Malarz, grafik, autor filmów wideo, instalacji, akcji artystycznych. Mieszka i pracuje w Krakowie. Urodził się 3 lutego 1974 roku w Wadowicach.

Studia rozpoczynał na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej (1993-1995), skąd przeniósł się na Wydział Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (1995-2000). W latach 1995-2001 wraz z Markiem Firkiem, Marcinem Maciejowskim, Wilhelmem Sasnalem i Józefem Tomczykiem "Kurosawą" współtworzył Grupę Ładnie.

W latach 1998-2001 Rafał Bujnowski prowadził Galerię Otwartą w Krakowie. Przestrzeń wystawową stanowiły zazwyczaj dwa, a w najlepszym okresie cztery billboardy w centrum miasta. Od początku działania artysty związane były z przestrzenią publiczną. W czasach studenckich prowadził również manufakturę artystycznych T-shirtów - największą popularność zyskała koszulka z napisem "Nie interesuję się sztuką" (2000).

Reklama t-shirtów Nie interesuję się sztuką, Galeria Otwarta, 2001

Śnieg, Galeria Otwarta, 1999

Twórczość Bujnowskiego to przede wszystkim malarstwo. Jego obrazy tworzą krótsze lub bardziej rozbudowane serie. Tematy czerpie głównie z najbliższego otoczenia. Motywy są uproszczone i umieszczane na neutralnym tle. Bujnowski celuje zwłaszcza w analizie medium i zaprzeczaniu jego tradycyjnie przyjętych cech. Oryginalności obrazu przeciwstawia seryjność (produkcję), a zasadę mimesis doprowadza do absurdu - tworząc malarskie repliki przedmiotów.

Popularność zyskał Bujnowski jako członek Grupy Ładnie oraz twórca obrazów naśladujących w skali 1:1 rzeczy, jakie można znaleźć w otoczeniu człowieka. W serii Obrazy-Przedmioty (1999-2002) (zobacz zdjęcia) znalazły się między innymi: Tablica szkolna (1999), Cegły (1999), Kaseta 180 minut (2000). Wszystkie powstawały w ilościach od kilku do nawet stu egzemplarzy. Artysta czasami sprzedawał je po cenie oryginalnych przedmiotów. Zagadnienie obrazu jako obiektu powróciło też w serii Tyły obrazów (od 2000). Podobny charakter miały również grafiki z serii Artykuły spożywczo-przemysłowe (2000), które naśladowały opakowania tanich produktów (zapałek, prezerwatyw, gwoździ) lub zapakowane przedmioty (np. kasety magnetofonowe w przezroczystych, plastikowych pudełkach) (zobacz zdjęcia).

Problem użyteczności malarstwa oraz pospolitych gustów podejmowała seria Obrazy do mieszkania (2002) (zobacz zdjęcia) - powstało pięć multiplikowanych typów obrazów przeznaczonych do różnych wnętrz: kuchni, salonu, itd. Artysta fotografował je nawet w salonach IKEA. W zamierzeniu Bujnowskiego do każdego domu pasować miały Obrazy oprawione (2002) (zobacz zdjęcia), malowane na podstawie fotografii, z passe-partout i czarną ramką, także namalowanymi. Cykl rozpoczynał Obraz Matki Whistlera, skopiowany w pięćdziesięciu egzemplarzach niewielki szkic malarski wiszący na ścianie na słynnym obrazie Whistlera Portret matki artysty z 1871 roku. Od innej strony problem ujmował Schemat malowania papieża (2001), w którym Bujnowski przedstawiał, jak w prosty sposób, wykonując kolejne ruchy każdy może stworzyć portret Jana Pawła II.

Jak namalować papieża 2002

Papież 2001-2002

W 2001 roku Bujnowski przeprowadził kilka akcji renowacyjnych instytucji wystawienniczych, zacierając różnicę między malarzem-artystą a malarzem-robotnikiem. Własnoręcznie odmalował wówczas elewację galerii Bunkier Sztuki w Krakowie (zobacz zdjęcia), dobierając kolor według wskazówek konserwatora zabytków, tworząc zarazem monumentalne, abstrakcyjne malowidło. W Galerii Arsenał w Białymstoku pomalował na kolor brzoskwiniowy okna, kaloryfery i parapety. Podobne działanie miało też miejsce w Centrum Sztuki Współczesnej Inner Spaces w Poznaniu. Zazwyczaj prezentował przy tym puszki po zużytej farbie i zachęcał do kupienia farby z własną etykietą. Swymi akcjami Bujnowski przenosił akcent z malarza jako twórcy obrazów na kreatora estetycznego otoczenia człowieka i jego społeczną przydatność. Z kolei w późniejszej serii Ślady po obrazach (2005), stwarzając iluzję zdjęcia malowideł ze ścian po kilku latach, wskazywał na estetyczną atrakcyjność codzienności. Podobne zawłaszczenie przypadkowej estetyki miało miejsce w serii Plamy (2003) - namalowanych na płótnie okrągłych plam powstających po postawieniu kubków z kawą lub herbatą. (zobacz zdjęcia)

Na malarskich cyklach Bujnowskiego pojawiają się, często wydobyte przez jednolite tło, pojedyncze przedmioty, np. Czekolada (2004). W serii Obrazy-Trofea (2003) były to poroża, myśliwskie zdobycze, ironicznie nawiązujące także do określenia "rogacz". Na dwudziestu niewielkich obrazach grubo nałożoną farbą artysta namalował też Narzędzia prehistoryczne (2004). Do stałych motywów malarstwa Bujnowskiego należą również uproszczone, wręcz schematyczne pejzaże, np. cykle: Śnieg (2002-2004) (zobacz zdjęcia), Chmury (2004) (zobacz zdjęcia). Tematem serii, której tytułem jest nazwa rodzinnej miejscowości artysty - Graboszyce (2002) (zobacz zdjęcia) stały się wyzbyte tła i kontekstu domy jednorodzinne.

W 2005 roku Bujnowski sięgnął w swych obrazach po rzeczywistość dostępną jedynie za pomocą urządzeń technicznych. Serię Satelita tworzą czarno-białe, rozmyte abstrakcyjne "zdjęcia" wykonane z przestrzeni kosmicznej, a cykl USG - widziane jak na ekranie monitora w gabinecie lekarskim wnętrze ludzkiego ciała.

W kilku projektach artysta łączył medium malarskie i wideo (np. Kwiaty, Paznokcie, 2005). Szczególną rolę film spełniał w cyklu Zmierzch (2004) (zobacz zdjęcia), w którym czarno-białe pejzaże Bujnowski stopniowo zamalowywał czarną farbą. Na wideo utrwalony został proces przekształcania widoku w czarny monochrom, jak sugeruje tytuł serii - zapadania nocy.

Malarski autoportret stał się punktem wyjścia dla rozbudowanego projektu Visa Portrait (2004) (zobacz zdjęcia). Bujnowski sfotografował obraz i załączył jako zdjęcie do wniosku o wizę amerykańską, którą otrzymał. Już w Stanach Zjednoczonych odbył kurs pilotażu. Artysta nie tylko ponownie powrócił do problemu pierwowzoru i odbicia, uniemożliwiając odpowiedź na pytanie, co było pierwsze, ale również włączył się w dyskusję na temat obaw przed współczesnym terroryzmem ujawniając łatwość obejścia procedur bezpieczeństwa.

Unikatowość w szerszym kontekście została zaprzepaszczona w projekcie Last saved (2004). Bujnowski zlecił wykonanie ośmiu identycznych drewnianych etażerek wzorowanych na meblu z rodzinnego domu Jana Pawła II, znajdującym się w jego muzeum w Wadowicach. Artysta odwrócił tu proces czynienia ze zwykłych przedmiotów unikatów w muzealnym dyskursie, zawłaszczanych jako obiekty kultowe.

W 2006 roku Bujnowski zaproponował różnym organizacjom i partiom politycznym namalowanie transparentów na ich demonstracje, niezależnie od prezentowanych przez nie opcji politycznych. Wbrew jego zamierzeniom na udział w projekcie zdecydowały się jedynie te reprezentujące poglądy raczej lewicowe. Po manifestacjach transprenty-obrazy prezentowane były na wystawie. Po raz kolejny artysta powrócił do koncepcji użyteczności malarstwa, tym razem włączając je w obręb akcji społecznych.

W ostatnich latach Bujnowskiego szczególnie interesuje granica między malarstwem realistycznym a abstrakcyjnym, a właściwie jej rozmywanie, dowodzenie niemożności przeprowadzenia takiego podziału. Już seria Sunset Negative (2006) pokazywała, że przetransponowane na płótno efekty fotograficzne mogą powodować wrażenie abstrakcji. Artysta przeniósł na język malarski zdjęcia zachodów słońca wykonane w obiektywie z efektem polaryzacji. Walory malarskie, które uzyskał, powodowały konfuzję oka, zwłaszcza tego profesjonalnego, wyćwiczonego w oglądaniu sztuki, jednocześnie podkreślając medialne zapośredniczenie obrazu. W cyklu Lamp Black (2007) Bujnowski dowodził materialności malarstwa i niepowtarzalności jego recepcji. Monochromatyczne, czarne płótna zamalował celowo w taki sposób, że zmieniały się w zależności od kąta patrzenia i padającego światła. Efekt ten podkreślały kolejne fotografie tego samego płótna, zamieszczone w katalogu wystawy indywidualnej artysty.

Problem sztuczności podziału na sztukę przedstawiającą i abstrakcyjną podejmowała w szczególny sposób wystawa Bujnowskiego "85%" w Galerii Raster w Warszawie w 2008 roku. Jej tytuł odnosił się do jednego z zapisów polityki kulturalnej władz PRL-u w latach sześćdziesiątych, wyznaczającego górną granicę udziału sztuki abstrakcyjnej w wystawach na 15%. Bujnowski wskazywał na pozostałe 85 procent, malując "przedstawiająco". Dla oglądających nie było to takie oczywiste. Patrząc chociażby na Węgiel, mogli zobaczyć bryłę węgla lub bliżej nieokreślony kształt. Niespodziewanie abstrakcyjny efekt przyniosły też Witraże. To cykl okien z rozbitymi szybami, następnie sklejonych ołowiem przez witrażystę. Powstały w ten sposób atrakcyjne czarne wzory na przezroczystym szkle. O ich rzeczywistym pochodzeniu przypominają okienne ramy.

Autor: Karol Sienkiewicz, grudzień 2006; aktualizacja: listopad 2009.



Wybrane wystawy indywidualne:

• 1998 - "Anka", Galeria Otwarta, Kraków
• 2000
  - "Cheap art from Poland", Window Gallery, Londyn, Wielka Brytania
  - "Video home system", Galeria Potocka, Kraków
  - "Zdjęcia", Galeria Zderzak, Kraków
  - "Artykuły spożywczo-przemysłowe", Goethe Institut, Kraków; Galeria Arsenał, Białystok
• 2001
  - "Obraz okno", Galeria AMS (400 billboardów w Polsce)
  - "Malowanie, odnawianie", CSW Inner Spaces Multimedia, Poznań
• 2002 - "12 Przedmiotów, 150 obrazów", Galeria Raster, Warszawa
• 2003
  - "New and recent", IBID Project, Londyn, Wielka Brytania
  - "Paintings.Objects", Johen + Shöttle, Kolonia, Niemcy
• 2004
  - "Wiza. Zmierzch. Muzeum", Galeria Raster, Warszawa
  - "Meubles et peintures", Institut Polonais, Paryż, Francja
  - "Visa Portrait", Art in General, Nowy Jork, Stany Zjednoczone
• 2005
  - "Embroider", Johnen Galerie, Berlin, Niemcy
  - "Malowanie", Bunkier Sztuki, Kraków; Kunstverein, Düsseldorf, Niemcy
• 2006
  - Norwich Gallery, Norwich, Wielka Brytania
  - "Bieżące prace" w ramach cyklu "W samym centrum uwagi", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa- "Sunset Negative" - Galeria Raster, Londyn
• 2007
  - "Lamp Black" - Galerie Jirí Svestka, Praga
  - "Lamp Black" - IBID Projects, Londyn
  - "Rafał Bujnowski" - Mesler & Hug, Los Angeles- "Rafał Bujnowski" - Johnen & Schöttle, Kolonia
• 2008 - "85%" - Galeria Raster, Warszawa.

Wybrane wystawy zbiorowe:

• 1999 - "Namaluj mnie", Galeria BWA, Zielona Góra
• 2000
  - "SCENA 2000", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - "Model do sklejania", Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
• 2001
  - "Popelita", Bunkier Sztuki, Kraków
  - "Dobro", Galeria Raster, Warszawa
  - IV Wystawa Malarstwa Młodych, Galeria BWA Awangarda, Wrocław
• 2002 - "Objects.Paintings", Johnen Et Schöttle Galerie, Kolonia, Niemcy
• 2003
  - "Ögonblickes Anatomie", Grafikenhus, Mariefred, Szwecja
  - "Sztuka w mieście." Zewnętrzna Galeria AMS 1998-2002, Galeria Zachęta, Warszawa; Galeria Arsenał, Poznań; BWA Awangarda, Wrocław; Bolonia, Włochy (2004)
• 2004
  - "De ma fenêtre. Des artistes et leurs territories", Ecole Nationale Superiéure des Beaux-Arts, Paryż, Francja
  - "Wall Drawings", Museum of Modern Art, Rijeka
  - "Pod flagą biało-czerwoną. Nowa sztuka z Polski", Estonian Art Museum, Rotermann Salt Storage, Tallin, Estonia; Centrum Sztuki Współczesnej, Wilno, Litwa; National Centre for Contemporary Art, Moskwa, Rosja
  - "INC. Sztuka wobec korporacyjnego przejmowania miejsc publicznej ekspresji", Galeria XX1, Galeria Program, Warszawa; Muzeum Narodowe w Szczecinie; BWA, Zielona Góra (2005), BWA, Wrocław (2005); Galeria Bielska BWA, Bielsko-Biała (2005); Insytut Sztuki Wyspa, Gdańsk (2005)
  - "Palimpsest Muzeum", Biennale Sztuki w Łodzi, Muzeum Historii Miasta Łodzi
  - "Za czerwonym horyzontem", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
• 2005
  - "Urban Malerei", Galerie für Zeitgenössische Kunst, Lipsk, Niemcy
  - "Potencjał", budynek Metropolitan, Warszawa
  - "Czas Kultury", Galeria Miejska Arsenał, Poznań
  - "Boys", Bunkier Sztuki, Kraków
  - "Prague Biennale 2", Praga, Czechy
  - "Broniewski" - Galeria Raster, Warszawa
• 2006
  - "Spojrzenia." II Edycja, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
  - "Kolekcja Bunkra Sztuki", Bunkier Sztuki, Kraków
  - "Gut und billig", PackHof Museum Junge Kunst, Frankfurt nad Odrą, Niemcy
  - "Malarstwo polskie XXI wieku" - Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
  - "Is it better to be a good artist or a good person?" - Rental Gallery, Los Angeles
  - "Broniewski" - BWA, Zielona Góra
• 2007
  - "Raster Haircut" - Rental Gallery, Nowy Jork
  - "Oliver Twist" - Rental Gallery, Nowy Jork
  - "Ten years" - Emily Tsingou Gallery, Londyn
  - "Dowcip i władza sądzenia. Asteizm w Polsce" - Galeria Program, Warszawa
  - "Betonowe dziedzictwo" - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - "STILL - another exhibition of painting" - Futura, Praga
  - "Salon Nouveau" - Engholm Engelhorn Galerie, Wiedeń
  - "Anty-fotografie" - Biennale Fotografii, Galeria Miejska Arsenał, Poznań
  - "Re(ko)nesans malarstwa" - Górnośląskie Centrum Kultury, Katowice
  - "Wreszcie nowa! Małopolskie kolekcje sztuki nowoczesnej" - Muzeum Narodowe, Kraków
• 2008
  - "PRUESSPRESS" - Rental Gallery, Nowy Jork
  - "Efekt czerwonych oczu" - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - "Krzywe koło" - Galeria Raster, Warszawa
  - "Financial crisis ...from our stock" - Galerie Jirí Svestka, Praga
  - "Motivation - Work - Implement" - Galerie Jirí Svestka, Praga
  - "Carte Blanche I: alpha 2000 - Kunstpreis Europas Zukunft" - Galerie für Zeitgenössische Kunst, Lipsk
  - "What kind of painting?" - Sprüth Magers Projekte, Monachium
  - "2041" - Artnews Projects, Berlin
  - "Back to Black" - Kestnergesellschaft, Hanower
  
• 2009
  - "Szczyt bohaterów" - Bunkier Sztuki, Kraków
  - "Prespress" - Ritter/Zamet, Londyn
  - "Take a Look at Me Now" - Sainsbury Centre for Visual Arts, Norwich
  - "Na okrągło. 1989-2009" - Hala Stulecia, Wrocław
  - "New Acquisitions - Rarely Seen Works" - Ludwig Museum - Museum of Contemporary Art, Budapeszt
  - "Wolność od-zysku" - Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
  - "Like a Rolling Stone" - Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
  - "Poland Street Underground" - Vinyl Factory Gallery, Londyn
  - "Art Boom" - Kraków
  - "Fancy Success" - Prague Biennial 4., Karin Hall, Praga.

Cegła 1999-2002, 25x12x6 cm, seria 100 powrót do tekstu

Kaseta z cyklu produkty spożywczo-przemysłowe 2000, linoryt oraz Up 2001, olej na płótnie powrót do tekstu

Obrazy do mieszkania 2002 (Ślub - seria 25 obrazów, Szklanka - seria 25 obrazów, Cytryny - seria 25 obrazów, Chłopiec w wodzie - seria 25 obrazów, Dziecko na plaży - seria 25 obrazów) powrót do tekstu

Obraz matki Whistlera 2002, cykl 50 obrazów oraz Obrazy oprawione 2003, olej na płótnie powrót do tekstu

Malarstwo, Renowacja 2001, Renowacja historycznej fasady Bunkra Sztuki w Krakowie (akcja artystyczna, seria obrazów, puszki z farbą) oraz Plamy 2003 powrót do tekstu

Z serii Śnieg 2004 powrót do tekstu

negatywy (niebo) 2005 oraz bez tytułu (niebo) 2006 (obrazy malowane bez użycia pędzla - efekt powstaje poprzez poruszanie płótnem ze świeżo nałożoną farbą) powrót do tekstu

Z serii Graboszyce 2002 powrót do tekstu

Zug, Stare miasto 2004, olej na płótnie i film wideo oraz Krajobraz z drzewem i domem (okolice Zürichu) 2004, olej na płótnie i film wideo powrót do tekstu

Visa Portrait 2004 powrót do tekstu

Fotografie publikujemy dzięki uprzejmości Galerii Raster.