Sztuki wizualne
Zorka Wollny
Sztuki wizualne
Performerka, autorka filmów wideo, malarka. Urodziła się w 1980 roku w Krakowie.
Studiowała w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie obroniła dyplom w 2006 roku. Od 2002 roku współtworzy Fundację 36,6. Mieszka i pracuje w Krakowie.
W ramach działalności Fundacji 36,6 Zorka Wollny uczestniczyła m.in. Warsztatach myślenia (2003, 2004) oraz Wycieczce do Krakowa (2003). Blisko współpracuje też z Romanem Dziadkiewiczem, szefem Fundacji. Wspólnie z nim artystka nakręciła film Martwa natura (2004). Na wideo składają się długie statyczne ujęcia martwych natur, niemal nieruchome. Ku zaskoczeniu widza w pewnym momencie martwa natura "ożywa", jednak jest to ruch na tyle nieznaczny, że można go łatwo przeoczyć.
Element zaskoczenia, ale też swoistego humoru pojawiał się w innych pracach i performensach artystki. W 2004 roku zamieszkała na tydzień w jednym z krakowskich sklepów sieci Ikea. Tam spała, myła się i wykonywała inne codzienne czynności, niejako przy okazji wchodząc w interakcje ze zdumionymi klientami sklepu, którzy mogli ją stale obserwować. Podczas stypendium w Turcji Zorka Wollny nakręciła filmy, prezentowane na wystawie Sabanci w 2005 roku w krakowskiej galerii F.A.I.T. Składały się na nią wideo przedstawiające dziewczyny grające w squasha, a także cykl prac, przedstawiających puste wnętrza kampusu uniwersyteckiego. Statyczne ujęcia co pewien czas przerywały niewielkie wydarzenia, ujawniające obecność w przestrzeni pary kochanków. Prace i działania artystki oscylują więc między bardzo poetycką atmosferą i podejściem krytycznym, pytaniami o opresyjność przestrzeni oraz zachowania, jakie dana przestrzeń kreuje.
W szczególny sposób pytania te powracają w performensach Zorki Wollny, do których zazwyczaj angażuje grupy osób. Wspólnie z kompozytorką Anną Szwajgier w 2004 roku stworzyła partyturę Koncertu na wysokie obcasy, odegranego przez osiem tancerek w przestrzeni neogotyckiej klatki schodowej Collegium Novum w Krakowie. Podobne działania realizowała następnie w budynkach muzealnych. Dla Westfälischer Kunstverein w Münster w 2005 roku napisała partyturę dla czternastu osób, poruszających się zgodnie z jej wskazówkami w głównym holu instytucji (Koncert na Landesmuseum). Dla tego swoistego baletu Zorka Wollny i Anna Szwajgier opracowały wówczas sekwencję ruchów w oparciu o obserwację zachowań ludzi pracujących i odwiedzających muzeum. Performerzy-amatorzy zaproszeni przez artystkę powielali te ruchy. Część publiczności przyszła specjalnie obejrzeć działanie, inni znaleźli się tam przypadkowo jako zwykli goście muzeum, nieświadomi odbywającego się performensu stawali się jego częścią. Podobną akcję w tym samym roku Zorka Wollny przeprowadziła też w Muzeum Narodowym w Krakowie (Muzeum), a w 2006 roku w Muzeum Sztuki w Łodzi (Chodzony na kolekcję sztuki XX i XXI wieku), gdzie tancerze poruszali się po muzeum w rytmicznym korowodzie, którego tempo wyznaczał metronom.
Prace Zorki Wollny, zwłaszcza jej realizacje filmowe, oparte są często na obserwacji osób jej bliskich. Szczególnie intymny charakter miała seria obrazów, portretów dziewczyn - namalowanych przez artystkę kosmetykami do nich należącymi (Ewa, Monika, Asia Marta). W jednym z pierwszych wideo artystka rejestrowała z kolei proces nakładania makijażu (Malowanie). Film Córki natomiast składa się z nagrań kobiet z jej rodziny. Wollny opowiadała o nim w wywiadzie:
Autor: Karol Sienkiewicz, grudzień 2008.
Wybrane wystawy i projekty indywidualne:
Wybrane wystawy zbiorowe:
Studiowała w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie obroniła dyplom w 2006 roku. Od 2002 roku współtworzy Fundację 36,6. Mieszka i pracuje w Krakowie.
W ramach działalności Fundacji 36,6 Zorka Wollny uczestniczyła m.in. Warsztatach myślenia (2003, 2004) oraz Wycieczce do Krakowa (2003). Blisko współpracuje też z Romanem Dziadkiewiczem, szefem Fundacji. Wspólnie z nim artystka nakręciła film Martwa natura (2004). Na wideo składają się długie statyczne ujęcia martwych natur, niemal nieruchome. Ku zaskoczeniu widza w pewnym momencie martwa natura "ożywa", jednak jest to ruch na tyle nieznaczny, że można go łatwo przeoczyć.
Element zaskoczenia, ale też swoistego humoru pojawiał się w innych pracach i performensach artystki. W 2004 roku zamieszkała na tydzień w jednym z krakowskich sklepów sieci Ikea. Tam spała, myła się i wykonywała inne codzienne czynności, niejako przy okazji wchodząc w interakcje ze zdumionymi klientami sklepu, którzy mogli ją stale obserwować. Podczas stypendium w Turcji Zorka Wollny nakręciła filmy, prezentowane na wystawie Sabanci w 2005 roku w krakowskiej galerii F.A.I.T. Składały się na nią wideo przedstawiające dziewczyny grające w squasha, a także cykl prac, przedstawiających puste wnętrza kampusu uniwersyteckiego. Statyczne ujęcia co pewien czas przerywały niewielkie wydarzenia, ujawniające obecność w przestrzeni pary kochanków. Prace i działania artystki oscylują więc między bardzo poetycką atmosferą i podejściem krytycznym, pytaniami o opresyjność przestrzeni oraz zachowania, jakie dana przestrzeń kreuje.
W szczególny sposób pytania te powracają w performensach Zorki Wollny, do których zazwyczaj angażuje grupy osób. Wspólnie z kompozytorką Anną Szwajgier w 2004 roku stworzyła partyturę Koncertu na wysokie obcasy, odegranego przez osiem tancerek w przestrzeni neogotyckiej klatki schodowej Collegium Novum w Krakowie. Podobne działania realizowała następnie w budynkach muzealnych. Dla Westfälischer Kunstverein w Münster w 2005 roku napisała partyturę dla czternastu osób, poruszających się zgodnie z jej wskazówkami w głównym holu instytucji (Koncert na Landesmuseum). Dla tego swoistego baletu Zorka Wollny i Anna Szwajgier opracowały wówczas sekwencję ruchów w oparciu o obserwację zachowań ludzi pracujących i odwiedzających muzeum. Performerzy-amatorzy zaproszeni przez artystkę powielali te ruchy. Część publiczności przyszła specjalnie obejrzeć działanie, inni znaleźli się tam przypadkowo jako zwykli goście muzeum, nieświadomi odbywającego się performensu stawali się jego częścią. Podobną akcję w tym samym roku Zorka Wollny przeprowadziła też w Muzeum Narodowym w Krakowie (Muzeum), a w 2006 roku w Muzeum Sztuki w Łodzi (Chodzony na kolekcję sztuki XX i XXI wieku), gdzie tancerze poruszali się po muzeum w rytmicznym korowodzie, którego tempo wyznaczał metronom.
Prace Zorki Wollny, zwłaszcza jej realizacje filmowe, oparte są często na obserwacji osób jej bliskich. Szczególnie intymny charakter miała seria obrazów, portretów dziewczyn - namalowanych przez artystkę kosmetykami do nich należącymi (Ewa, Monika, Asia Marta). W jednym z pierwszych wideo artystka rejestrowała z kolei proces nakładania makijażu (Malowanie). Film Córki natomiast składa się z nagrań kobiet z jej rodziny. Wollny opowiadała o nim w wywiadzie:
"Ciocia Lena swoją historię miłosną zrobiła głównym wątkiem swojego życia. Ciocia Basia postąpiła podobnie - uprawomocniła swoje zostanie w domu tym, że po prostu była tak wychowana. Ostatnia z bohaterek to moja matka, która żali się, że córki jej nie odwiedzają. (...) Ja im oddaję głos, ale w moim filmie historie to coś innego albo coś więcej niż mówią ich bohaterki".Ciekawe okazuje się również zetknięcie prywatności i intymności z teatrem. W jednym z ostatnich prac wideo Lulu (2008) artystka nagrywała aktorkę Martę Ojrzyńską przygotowującą się do roli w dramacie Franka Wedekinda. Aktorka wypowiada kwestię bohaterki w swym prywatnym mieszkaniu. Na filmie dramat wyzbyty kwestii pozostałych bohaterów przekształca się w monodram, wypowiadany do pustych ścian. Motyw szaleństwa w pełni powrócił z kolei w filmie Łucja Szalona (2008).
Autor: Karol Sienkiewicz, grudzień 2008.
Wybrane wystawy i projekty indywidualne:
- 2003 - "prowi_zorka i inni" (w ramach projektu Komisariat), Galeria Pod Schodami, Kraków
- 2004
- "Koncert na wysokie obcasy" (z Anną Szwajgier), Kraków
- "Mieszkam w IKEA", sklep Ikea, Kraków - 2005
- "Sabanci", Galeria F.A.I.T., Kraków
- "Muzeum", Muzeum Narodowe, Kraków - 2008
- "Muzeum", Galeria Okna, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
- "Ucieczka z kadru", Galeria Starter, Poznań
Wybrane wystawy zbiorowe:
- 2004
- "Dialog Loci", Kostrzyń n. Odrą
- "BHP", Instytut Sztuki Wyspa, Gdańsk
- "Nowa Huta", Kunstverein, Münster
- "Eastern Lights", Motorenhalle, Drezno
- "Ładnie? o ładnym...", Stary Młyn, Kraków
- "The Grey Zone", Instytut Polski, Budapeszt - 2005
- "SFX publiczność", Kunstverein, Münster
- "W samym centrum uwagi II" - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa - 2006
- "Języki obce" - BWA, Wrocław
- "Wiedźma Ple Ple", Galeria Dla..., Toruń
- "Obrazy jak malowane", Galeria Bielska BWA, Bielsko-Biała
- "Models for a Fictional Academy", Hungarian University, Budapeszt
- "Muzeum jako świetlany przedmiot pożądania", Muzeum Sztuki, Łódź
- "Imhibition - panel prac" - Muzeum Narodowe, Kraków - 2007
- "Nieproduktywność", Galeria Dla..., Toruń
- "Ladyfest", Klub NRD, Toruń
- "We Like It a Lot", Nettie Horn Gallery, Londyn
- "Tralogo Festival", Teatro Franco Paverti, Mediolan
- "Mechaniczna pomarańcza", Galeria Sektor I, Katowice
- "Lighthouse Ankara", Ankara
- "Points d'Impact", Mottatom, Genewa
- "Malarstwo - prąd zmienny", BWA, Wrocław - 2008
- "No Borders - European Exhibition of Young Artists", La Centrale Electrique, Bruksela
- 5. Triennale Młodych, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
- "Establishment (jako źródło cierpień)", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
- "Moja matka nie jest boska", Bunkier Sztuki, Kraków
Podobne
Sztuki wizualne Tadeusz Breyer
Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.
Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar
Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).
Zobacz także
Teatr Och-Teatr w Warszawie
Prywatna scena założona przez Fundację Krystyny Jandy na Rzecz Kultury. Działa od 2010 roku w dawnym kinie Ochota przy ulicy Grójeckiej w Warszawie.
Teatr Teatr Polonia w Warszawie
Prywatna scena założona przez Fundację Krystyny Jandy na Rzecz Kultury. Działa od 2005 roku w dawnym kinie Polonia przy ulicy Marszałkowskiej w Warszawie.
Najczęściej czytane
- Sztuki wizualne
Jan Matejko - Sztuki wizualne
Malarstwo polskiego symbolizmu - Teatr
Stanisław Wyspiański - Sztuki wizualne
Leon Wyczółkowski - Sztuki wizualne
Katarzyna Kozyra