Sztuki wizualne

Waldemar Jama

Sztuki wizualne
Krzysztof Jurecki
Fotografik, artysta. Urodzony w 1942 w Praszce. Twórczość fotograficzna oraz w zakresie plakatu.

Od 1973 w ZPAF (członek Rady Artystycznej), wcześniej (w latach 60.) należał do Katowickiego Towarzystwa Fotograficznego. Absolwent ASP w Poznaniu. Dyplom w 1997. Wykładowca ze stopniem profesora na ASP w Katowicach i w Gdańsku.

W latach 60. swą działalność artystyczną opierał na grafizacji obrazu. Wystawa "Beton" z 1970 była próbą aranżacji w typie invironment. Potem wykonywał fotografię o bardziej metaforycznym charakterze, ale z wpływami estetyki fotomedializmu (cykle "Awers" i "Rewers"). W latach 80. i 90. uprawiał "fotografię inscenizowaną" (cykle "Auschwitz", "Wizerunki I, II, III") biorąc udział w ważnych wystawach w Polsce ("Polska fotografia intermedialna lat 80-tych", BWA Poznań, 1988; "Niebo", PAcamera Club, Suwałki 1994) oraz na Zachodzie Europy ("L'Année de l'Est", Musée d'Elysée w Lozannie, 1990; 2. Internationale Foto-Triennale, Esslingen, 1992). Z lat 80. pochodzą: Głowy, operujące syntetycznym plakatowym skrótem, Puszka Pandory i antropologiczne Fantomy, w których kontynuując swe wcześniejsze zainteresowania rejestrował w różnych regionach Polski strachy na ptaki, interesując się zawartym w nich rytuałem i towarzyszącym im zawsze pejzażem (prace czarno-białe i kolorowe).

Szczególnie ważny, z powodów osobistych, był dla samego Jamy cykl Auschwitz (1989) poświęcony "fabryce śmierci" oraz Wizerunki, w których "poszukiwał własnej tożsamości poprzez wizerunki innych". Wykorzystywał w nich swoje wcześniejsze negatywy, także z rejestracji cmentarzy żydowskich, ukazując duchowość życia niematerialnego. W 1988 roku na temat roli awangardy Jama stwierdził:
"Mój stosunek do awangard, naszych czy innych jest pasożytniczo życzliwy, to znaczy traktuję je jako gramatykę fotografii" (wypowiedź autorska z katalogu "Polska fotografia intermedialna lat 80-ych. Fotografia rozproszona", BWA, Poznań 1988).
W 1999 roku wykonał cykl Ankry. Śląskie rydwany, w którym w symboliczny a jednocześnie dokumentalny sposób, odwołujący się także do tradycji abstrakcji geometrycznej, pokazał tradycję tego regionu. W swej twórczości łączy różnorodne inspiracje i wpływy, np. nowoczesne akty, stare zdjęcia w najczęściej zgrafizowanym i neopiktorialnym stylu. W latach następnych stworzył cykl odwołujący się do atmosfery duchowej świata z początku XXI wieku - Gry wojenne, uzmysławiając (podobnie jak wcześniej Zbigniew Libera), że istota wojny i walki zakodowana jest w człowieku i w naszej cywilizacji. Wszystko wskazuje na to, że Jama w przekonywujący sposób potrafi wypowiadać się w dwóch stylach: dokumentalnym i inscenizacyjnym. Ten drugi polega także na zabiegach graficzno-malarskich o charakterze piktorialnym. Ale granica między jednym stylem a drugim może być bardzo nikła, czy nawet ulegać zatarciu (np. cykl Manekiny).

Prace w zbiorach: Centrum Sztuki Współczesnej-Zamek Ujazdowski w Warszawie, Muzeum Historii Fotografii w Krakowie, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Historii Katowic, Stadtmuseum Esslingen, Musée de l'Elysée w Lozannie.

Autor: Krzysztof Jurecki, Muzeum Sztuki w Łodzi, kwiecień 2004.

Podobne

Sztuki wizualne Tadeusz Breyer

Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.

Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar

Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).

Zobacz także

Literatura Elżbieta Janicka "Festung Warschau"

Jak sugerują opisy książki - ale też komentarze samej autorki - "Festung Warschau" jest rodzajem spacerownika - a więc przewodnika, w którym krok po kroku, ulica po ulicy poznajemy dane miejsce. Jest...

Literatura Współczesna polska proza fantastyczna

Na początku lat 90. dominowało science fiction, co było echem twórczości Stanisława Lema czy Edmunda Wnuka-Lipińskiego. W nowym stuleciu dało się zauważyć zmiany w upodobaniach czytelników...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane