Teatr

Agnieszka Lipiec-Wróblewska

Teatr
Monika Mokrzycka-Pokora
Reżyserka teatralna. Urodziła się 28 lutego 1966 roku w Warszawie.

Agnieszka Lipiec-Wróblewska ukończyła Wydział Wiedzy o Teatrze i Wydział Reżyserii warszawskiej Akademii Teatralnej. Sztuki reżyserskiej uczyła się m.in. od Jerzego Grzegorzewskiego. Była jego asystentką w warszawskim Teatrze Studio przy pracy nad Wujaszkiem Wanią Antoniego Czechowa (1993) i przy realizacji autorskiego przedstawienia Grzegorzewskiego Cztery komedie równoległe (1994).

Jeszcze na studiach debiutowała w Teatrze Telewizji. Wkrótce okazało się, że reżyseria na małym ekranie stanie się istotną dziedziną jej artystycznej twórczości. Teatr Telewizji
"daje mi możliwość szukania nowej interpretacji na przykład w obrazie" - mówiła w kilka lat później Lipiec-Wróblewska. - "I nie wiem, czy praca kamery nie jest dla mnie najważniejszym środkiem wyrazu, ważniejszym nawet od słowa" ("Dziennik Zachodni" 27.03.2001).
Pierwszym przedstawieniem przygotowanym dla Teatru Telewizji było Moje pierwsze honorarium Izaaka Babla (1995). Reżyserka w ciekawy sposób przeniosła na ekran opowiadanie Babla, wplatając w fabułę inne fragmenty jego prozatorskiej twórczości. Stworzyła spektakl, który uczynił z tej prozy autobiograficzną opowieść o losach Babla, zwieńczoną finałową sceną śmierci pisarza. Później w Teatrze Telewizji zrealizowała Strażniczkę muzyki André Ernotte'a i Elliota Tibera (1996) - historię o Winifred Wagner, synowej Wagnera, która zarządzała stworzonym przez kompozytora teatrem w Bayreuth i z prezentowanych tam przedstawień uczyniła propagandową narodowo-socjalistyczną fetę. W spektaklu reżyserka opowiadała o wzajemnych związkach sztuki i polityki. Dostrzeżono wówczas, że bardzo dobrze potrafi opowiadać, posługując się obrazem.
"Świetne mroczne zdjęcia Tomasza Werta nadały spektaklowi klimat psychologicznego thrillera. Napięcie osłabiały jednak zbyt długie pauzy wypełnione muzyką" - pisał o spektaklu Roman Pawłowski. - "Ale nawet i w tym kształcie 'Strażniczka muzyki' należy do nielicznych sztuk telewizyjnych, w których osiągnięto równowagę między żywiołem teatru, czyli aktorstwem i żywiołem telewizji, czyli obrazem. W połączeniu z ważnym, autentycznym problemem dało to bardzo dobry wynik" ("Gazeta Wyborcza" 28.03.1996).
Kolejne prace telewizyjne Agnieszki Lipiec-Wróblewskiej to Mistrz (1997) - filmowo zmontowany i przeniesiony na scenę esej oraz dramat Krzysztofa Rutkowskiego o towiańczykach i Portret wenecki Gustawa Herlinga-Grudzińskiego (1998), spektakl o matczynej miłości i o sztuce, obrazowo nawiązujący do charakteru weneckiego malarstwa. Dla Teatru Telewizji reżyserka zrealizowała także Numery - tym razem zaadaptowała na scenę prozę Olgi Tokarczuk (2000). W umiejętny, filmowy sposób połączyła sferę rzeczywistych zdarzeń z wewnętrznymi przeżyciami bohaterki, która, pracując w hotelu, snuje fantazje dotyczące przebywających tam gości. Realizatorzy spektaklu, jak pisał Jacek Wierzbicki, stworzyli w ten sposób "(...) sugestywny metaforyczny obraz labiryntu ludzkiej egzystencji i historii samopoznania" ("Gazeta Stołeczna" 13-14.05.2000). W 2005 roku na mały ekran reżyserka przeniosła sztukę Biljany Srbljanović Ameryka, część druga, która nawiązuje do motywów z nieukończonej Kafkowskiej powieści Ameryka, stawia pytania o los i tożsamość emigranta i o sposoby odnajdowania się w nowym świecie. Lipiec-Wróblewska współpracowała także z telewizyjną Sceną Faktu. Napisała scenariusze, a potem wyreżyserowała spektakle odwołujące się do najnowszej historii Polski, podejmując próbę rozliczenia z PRL-em. Tak powstało przedstawienie Kryptonim Gracz (2007) o Jerzym Pawłowskim - szabliście wszechczasów, sześciokrotnym olimpijczyku i podwójnym szpiegu współpracującym ze służbami PRL i amerykańskim wywiadem oraz spektakl Gry operacyjne (2009) opowiadający o losach małżeństwa Petera Rainy i Barbary Wereszczyńskiej, która współpracowała z bezpieką i przez całe życie donosiła na męża związanego ze środowiskami opozycyjnymi.

Lipiec-Wróblewska pracowała także dla telewizyjnego Teatru dla dzieci. Zrealizowała przedstawienia O dziewczynce, która podeptała chleb Hansa Christiana Andersena (1995) i Szczęśliwego księcia Oscara Wilde'a (1996). Była również scenarzystką Karolci Marii Krüger - spektaklu w reżyserii Agnieszki Glińskiej (1995).

W teatrze dramatycznym debiutowała w 1997 roku. W warszawskim Teatrze Studio przygotowała Bilard petersburski - spektakl na motywach Snu śmiesznego człowieka i Notatek z podziemia Fiodora Dostojewskiego. Posługując się filmowymi środkami i precyzyjnie operując światłem zbudowała współczesną przypowieść o losie człowieka. Świetną rolę zagrał tutaj Krzysztof Majchrzak - aktor, który stworzył także ciekawą kreację w telewizyjnym przedstawieniu Lipiec-Wróblewskiej - jako Andrew Whitestone w Strażniczce muzyki. Natomiast w 1999 roku brawurowo zagrał w kolejnym spektaklu reżyserki, także zrealizowanym w Teatrze Studio - polskiej prapremierze sztuki Conora McPhersona The Weir / Tama, przedstawieniu "którego bezpretensjonalna uroda, prostota środków i szlachetność myśli są największymi atutami" (Aleksandra Rembowska, "Teatr" 2000, nr 1-3). Do twórczości McPhersona - współczesnego irlandzkiego dramatopisarza Lipiec-Wróblewska powróciła w 2001 roku realizując w Teatrze Studio Dublińską kolędę z główną rolą Majchrzaka jako Johna - kameralną historię alkoholika, która stawała się gorzką przypowieścią o winie.

Agnieszka Lipiec-Wróblewska ma na swoim koncie również inscenizacje Dawnych czasów Harolda Pintera w Teatrze Narodowym (2000) i Dowodu Davida Auburna w warszawskim Teatrze Ateneum (2002). Pracowała także w Starym Teatrze w Krakowie. W 1999 roku zrealizowała tam Dekalog II i Dekalog VIII Krzysztofa Kieślowskiego i Krzysztofa Piesiewicza, z którym wcześniej przygotowała cykl scenariuszy filmowych. W Krakowie powstał też Fantom Ingmara Villqista (2001). Historię o małżeństwie w średnim wieku reżyserka opowiedziała w sposób spokojny, nie uciekając się do drastycznych teatralnych obrazów, skupiła się natomiast na psychologicznej grze aktorów i silnych emocjonalnych interakcja między postaciami. Ostatnio w gdańskim Teatrze Wybrzeże zaadaptowała i wyreżyserowała głośną powieść Doroty Masłowskiej Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną (2003) - spektakl oklaskiwany przez publiczność, ale nie najlepiej przyjęty przez krytyków, którzy zauważyli, że reżyserka nie znalazła scenicznego ekwiwalentu świetnej, operującej specyficznym językiem, prozy Masłowskiej. W warszawskim Teatrze Nowym wystawiła z kolei Niebezpieczne związki na motywach Pierre'a Choderlos de Laclosa i Christophera Hamptona (2004). W spektakl wplotła fragmenty dramatu Kwartet Heinera Müllera odwołującego się do powieści Laclosa i rozgrywającego się po trzeciej wojnie światowej. Na Scenie Fundacji Starego Teatru powstał Przypadek prota wg powieści K-Pax Gene'a Brewera o "procie", pacjencie Instytutu Psychiatrii, który twierdzi, że jest przybyszem z obcej planety (2005), a w Teatrze Narodowym Rzeźnia Sławomira Mrożka (2005). Ostatnio reżyserka pracowała także w warszawskim Teatrze na Woli im. Tadeusza Łomnickiego. Zrealizowała tutaj spektakle komediowe - Rozkład jazdy, czyli ostatnie przedstawienie sztuki Michaela Frayna 'Chińczycy' Michaela Frayna i Petra Zelenki (2006) i Krzywą wieżę Nadeżdy Ptushkiny (2007).

Nagrody:
  • 2001 - Grand Prix czyli Wielka Nagroda Publiczności dla spektaklu Tama Conora McPhersona z Teatru Studio w Warszawie na 36. Ogólnopolskim Przeglądzie Teatrów Małych Form "Kontrapunkt" w Szczecinie.

Autor: Monika Mokrzycka-Pokora, październik 2004; aktualizacja: listopad 2009.

Podobne

Teatr Peter Shaffer, "Amadeus"

Spektakl w reżyserii Zbigniewa Brzozy, premiera w Teatrze Studio w Warszawie 31 stycznia 2002 roku.

Teatr Stefan Chwin, "Hanemann"

Spektakl w reżyserii Izabeli Cywińskiej, premiera w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku 27 styczenia 2002.

Zobacz także

Sztuki wizualne Julia Pirotte

Fotografka. Urodziła się w 1907 roku w Końskowoli, zmarła 25 lipca 2000 roku w Warszawie.

Sztuki wizualne Stanisław Wyspiański "Chochoły"

Jeden z najbardziej rozpoznawalnych pasteli Stanisława Wyspiańskiego, znany obecnie pod tytułem "Chochoły", powstał prawdopodobnie w okolicach marca 1898 roku.

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy