Sztuki wizualne

Zorka Project

Sztuki wizualne
Karol Sienkiewicz

Duet fotoreporterski tworzony przez Monikę Redzisz (ur. 21 lutego 1974 w Warszawie) i Monikę Bereżecką (ur. 21 listopada 1974 w Gdańsku).

Poznały się podczas studiów na Wydziale Fotografii Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu (Redzisz ukończyła także filozofię na Uniwersytecie Warszawskim). Pracują wspólnie od 2000 roku. Współpracowały z takimi tytułami prasowymi jak "City Magazine", "Gazeta Wyborcza", "Rzeczpospolita", "Życie Warszawy", "Polityka", "Aktivist", "Playboy", "Viva", "Zwierciadło". Ich fotografie goszczą też często na łamach pism specjalistycznych poświęconych fotografii ("Pozytyw", "Fototapeta", "Biuletyn fotograficzny", "Foto"). Wystawiają też w galeriach. Mieszkają i pracują w Warszawie.

Fotoreportaże duetu Zorka Project zazwyczaj opisują określony grupy społeczne, zawodowe czy mniejszości narodowe mieszkające w Polsce (Wietnamczycy; Uchodźcy, 2001). W ich obiektywie znaleźli się już kierowcy tirów, zakonnice, cyrkowcy i dragqueen. Fotografowane osoby może jednak łączyć na przykład fakt, że są bywalcami baru mlecznego. Pierwszym wspólnym projektem duetu byli Budowniczowie mostu (2000), opowiadający o robotnikach pracujących przy budowie Mostu Świętokrzyskiego w Warszawie. Na ich fotoreportaże składają się więc zazwyczaj fotograficzne portrety osób, ujętych w ich własnym otoczeniu. Są świadome bycia fotografowanymi i patrzą prosto w obiektyw. Jak wyjaśnia Bereżecka: "Nie pokazujemy ich w krzywym zwierciadle. Pozwalamy im pozować, pokazać się od najlepszej strony". Rzadziej artystki tworzą portrety sławnych osób, jak cykl z Jerzym Maksymiukiem (2002).

Dzięki temu w ujęciu charakterystycznych cech danej grupy nie gubią się indywidualności poszczególnych osób, a wręcz przeciwnie - zostają wydobyte i podkreślone. W 2008 roku Redzisz i Bereżecka stworzyły przewrotny projekt - Przeciętni. Sfotografowały osoby, które odpowiedziały na ogłoszenie w prasie o szukaniu "przeciętnego Polaka". W towarzyszącym wystawie tekście artystki wyjaśniały:

"Zwykle w naszych cyklach fotograficznych próbowałyśmy docierać do ludzi nieprzeciętnych - o niezwykłych losach, rzadkich zawodach lub wyjątkowo trudnych warunkach życia. Tym razem spróbowałyśmy użyć innego klucza. Postanowiłyśmy odnaleźć właśnie tych zwyczajnych, szarych ludzi, których zwykle nikt nie chce fotografować ani opisywać. I wśród tych pozornie przeciętnych obywateli, odkryłyśmy niespodziewane bogactwo".

Szczególne miejsce w fotografiach Zorki Project zajmują kobiety. Czasami tworzą daną grupę zawodową (Tramwajarki), często jednak Redzisz i Bereżecka traktują temat cyklu raczej jako pretekst do ukazania różnorodnych wzorców kobiecości. Na ich fotografiach ginie kanon reprezentacji kobiet znany z prasy czy telewizji. Jeden ze swych cykli zatytułowały przewrotnie Laski (2003), przewrotnie, gdyż ukazywał "zwykłe" kobiety. Podobnie "poza kanonem" pozostawały Siłaczki (2004), kobiety uprawiające kulturystykę. Z kolei cykl Matki (2005) skupiał się na relacjach bliskich sobie osób - matek i córek, pochodzących z różnych grup społecznych. Adam Mazur, zajmujący się współczesną polską fotografią i zaliczający duet Zorka Project do "nowych dokumentalistów", zauważa, że:

"Realizowany przez artystki i obejmujący setki zdjęć atlas 'zwykłych' kobiet odkłamuje kobiecość, a subwersywna względem mediów taktyka przynosi rezultaty w postaci rosnące zainteresowania czytelników / czytelniczek tym, jak faktycznie żyją i jak mogą być przedstawiane kobiety poza światem spektaklu".

Autor: Karol Sienkiewicz, grudzień 2008.

Wybrane wystawy indywidualne:

  • 2003 - "Laski. Akty kobiet" - Galeria Iglińska, Kraków; Czuły Barbarzyńca, Warszawa
  • 2004 - "Mocarze" - Galeria Iglińska, Kraków; Cafe Kulturalna, Warszawa
  • 2005 - "Matki" - Galeria Luksfera, Warszawa
  • 2006 - Śląski Zamek Sztuki i Przedsiębiorczości, Cieszyn; "Dom" - Galeria Luksfera, Warszawa
  • 2007 - "Zorka" - Galeria Nowych Mediów, Gorzów Wielkopolski
  • 2008 - "Przeciętni" - Galeria Camelot, Galeria Fundacji Imago Mundi, Kraków

Wybrane wystawy zbiorowe:

  • 2006 - "Nowi dokumentaliści" - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa; Galeria Narodowa, Bratysława; "Małopolska. Fotografie. To niczego nie wyjaśnia" - Rynek Główny, Kraków
  • 2008 - "Dokumentalistki. Polskie fotografki XX wieku" - Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa; "Efekt czerwonych oczu. Fotografia polska XXI wieku" - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa

Podobne

Sztuki wizualne Tadeusz Breyer

Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.

Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar

Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).

Zobacz także

Film "Toys"

Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...

Film "Przewodnik do Polaków"

Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane