Sztuki wizualne

Zbysław Marek Maciejewski

Sztuki wizualne
Małgorzata Kitowska-Łysiak
 Piwonie - portret rewolucjonistów 1971; tempera, akryl, płótno; 120x100 cm; fot. dzięki uprzejmości Galerii aTAK
Malarz, urodzony w 1946 w Pohulance, zmarł w 1999 w Krakowie.

Odbył studia w krakowskiej ASP; dyplom uzyskał w roku 1969 w pracowni Wacława Taranczewskiego (odebrana w akademickiej pracowni lekcja koloryzmu miała odegrać znaczącą rolę w jego dojrzałej twórczości). Przez wiele lat był profesorem w macierzystej uczelni (od 1989 roku prowadził pracownię malarstwa na Wydziale Grafiki).

W niemal całym swoim dorobku, zarówno w malarstwie, jak w rysunkach, chętnie nawiązywał do sztuki okresu Młodej Polski. Był wrażliwy i na jej neoromantyczną atmosferę, i na stylistykę: na kameralną aurę, a jednocześnie na upodobanie do posługiwania się zindywidualizowanym symbolem i dekoracyjne rozwiązania artystyczne; lubił też sięgać do języka groteski. Inspirowała go między innymi twórczość Józefa Mehoffera (**dz:Weranda z rudym kotem**, 1986), Witolda Wojtkiewicza (Igraszki dziecięce, 1985; Złe instynkty, 1994), Stanisława Wyspiańskiego (O świcie, 1984). Wśród ulubionych tematów Maciejewskiego spotykamy: dzieciństwo, ogród (ogród rozkoszy, tajemniczy ogród), śmierć. Każdy z tych motywów przeszedł jednak w jego malarstwie wielokrotne przeobrażenia. Wąski krąg tematyczny nie wykluczał bowiem w tym przypadku nieustannych poszukiwań czysto artystycznych, często skupionych na zagadnieniach związanych z rolą i rangą koloru w obrazie.

Maciejewski często odwoływał się do metafory, nierzadko posiadającej wymowę erotyczną (wielokrotnie malował motyw korzenia mandragory), przez co jego kompozycje przyciągają uwagę widza głównie klimatem - tajemniczym, zagadkowym (Olśnienie, 1984) bądź radosnym, pełnym niezmąconego, choć podszytego napięciem, spokoju (Złote drzewko, 1993; Hellada, 1995). Budował ów nastrój za pomocą oryginalnego systemu malarskich znaków: materię jego prac tworzą z reguły rozedrgane, pulsujące ulubionymi barwami (między innymi rozmaitymi tonami zieleni) i światłem drobne pociągnięcia pędzlem, mozaikowo wypełniające płaszczyznę. Zdarzają się w jego dorobku również dzieła o podtekście satyrycznym, które z uwagi na powielanie niektórych rozwiązań plastycznych kojarzą się z malarstwem Jerzego Dudy-Gracza (Idylla, 1995).

Inny nurt twórczości artysty stanowią kompozycje, które można identyfikować z fotorealizmem: w większym stopniu obrazujące niż komentujące rzeczywistość, malowane bardziej niż poprzednio zdecydowanymi plamami świetlistego pigmentu (Basen w Cagnes, 1981). Dla odmiany wykazują one zbieżność z malarstwem polskiej "nowej figuracji", głównie z pracami Łukasza Korolkiewicza.

Uwikłana w rozmaite powinowactwa, niekiedy - z uwagi na wirtuozerię i nadmiar wdzięku - ryzykownie manieryczna, sztuka Maciejewskiego zachowuje jednak oryginalność języka artystycznej wypowiedzi, co zjednało jej licznych miłośników. Wiadomości do niej dostarcza między innymi katalog wystawy w sali Arsenału krakowskiego Muzeum Czartoryskich, która odbyła się w roku 1998. Ekspozycja związana była z wyróżnieniem artysty Nagrodą im. Witolda Wojtkiewicza, nadawaną przez krakowski Okręg ZPAP.

Autor: Małgorzata Kitowska-Łysiak, Katedra Teorii Sztuki i Historii Doktryn Artystycznych KUL, luty 2003

Podobne

Sztuki wizualne Tadeusz Breyer

Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.

Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar

Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).

Zobacz także

Literatura Elżbieta Janicka "Festung Warschau"

Jak sugerują opisy książki - ale też komentarze samej autorki - "Festung Warschau" jest rodzajem spacerownika - a więc przewodnika, w którym krok po kroku, ulica po ulicy poznajemy dane miejsce. Jest...

Literatura Współczesna polska proza fantastyczna

Na początku lat 90. dominowało science fiction, co było echem twórczości Stanisława Lema czy Edmunda Wnuka-Lipińskiego. W nowym stuleciu dało się zauważyć zmiany w upodobaniach czytelników...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane