Wit Leszek Kaczanowski, fot. dzięki uprzejmości artysty

Grafik, malarz, rzeźbiarz, fotograf. Urodził się 15 maja 1932 roku w Warszawie.

Młodość spędził w Polsce. Jego ojciec był psychiatrą, wieloletnim dyrektorem szpitala w Tworkach oraz wiceprezesem Polskiego Czerwonego Krzyża.

Wit Leszek Kaczanowski studiował na Wydziale Grafiki warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Był uczniem m.in. Eugeniusza Arcta, Wojciecha Fangora oraz Henryka Tomaszewskiego.

W 1964 roku wyjechał na stypendium do Paryża. Była to podróż w jedną stronę. Artysta zabrał ze sobą manuskrypt książki Stanisława Cata-Mackiewicza przeznaczony dla paryskiej "Kultury". Pobyt w Paryżu zaowocował wieloma przyjaźniami, m.in. z Jacques'em Prévertem oraz Pablem Picassem, który namalował portret Witolda-K.

W 1969 roku Kaczanowski wyjechał do USA. Od 1980 roku mieszka i tworzy w Denver, jak również w swojej warszawskiej pracowni. Jego bogata twórczość obejmuje malarstwo sztalugowe, ścienne, rzeźbę, grafikę oraz fotografię. Typowym elementem kompozycji jego obrazów są niewielkie postacie ludzkie zawieszone w niezdefiniowanej przestrzeni. Sylwetki te pozostają anonimowe i zagubione, stają się dowodem samotności i wyobcowania, idealnie odzwierciedlając kondycję współczesnego człowieka.

Prace Kaczanowskiego zawierają wątki autobiograficzne - ukazują towarzyszące emigracyjnemu doświadczeniu poczucie osamotnienia. Znacząca jest w tym kontekście wypowiedź artysty, skierowana do studentów Seton Hall University w New Jersey: "w dniu, w którym zrozumiecie waszą samotność, odczujecie moje malarstwo".

Kaczanowski operuje symbolami oraz ograniczoną paletą barw. Minimalistyczne w formie obrazy podkreślają charakterystyczny styl wypracowywany latami. Motywy drzwi, bramy lub drabiny sygnalizują nadzieję na istnienie jakiegoś innego świata, łącząc doczesność ze sferą sacrum.

Od wielu lat współpracuje z amerykańskim naukowcem prof. Strilingiem Colgate nad niezwykłym projektem. Twórcy wykorzystując środki wybuchowe próbują stworzyć stalową rzeźbę zatytułowaną "Czarna dziura". Dzieło to ma stanowić próbę odpowiedzi na filozoficzne pytanie: "co jest po drugiej stronie wszystkiego?". Zdaniem artysty niemożność znalezienia odpowiedzi na to frapujące ludzkość pytanie powoduje poczucie odosobnienia, generuje ucieczkę w sztukę lub wiarę, czy nawet powoduje autodestrukcję. Monika Małkowska pisała o projekcie pomnika:

"(...) to koncepcja ponadczasowa i ponadkulturowa. Abstrakcyjna i dosłowna zarazem. (...) Użyty surowiec ma istotne znaczenie. W ten sposób artysta prowokuje nas, abyśmy zrozumieli, co to znaczy strata, powstała w materiale także trwałym, choć przecież niematerialnym - w naszej świadomości".

Witold-K jest także autorem plafonu w sali teatralnej Oświęcimskiego Centrum Kultury (1961) oraz kompozycji plastycznej przed budynkiem Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Houston (1975). Projektował scenografię do baletu i teatrów. W 2007 roku zagrał w filmie Doroty Kędzierzawskiej "Pora umierać".

Ma w swoim dorobku wiele wystaw zagranicznych i krajowych. Pierwszy indywidualny pokaz jego prac odbył się w Klubie Aktora SPATiF w Warszawie w 1959 roku. Debiutancką wystawę otwierała aktorka Alina Janowska, zaś pierwszy krytyczny artykuł napisała Kira Gałczyńska. Kaczanowski jako pierwszy Polak miał retrospektywę w najstarszym domu aukcyjnym w Amsterdamie - Sotheby's (2007). Jubileuszowa ekspozycja z okazji 60-lecia twórczości artysty obejmowała aż 163 prace. Listę pokazów indywidualnych uzupełniają także retrospektywy w Otis Art Institute w Los Angeles (1973) oraz w Muzeum Wychodźctwa Polskiego w warszawskich Łazienkach Królewskich (2004).

Ponadto Kaczanowski uczestniczył w licznych wystawach zbiorowych, m.in. wystawie Młodej Plastyki w Warszawie (1956), wystawie malarstwa w stołecznym Muzeum Narodowym (1961), 2. Biennale Azuréenne w Cannes (1967), wystawie w Gallery Arte w Denver (1988) oraz wystawie dzieł artystów polskich tworzących za granicą w warszawskiej Zachęcie ("Jesteśmy", 1991).

Witold-K jest również laureatem wielu nagród oraz wyróżnień, do których można zaliczyć nagrodę Kongresu Wolności Kultury (1965) oraz przyznaną przez Ministra Kultury i Sztuki RP odznakę Zasłużony dla Kultury Polskiej (1997). Jego dzieła znajdują się w licznych kolekcjach prywatnych i publicznych na całym świecie.

Autor: Katarzyna Wołcz, wrzesień 2011