Sztuki wizualne

Stanisław Horno-Popławski

Sztuki wizualne
Piotr Szubert
Rzeźbiarz. Urodził się w 1902 na Kaukazie, zmarł w 1997 w Gdańsku.

Był wnukiem powstańca z 1863 roku, zesłanego w głąb Rosji. Studia artystyczne zainicjował w Moskwie, następnie (w latach 1923-1931) kształcił się w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem Tadeusza Pruszkowskiego i Tadeusza Breyera. Po ukończeniu tej uczelni odbył wyjazdy studyjne do Francji i Włoch. W 1931 rozpoczął pracę pedagogiczną na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu im. Stefana Batorego w Wilnie. Był członkiem grupy artystycznej "Forma", wileńskiego Towarzystwa Artystów Plastyków oraz warszawskiego Związku Zawodowego Artystów Rzeźbiarzy. W 1939 walczył w kampanii wrześniowej. Lata okupacji spędził w Oflagu II C-Woldenberg, gdzie wykonał m.in. rzeźby sakralne do kaplicy obozowej.

Po wojnie początkowo był profesorem Szkoły Sztuk Pięknych w Białymstoku. W latach 1946-1949 wykładał na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, a od 1949 w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Sopocie (później - Gdańsku), gdzie w okresie 1949-1950 i 1956-1960 pełnił funkcję dziekana Wydziału Rzeźby. W 1948 uczestniczył w konkursie na projekt pomnika Adama Mickiewicza w Poznaniu, w wyniku którego otrzymał II nagrodę. W latach 1951-1954 był głównym projektantem wystroju rzeźbiarskiego odbudowywanych kamieniczek Starego Miasta w Gdańsku. W tym czasie uczestniczył w socrealistycznych Ogólnopolskich Wystawach Plastyki (OWP) w Warszawie, uzyskując wysokie nagrody w dziedzinie rzeźby ( III nagroda na I OWP w 1950 r., II nagroda na II OWP w 1951, I nagroda na III OWP w 1953 za rzeźbę Matka Belojanisa). W 1952 brał udział w wystawie zatytułowanej "100 lat realizmu w Polsce" w Moskwie. W wyniku konkursu z 1954 zdobył prawo do realizacji Pomnika Adama Mickiewicza przed Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie (1955). W roku 1969 został odznaczony Złotym Medalem na XIX Biennale Sztuki we Florencji.

W dojrzałym okresie swej twórczości, Horno-Popławski wykształcił indywidualny styl, którego głównymi wyznacznikami było dążenie do sumarycznej formy, wolnej od zakłócających jej monumentalność detali. Jako uczeń Tadeusza Breyera, rozwijał w sposób twórczy pryncypia, które wyniósł z pracowni swego profesora, przede wszystkim przekonanie, iż rzeźbiarz, dążąc do odnalezienia własnej formy wypowiedzi, nie powinien zapominać o tradycji tej dyscypliny sztuki. Horno-Popławski stworzył wiele dzieł wybitnych, cechujących się równowagą pomiędzy eksperymentem i dążeniem do skrajnej syntezy a klasycznym, często wręcz archaicznym podejściem do kształtowania rzeźbiarskiej bryły. W dziełach artysty znać szacunek jaki żywił do materiału, którym często był twardy, własnoręcznie odkuwany granit, poddany obróbce, lecz zachowujący surową ekspresję naturalnego tworzywa.

Podstawowa bibliografia:
  • Horno. Stanisław Horno-Popławski. Rzeźba. Katalog wystawy. Centralne Biuro Wystaw Artystycznych "Zachęta", Warszawa 1970
  • Materiały archiwalne Pracowni Plastyki Współczesnej Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie

Autor: Piotr Szubert, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, marzec 2003.

Podobne

Sztuki wizualne Tadeusz Breyer

Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.

Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar

Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).

Zobacz także

Film "Toys"

Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...

Film "Przewodnik do Polaków"

Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane