsona w reżyserii Agnieszki Glińskiej (2005), a także jako Klaudię w Kobiecie z przeszłościdz: Rolanda Schimmelpfenninga w reżyserii Dariusza Gajewskiego (2006) i Stanisławę Hryckowian w Śmierci rotmistrza Pileckiegodz: wg scenariusza i w reżyserii Ryszarda Bugajskiego (2006). Wcieliła się również w postać zwyrodniałej matki nimfomanki we wstrząsającym telewizyjnym obrazie o psychicznym i fizycznym dręczeniu i seksualnym wykorzystywaniu dzieci - Skazie Marzeny Brody w reżyserii Marcina Wrony (2005). Za tę rolę Aleksandra Konieczna otrzymała wyróżnienie aktorskie na Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej "Dwa Teatry" w Sopocie. W filmie, jak do tej pory, zagrała jedną większą rolę, Basię Ostrowską w Przemianach Łukasza Barczyka (2003), obrazie nagrodzonym m.in. na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Turynie (2003) nagrodą FIPRESCI za "niespotykaną intensywność, jaką zademonstrowali wszyscy aktorzy, portretując swoich bohaterów".

Nagrody:

• 1988 - Wyróżnienie za rolę w przedstawieniu Czyste szaleństwo w reżyserii Jana Englerta z Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie na 6. Ogólnopolskim Przeglądzie Spektakli Dyplomowych Szkół Teatralnych w Łodzi;
• 2000 - Nagroda im. Janusza Warneckiego za rolę w słuchowisku Dorra w reżyserii Adama Piszczatowskiego na Festiwalu Słuchowisk Polskiego Radia w Rzeszowie;
• 2004 - Nominacja do nagrody Feliksa Warszawskiego za najlepszą rolę żeńską, za rolę Lili w przedstawieniu Zaryzykuj wszystko George'a F.Walkera w reżyserii Grzegorza Jarzyny z TR Warszawa;
• 2006 - Wyróżnienie aktorskie za rolę Sary Coleman w spektaklu telewizyjnym Skaza Marzeny Brody w reżyserii Marcina Wrony na Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej "Dwa Teatry" w Sopocie.

Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, sierpień 2005; aktualizacja: listopad 2009.