Sztuki wizualne
Zofia Rydet
Sztuki wizualne
Jedna z najwybitniejszych postaci fotografii polskiej. Urodziła się 5 maja 1911 roku w Stanisławowie, zmarła 24 sierpnia 1997 roku w Gliwicach.
Naukę odbyła w Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Snopkowie koło Lwowa (dyplom 1934). Od 1961 członek ZPAF. Prowadziła dział wystaw w Gliwickim Towarzystwie Fotograficznym. W latach 70. wykładała fotografię na Wydziale Architektury Politechniki Śląskiej.
W 1938 podjęła pierwsze udane próby fotograficzne, ale dopiero od 1950 roku rozpoczęła szeroką działalność w tym zakresie. Początkowo wyznacznikiem jej zainteresowań była fotograficzna twórczość brata - Tadeusza (1909-1987). Od 1954 należała do Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego. W II połowie lat 50. i na początku 60. pozostawała w kontaktach artystyczno-towarzyskich ze Zdzisławem Beksińskim i do końca swego życia z Jerzym Lewczyńskim. Od lat 60. czynnie uczestniczyła w życiu artystycznym. Była autorką monumentalnego cyklu Mały człowiek, który odniósł sukces na pokazie w Galerii "Krzywe Koło" w Warszawie (1961). Poświęcony był on różnym wyobrażeniom dzieci. Inspiracją była fotografia francuska (Henri Cartier-Bresson, Edward Boubat) i malarstwo polskie okresu Młodej Polski (Stanisław Wyspiański). Bardziej egzystencjalny i ekspresjonistyczny charakter posiada cykl Czas przemijania, dotyczący problemu starości i samotności. Cykl ten powstał m.in. z inspiracji włoskim filmem z kręgu neorealizmu. W jego ramach znalazły się kolejne serie (m.in. Medytacje I, Medytacje II, Medytacje III, Kontrasty, Oczekiwania i Samotność starości).
Od lat 60. pracowała nad cyklem fotomontaży Świat uczuć i wyobraźni, który później w postaci diaporamy został wydany w 1979 roku jako album ze wstępem Urszuli Czartoryskiej. Składa się z 70 fotografii tworzących 15 serii fotomontaży (m.in. Pejzaże, Narodziny, Macierzyństwo, Oczekiwania, Odejścia, Zakochani, Sentymentalna ballada, Zagłada, Manekiny, Zagrożenie, Obsesje, Przemiany i Nadzieja) o treściach symbolicznych, także surrealizujących, charakteryzujących się poetyckością o dużej sile oddziaływania emocjonalnego. Na temat swojej pracy artystycznej Rydet pisała:
Fotografie Rydet charakteryzuje z jednej strony bezpośredniość i prostota ujęcia, osobisty stosunek fotografującej do przedstawianego motywu, naturalność i szczerość intencji, zaś z drugiej - podążanie tropami sztuki nowoczesnej i inspiracje zarówno fotograficznym piktorializmem, jak i grafizacją obrazu, ale również malarstwem Młodej Polski, abstrakcją i surrealizmem. W tej wyjątkowej pod wieloma względami twórczości wywodzącej się z koncepcji działalności amatorskiej z kręgu Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego, którego Rydet była członkiem, zdecydowanie ważniejszy był nurt pierwszy.
Jej prace znajdują się w najważniejszych zbiorach polskich, w tym: w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i w Muzeum Sztuki w Łodzi, a także w MOMA (Museum of Modern Art) w Nowym Jorku, Centre Georges Pompidou w Paryżu, Museum of Modern Art w Kioto i w National Museum of Photography, Film and Television w Bradford (Wielka Brytania).
Autor: Krzysztof Jurecki, Muzeum Sztuki w Łodzi, marzec 2004.
Naukę odbyła w Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Snopkowie koło Lwowa (dyplom 1934). Od 1961 członek ZPAF. Prowadziła dział wystaw w Gliwickim Towarzystwie Fotograficznym. W latach 70. wykładała fotografię na Wydziale Architektury Politechniki Śląskiej.
W 1938 podjęła pierwsze udane próby fotograficzne, ale dopiero od 1950 roku rozpoczęła szeroką działalność w tym zakresie. Początkowo wyznacznikiem jej zainteresowań była fotograficzna twórczość brata - Tadeusza (1909-1987). Od 1954 należała do Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego. W II połowie lat 50. i na początku 60. pozostawała w kontaktach artystyczno-towarzyskich ze Zdzisławem Beksińskim i do końca swego życia z Jerzym Lewczyńskim. Od lat 60. czynnie uczestniczyła w życiu artystycznym. Była autorką monumentalnego cyklu Mały człowiek, który odniósł sukces na pokazie w Galerii "Krzywe Koło" w Warszawie (1961). Poświęcony był on różnym wyobrażeniom dzieci. Inspiracją była fotografia francuska (Henri Cartier-Bresson, Edward Boubat) i malarstwo polskie okresu Młodej Polski (Stanisław Wyspiański). Bardziej egzystencjalny i ekspresjonistyczny charakter posiada cykl Czas przemijania, dotyczący problemu starości i samotności. Cykl ten powstał m.in. z inspiracji włoskim filmem z kręgu neorealizmu. W jego ramach znalazły się kolejne serie (m.in. Medytacje I, Medytacje II, Medytacje III, Kontrasty, Oczekiwania i Samotność starości).
Od lat 60. pracowała nad cyklem fotomontaży Świat uczuć i wyobraźni, który później w postaci diaporamy został wydany w 1979 roku jako album ze wstępem Urszuli Czartoryskiej. Składa się z 70 fotografii tworzących 15 serii fotomontaży (m.in. Pejzaże, Narodziny, Macierzyństwo, Oczekiwania, Odejścia, Zakochani, Sentymentalna ballada, Zagłada, Manekiny, Zagrożenie, Obsesje, Przemiany i Nadzieja) o treściach symbolicznych, także surrealizujących, charakteryzujących się poetyckością o dużej sile oddziaływania emocjonalnego. Na temat swojej pracy artystycznej Rydet pisała:
"Mój 'Świat uczuć i wyobraźni' mówi o człowieku zagrożonym już od chwili narodzin, o jego obsesjach, o jego uczuciach, osamotnieniu, pragnieniach, o lęku, przed którym ratuje go tylko miłość, o tragedii przemijania, o strachu przed zagładą i zniszczeniem."Od 1978 roku praktycznie aż do końca swej twórczości realizowała najważniejsze dokonanie artystyczne - Zapis socjologiczny, największe dzieło w sensie ilości zrobionych zdjęć. Rydet chciała utrwalić zagrożone lub przemijające życie na wsi, m.in. Suwalszczyzny, Podhala, Lubelszczyzny, Rzeszowszczyzny i Śląska, a także miasta (np. Kraków, Gdańsk). Zapis wykonany został w kilkudziesięciu tysiącach negatywów. Fotografie z tego cyklu przedstawiają ludzi w ich domowym otoczeniu w sposób nawiązujący do dziewiętnastowiecznej "fotografii zakładowej". Swą koncepcją mogą się równać z ideą Augusta Sandera dokumentującego w latach 20. XX wieku oblicze społeczeństwa niemieckiego, jak też, poprzez ukazanie zacofania i biedy, przypominają o dokonaniach amerykańskiej Farm Security Administration z lat 30. W 1980 pokazała bardziej konceptualny cykl Nieskończoność dalekich dróg. Ostatnią ważną serią stała się realizowana na przełomie lat 80. i 90. Suita śląska, na którą składają się kolaże i fotomontaże, zawierające autocytaty z wcześniejszych fotografii (np. z Małego człowieka), które artystka połączyła na zasadzie kolażu ze sztucznymi kwiatami, wstążkami, tworząc kompozycje o bardzo przestrzennej i rozbudowanej formie.
Fotografie Rydet charakteryzuje z jednej strony bezpośredniość i prostota ujęcia, osobisty stosunek fotografującej do przedstawianego motywu, naturalność i szczerość intencji, zaś z drugiej - podążanie tropami sztuki nowoczesnej i inspiracje zarówno fotograficznym piktorializmem, jak i grafizacją obrazu, ale również malarstwem Młodej Polski, abstrakcją i surrealizmem. W tej wyjątkowej pod wieloma względami twórczości wywodzącej się z koncepcji działalności amatorskiej z kręgu Gliwickiego Towarzystwa Fotograficznego, którego Rydet była członkiem, zdecydowanie ważniejszy był nurt pierwszy.
Jej prace znajdują się w najważniejszych zbiorach polskich, w tym: w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i w Muzeum Sztuki w Łodzi, a także w MOMA (Museum of Modern Art) w Nowym Jorku, Centre Georges Pompidou w Paryżu, Museum of Modern Art w Kioto i w National Museum of Photography, Film and Television w Bradford (Wielka Brytania).
Autor: Krzysztof Jurecki, Muzeum Sztuki w Łodzi, marzec 2004.
- Zobacz także
- Zofia Rydet "Zapis socjologiczny"
Podobne
Sztuki wizualne Tadeusz Breyer
Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.
Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar
Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).
Zobacz także
Teatr Och-Teatr w Warszawie
Prywatna scena założona przez Fundację Krystyny Jandy na Rzecz Kultury. Działa od 2010 roku w dawnym kinie Ochota przy ulicy Grójeckiej w Warszawie.
Teatr Teatr Polonia w Warszawie
Prywatna scena założona przez Fundację Krystyny Jandy na Rzecz Kultury. Działa od 2005 roku w dawnym kinie Polonia przy ulicy Marszałkowskiej w Warszawie.
Najczęściej czytane
- Sztuki wizualne
Jan Matejko - Sztuki wizualne
Malarstwo polskiego symbolizmu - Teatr
Stanisław Wyspiański - Sztuki wizualne
Leon Wyczółkowski - Sztuki wizualne
Katarzyna Kozyra