Teatr

Agnieszka Glińska

Teatr

Reżyser teatralny i telewizyjny, wykładowca warszawskiej Akademii Teatralnej (dawniej PWST), należy do grona najzdolniejszych reżyserów teatralnych młodego pokolenia.

Ukończyła Wydział Aktorski i Reżyserii Dramatu warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej. Jej dwa pierwsze samodzielne przedstawienia to Arlekinada na scenie Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu oraz Niebo-Piekło Prospera Merimée w Starym Teatrze w Krakowie.

Przełomową inscenizacją na reżyserskiej drodze Glińskiej był jednak Jordan Moiry Buffini i Anny Reynolds wystawiony w Teatrze Powszechnym w Warszawie w 1996 roku. Monodram o dzieciobójczyni w wykonaniu Doroty Landowskiej ukazał wyraźnie artystyczne zainteresowania Glińskiej - jej niezwykłe skupienie na tekście, psychologii postaci, niechęć do nadmiaru teatralnych efektów. Uwidocznił też jeden z jej największych atutów - niezwykłą zdolność pracy z aktorem, którą wykorzystuje Glińska w warsztatach ze studentami Wydziału Aktorskiego Akademii Teatralnej.

"W mojej pracy ze studentami staram się ich uczyć pewnej świadomości. Nie prowadzę ich za rączkę, pozwalam im do wszystkiego dojść samemu, tylko lekko nimi sterując. Najważniejsze w dzisiejszych czasach to to, żeby aktor potrafił być samodzielny, myślący, świadomy, wrażliwy i nie wstydzący się swojego wnętrza oraz osobowości." - przyznała reżyser w rozmowie z redaktorami telewizyjnego "Pegaza".

Jordan otworzył Glińskiej możliwość wystawiania w najlepszych polskich teatrach - Starym Teatrze, stołecznym Ateneum, Powszechnym w Łodzi i Powszechnym w Warszawie. Na scenie Ateneum powstały dobrze przyjęte przez krytykę i publiczność inscenizacje Korowodu Arthura Schnitzlera, Opowieści Lasku Wiedeńskiego Odona von Horvatha (obie z doskonałymi rolami Dominiki Ostałowskiej) i Św. Mikołaj Connora McPhersona.

Przestrzenią idealną dla spektakli Glińskiej okazała się Mała Scena Teatru Powszechnego w Warszawie. Tam wystawiła Trzy siostry Czechowa, zaskakujące świeżym odczytaniem dramatu, którymi zachwycał się recenzent "Rzeczpospolitej":

"Najnowsza, owacyjnie przyjęta premiera 'Trzech sióstr' w reżyserii Agnieszki Glińskiej każe nam zweryfikować potoczne wyobrażenia o twórczości Czechowa. (...) Młoda inscenizatorka wystawiła 'Trzy siostry' w sposób, rzekłbym, przemyślnie naiwny. I odniosła zasłużony sukces. (...) Inscenizacja w Teatrze Powszechnym w niczym nie sprzeniewierza się tekstowi sztuki Czechowa. Proponuje jedynie bardziej życiowe spojrzenie na codzienne ludzkie zgryzoty i bolączki, których tragizm ujawnia niekiedy rysy nieodparcie komiczne."

W Powszechnym powstał również ogłoszony mianem "spektaklu perfekcyjnego" Kaleka z Inishmaan Martina McDonagha. Z podobnymi pochwałami, co Trzy siostry i Kaleka... spotkało się Imię Jona Fosse z Teatru Współczesnego w Warszawie.

Jeśli spojrzeć na dobór repertuaru dokonywany przez Glińską, łatwo zauważyć, że upodobała sobie ona szczególnie teksty z szeroko pojętej współczesnej dramaturgii psychologicznej. Jako reżyser Glińska nie ulega teatralnym modom, pracę z aktorem przedkłada nad wyszukane pomysły inscenizacyjne. Jej przedstawienia fascynują, gdyż udaje jej się doczytać tekst do końca i wytrącić aktorów ze schematu, rutyny.

"Glińska należy dzisiaj do czołówki młodych reżyserów polskich. Nie idzie jednak za wzorem teatru autorskiego Krystiana Lupy, jak jej koledzy z krakowskiej szkoły teatralnej, ale podąża własną drogą. Wystawia realistyczne teksty, skupiając się na drobiazgowej analizie rzeczywistości przedstawionej w dramacie. Jako reżyser odpowiada na pięć podstawowych pytań, które zadaje sobie dziennikarz. Po pierwsze: kto, po drugie: gdzie, po trzecie: kiedy, po czwarte: co, po piąte: dlaczego." (Roman Pawłowski, "Gazeta Wyborcza")

W latach 2000-2004 Glińska była na stałe związana z warszawskim Teatrem Współczesnym, od 2007 roku jest reżyserem warszawskiego Teatru Dramatycznego.Po Opowieściach Lasku Wiedeńskiego reżyserka powróciła do portretowania ludzkich zbiorowości, tym razem w spektaklu Bambini di Praga wg Bohumila Hrabala przygotowanym w warszawskim Teatrze Współczesnym (2001). Stworzyła precyzyjne, śmieszne i smutne zarazem widowisko, w pełni oddające ducha Hrabala.

"(...) udało się przenieść na scenę nie tylko klimat praskich ulic sprzed 50 lat, ale ów reportersko-poetycki charakter spojrzenia" - pisała Aleksandra Rembowska. - "Zanim przystąpiła do prób, urządziła aktorom wycieczkę do Pragi, tak jak kiedyś przed rozpoczęciem pracy nad sztuką Belbela - wyprowadziła zespół na szczyt wieżowca, by artyści poczuli, co znaczy wysokość i wiatr." ("Teatr" 2001, nr 12)

Wkrótce Glińska przygotowała Pamięć wody Brytyjki Shelagh Stephenson, współczesną wersję Czechowowskich Trzech sióstr (Teatr Dramatyczny w Warszawie, 2002) i Testosteron Andrzeja Saramonowicza (Teatr Montownia w Warszawie, 2002) - bijącą rekordy popularności, zaprawioną "grubym" damsko-męskim dowcipem farsę o sfrustrowanych mężczyznach. Kolejne spotkanie z tekstem Saramonowicza nie było tak udane. W Teatrze Narodowym powstał spektakl 2 maja (2004) nieumiejętnie próbujący opisać PRL-owską przeszłość.

W 2003 roku reżyserka pokazała z kolei spektakl muzyczny Oczy wielkiego miasta z songami Kurta Tucholsky'ego (Teatr Ateneum w Warszawie). Po raz pierwszy zmierzyła się też z Szekspirem wystawiając Stracone zachody miłości na scenie warszawskiego Współczesnego. Tutaj, rok później, Glińska wróciła do Ödöna von Horvátha, tym razem wyreżyserowała Nieznajomą z Sekwany. Po dwóch ostatnich przedstawieniach, które nie wzbudziły zachwytu krytyki, powróciła do dramaturgii współczesnej. Pokazała świetnie zainscenizowane Opowieści o zwyczajnym szaleństwie Petra Zelenki (Teatr Dramatyczny w Warszawie, 2005).

"Reżyserce warszawskiego przedstawienia Agnieszce Glińskiej udało się zachować równowagę między tonacją buffo i serio" - pisał Roman Pawłowski. - "Spektakl nie idzie w śmiech, zostawiając miejsce na refleksję, aktorzy grają z miłością do bohaterów, która łagodzi groteskę. " ("Gazeta Wyborcza" 2005, nr 108)

Zupełnie innymi zagadnieniami zajęła się Glińska w Norymberdze Wojciecha Tomczyka (Teatr Narodowy, 2006) - kameralnym dramacie o historycznych rozliczeniach z PRL-em. Z opowieści o emerytowanym pułkowniku wojskowego kontrwywiadu, który nieoczekiwanie dokonuje rachunku sumienia i domaga się dla siebie nowej Norymbergii, stworzyła ważne, ujmujące świetnym aktorstwem przedstawienie. Reżyserka bardzo umiejętnie poprowadziła wykonawców także w kolejnej realizacji na deskach Teatru Narodowego - Poduszycielu Martina McDonagha (2007). Historia zapisana w dramacie rozgrywa się w totalitarnym państwie, a policyjne dochodzenie splata się w niej z pytaniami o wartość sztuki.

"Agnieszka Glińska stworzyła świetny spektakl z makabreską i absurdem w tle" - pisał Łukasz Drewniak ("Przekrój" 2006, nr 45).

Glińska pracowała także ze studentami warszawskiej Akademii Teatralnej, powstały tu przedstawienia Wiśniowego sadu (2003) i Trzech sióstr (2006) Antoniego Czechowa oraz W piątek wieczorem Willy'ego Russella (2003).

Ostatnio stworzyła dwa świetne spektakle dla dzieci - brawurowo zagraną Pippi Pończoszankę Astrid Lindgren w warszawskim Teatrze Dramatycznym ze znakomitą rolą tytułową Dominiki Kluźniak (2007) i rozegrane w planie lalkowy i żywym Wiedźmy Roalda Dahla w Teatrze Lalka w Warszawie (2008).

Ważniejsze nagrody:

  • 1993 - Nagroda im. Bohdana Korzeniewskiego;
  • 1998 - Nagroda im. Leona Schillera; tytuł Najprzyjemniejszy Spektakl dla Korowodu Artura Schnitzlera w Teatrze Ateneum w Warszawie na 4. Ogólnopolskim Festiwalu Sztuk Przyjemnych w Łodzi;
  • 1999 - 2 sakiewki (nagrody 2 jurorów) za reżyserię przedstawienia Opowieści Lasku Wiedeńskiego Ödöna von Horvátha w Teatrze Ateneum w Warszawie na 2. Ogólnopolskim Festiwalu Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje" w Katowicach;
  • 2000 - "Paszport "Polityki" w dziedzinie teatru za rok 1999; tytuł Najprzyjemniejszy Spektakl (w plebiscycie publiczności) dla przedstawienia Kaleka z Inishmaan Martina McDonagha z Teatru Powszechnego w Warszawie na 6. Ogólnopolskim Festiwalu Sztuk Przyjemnych w Łodzi;
  • 2001 - nagroda prezesa ZASP dla przedstawienia Płatonow Antoniego Czechowa z Akademii Teatralnej w Warszawie na 19. Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi;
  • 2002 - Feliks Warszawski za reżyserię spektaklu Bambini di Praga Bohumila Hrabala w Teatrze Współczesnym w Warszawie;
  • 2003 - nagroda publiczności dla najlepszego spektaklu Teatru Telewizji, dla Czwartej siostry Janusza Głowackiego na 9. Lecie Filmów w Kazimierzu; I miejsce w plebiscycie publiczności dla spektaklu Testosteron Andrzeja Saramonowicza w warszawskim Teatrze Montownia i III miejsce dla spektaklu Bambini di Praga w Teatrze Współczesnym w Warszawie na 42. Rzeszowskich Spotkaniach Teatralnych; tytuł Najlepszy Spektakl dla przedstawienia Bambini di Praga wg Bohumila Hrabala w Teatrze Współczesnym w Warszawie na 9. Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Łodzi; Grand Prix za reżyserię przedstawienia Czwarta siostra Janusza Głowackiego na 3. Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Telewizji Polskiej "Dwa Teatry" w Sopocie; Grand Prix (statuetka Talii) dla spektaklu Testosteron Andrzeja Saramonowicza z warszawskiego Teatru Montownia na 7. Ogólnopolskim Festiwalu Komedii "Talia" w Tarnowie;
  • 2006 - nagroda za reżyserię spektaklu Norymberga Wojciecha Tomczyka w Teatrze Narodowym w Warszawie na 6. Festiwalu Dramaturgii Współczesnej "Rzeczywistość Przedstawiona" w Zabrzu;
  • 2008 - ATEST - Świadectwo Wysokiej Jakości i Poziomu Artystycznego za rok 2007 dla przedstawienia Pippi Pończoszanka Astrid Lindgren z Teatru Dramatycznego w Warszawie.


Opracowanie tekstu: 2001; aktualizacja: Monika Mokrzycka-Pokora, grudzień 2008.
 

Podobne

Teatr Peter Shaffer, "Amadeus"

Spektakl w reżyserii Zbigniewa Brzozy, premiera w Teatrze Studio w Warszawie 31 stycznia 2002 roku.

Teatr Stefan Chwin, "Hanemann"

Spektakl w reżyserii Izabeli Cywińskiej, premiera w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku 27 styczenia 2002.

Zobacz także

Film "Trzy kolory: Niebieski"

Film fabularny w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego z 1993 roku. W wypadku samochodowym Julie traci męża i kilkuletnią córeczkę...

Film "Decrescendo"

Film dokumentalny w reżyserii Marty Minorowicz z 2011 roku. Dokument Marty Minorowicz poświęcony jest przemijaniu, a precyzyjniej - ostatniemu etpowi ludzkiego życia...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy