Nicolas Grospierre, fot. www.grospierre.art.pl

Fotograf. Urodził się w 1975 roku w Genewie. Studiował nauki polityczne w Institut d'Etdes Politiques de Paris oraz London School of Economics. Mieszka w Warszawie.

Otrzymał Paszport "Polityki" 2011 w kategorii "sztuki wizualne".

Fotografie publikuje w czasopismach, książkach (np. "Warszawa w poszukiwaniu centrum", Kraków 2005, "Mutation. Une Ambassade à Varsovie", Paris 2005), prezentuje na wystawach.

Adam Mazur nieprzypadkowo zalicza go do tzw. nowych dokumentalistów, odchodzących od fotografii artystycznej w kierunku przedefiniowanej fotografii dokumentalnej (już nie sentymentalnej, lecz opartej raczej na chłodnej analizie). Początkowo Grospierre wykonywał cykle portretów, dokumentujące daną społeczność. W 2001 roku powstał Portret społeczności: Kamionka, obejmujący fotograficzne, indywidualne i grupowe portrety niemal wszystkich członków alternatywnej społeczności mieszkającej pod Lublinem, składającej się z osób, które porzuciły miasto dla spokojnego, ekologicznego trybu życia na wsi. Chociaż zdjęcia te przywodzą na myśl fotografie studyjne, wykonane zostały w domach poszczególnych osób, w ich naturalnym otoczeniu. W podobny sposób powstał cykl portretujący więźniów, dozorców, pracowników administracji i wychowawców z podkrakowskiego więzienia Podgórze (Portret społeczności: Podgórze, 2002/2003). Prezentacji cyklu w Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie towarzyszyła instalacja dźwiękowa - nagranie odgłosów więzienia.

Grospierre znany jest jednak głównie z fotografii architektury, przeważnie modernistycznej, traktowanej jako relikt pamięci o całkiem niedawnej przeszłości. Układające się w cykle zdjęcia stanowią próbę dokumentacji obiektywnej - budynki fotografowane są pomieszczenie po pomieszczeniu, bez sztafażu ludzkiego. Stąd nierzadko poszczególne ujęcia nie różnią się bardzo od siebie, w czym artysta przypomina chociażby cykle fotograficzne Becherów. Taka jest chociażby seria dokumentująca wnętrza Hotelu Europejskiego (2006) czy cykl Niewypłacalni (2003-2005) - zdjęcia fasad niedokończonych domów jednorodzinnych, których właściciele zubożeli, zanim zdołali doprowadzić budowę do końca.

Artysta wybiera głównie miejsca, które zostały opuszczone przez człowieka, nie spełniają już swych pierwotnych funkcji, których dawna świetność pozostawiła swój ślad, jednak pozostaje już tylko kwestią przeszłości. Przede wszystkim jednak cykle Grospierre'a dokumentują ślady poprzedniej rzeczywistości politycznej, piętno, jakie wywarła ona na otaczającej nas kulturę wizualnej, które powoli traci jednak swoją siłę. W 2005 roku wspólnie z Olgą Mokrzycką Grospierre sfotografował obóz dla radzieckich pionierów Artek na Krymie. Z kolei cykl Hydroklinika (2004) dokumentuje szpital uzdrowiskowy w Druskiennikach na Litwie, zamknięty pod koniec lat dziewięćdziesiątych. Artysta utrwalił dziwną, pełną skomplikowanych, niemal rokokowych dekoracji architekturę na krótko przed zburzeniem sanatorium. Podobnie cykl Litewskich przystanków autobusowych (2003-2004) obiektywnie dokumentuje różne typy pochodzących z lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych przystanków o geometrycznych kształtach, rozsianych wzdłuż litewskich dróg. W serii Kolorobloki (2005-2006) artysta udokumentował starzejący się modernizm - warszawskie bloki pokryte płytą typu Lipsk, syntetycznym, matowym szkłem, używanym w architekturze w formie modułów od lat pięćdziesiątych XX wieku.

Ważny dla Grospierra pozostaje kontekst prezentacji jego prac. W projekcie Biblioteka (2006) wprowadził swe fotografie i oparte na wizualnej iluzji obiekty fotograficzne w przestrzeń rzeczywistej biblioteki i antykwariatu. Sprawiające wrażenie niekończących się ciągów pólek z książkami zdjęcia wprowadzały widzów w świat Borgesowskiej biblioteki Babel, poddając w wątpliwość pojmowanie biblioteki jako uniwersalnego archiwum, skończonego zbioru wiedzy człowieka. W 2007 roku wspólnie Grospierre i Olga Mokrzycka na miejsce swojej wystawy wybrali wnętrze trybuny honorowej na placu Defilad przed Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie. Wykleili je rodzajem fototapety, przedstawiającej muzeum wypchanych zwierząt, sfotografowane przez nich w stolicy Gruzji Tbilisi (Mauzoleum). Artyści grali na wielopoziomowych skojarzeniach łączących architekturę socrealistyczną, wystawne polowania radzieckich notabli czy mauzolea moskiewskiego Placu Czerwonego.

W 2008 roku Nicolas Grospierre wykonał fotografie do polskiego pawilonu na Biennale Architektury w Wenecji, na wystawę kuratorowaną przez Grzegorza Piątka i Jarosława Trybusia "Hotel Polonia - budynków życie po życiu", nagrodzoną główną nagrodą - Złotym Lwem. Jego nastrojowe, a zarazem purystyczne zdjęcia znanych polskich budynków (m.in. warszawskich biurowców Rondo 1 oraz Metropolitan, Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego czy Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej w Licheniu), wzniesionych w ostatnich latach, sąsiadowały z fotomontażami Kobasa Laksy, który stwarzał wizję hipotetycznej przyszłości, w której budynki te musiałyby zmienić swą funkcję.

Za rodzaj podsumowania dotychczasowej twórczości Grospierre'a uznać można wystawę "Kunstkamera" w Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie w 2009 roku. Odnosząc się do historycznego modelu gabinetu kolekcjonera artysta zaprojektował ośmioboczne pomieszczenie, na ścianach którego umieścił fotografie, także te pochodzące z jego wcześniejszych cykli lub nawiązujące do nich, a także obrazy znalezione. Fotografie, układane w serie, zaczynały wchodzić ze sobą w niespodziewane relacje. O realizacji tej pisał Adam Mazur:

"O ile biblioteka zakładała pewien poziom racjonalności i opanowania w formie katalogu ciągle wymykającej się wiedzy, o tyle gabinet kolekcjonera otwiera nas na związaną z doświadczeniem estetycznym dowolność i nieprzewidywalność."

Autor: Karol Sienkiewicz, grudzień 2008; aktualizacja: styczeń 2012.

Wybrane wystawy indywidualne:

• 2000 - "Lot" - Szpilka, Warszawa
• 2001 - "Othello" - Teatr Narodowy, Warszawa
• 2002 - "Othello" - Centrum Kultury Zamek, Poznań
• 2003 - "Portret społeczności: Kamionka" - Teatr Academia, Warszawa; Moitzhoff Gallery, Magdeburg; Institut Franco-Allemand, Aachen (2004)
• 2004
  - "Litewskie przystanki autobusowe" - Teatr Academia, Warszawa; Rebell Minds Gallery, Berlin
  - "Portrety społeczności: Podgórze" - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
• 2005 - "Hydroklinika" - Pawilon SARP, Warszawa
• 2006 - "Biblioteka" - Pałac Starej Książki, Warszawa
• 2007 - "Mauzoleum" (z Olgą Mokrzycką) - Trybuna Honorowa Pałacu Kultury i Nauki, Warszawa
• 2008 - "Hydroklinika" - Artist's House, Jerozolima
• 2009
  - Location One, Nowy Jork (z Kaeko Mizukoshi)
  - "Kunstkamera" - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa.

Wybrane wystawy zbiorowe:

• 2002 - "Blok-Osiedle-Mieszkanie" - Galeria Działań i Galeria Raster, Warszawa
• 2003
  - "2B" - Muzeum Norblina, Warszawa
  - "Sąsiedzi dla sąsiadów" – Teatr Academia, Warszawa
  - "Bronorblin" - Muzeum Norblina, Warszawa
• 2004
  - "Die Nacht is meine Welt" - Rebell Minds Gallery, Berlin
  - "Young Polish Art" - Ambasada Polska, Tokio
• 2006
  - "Nowi dokumentaliści" - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  - "2xP" - Yours Gallery, Warszawa
• 2007
  - "Betonowe dziedzictwo" - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski- "Antyfotografie" - Galeria Miejska Arsenał, Poznań
• 2008
  - "Hotel Polonia - budynków życie po życiu" - Pawilon Polski, Biennale Architektury w Wenecji
  - "Where the East Ends" - Nassauischer Kunstverein, Wiesbaden
  - "Bloody Beautiful" - Ronmandos, Amsterdam
  - "Disco Zachęta" - Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
  - "Efekt czerwonych oczu" - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa- "W sprzecznym mieście" - Galeria Manhattan, Łódź
• 2009
  - "Take a Look at Me Now"- Sainsbury Centre for Visual Arts, Norwich
  - "Przypadkowe przyjemności" - BWA, Katowice
  - "Nieodkryte/niewypowiedziane" - Teatr Nowy, Warszawa.