Sztuki wizualne
Maciej Stępiński
Sztuki wizualne
Fotograf, malarz, autor filmów i instalacji. Urodził się w 1972 roku w Warszawie, mieszka w Arles (Francja) i Warszawie.
W 1999 roku Maciej Stępiński otrzymał dyplom Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W latach 2000-2002 studiował w École Nationale Supérieure de la Photographie w Arles, gdzie zrealizował swój pierwszy cykl Paysage Urbain. Od 2003 roku prowadzi warsztaty fotograficzne i wideo we Francji, miedzy innymi podczas festiwalu "Rencontres Internationales de la Photographie" w Arles oraz przy współpracy z tamtejszym Musée Reattu. Wykłada techniki fotograficzne w ATEC we Francji, a także przedmiot "Fotografia w sztuce współczesnej" w Akademii Fotografii w Krakowie i Warszawie.
W latach 2002-2004 zrealizował we Francji N-113, cykl utrzymanych w konwencji dokumentalnej, modyfikowanych cyfrowo zdjęć i filmów wideo, przedstawiających funkcjonalne pejzaże dróg szybkiej komunikacji. Skrót N-113 oznacza drogę krajową (Route National) numer 113 na południu Francji, gdzie mieszka artysta. W fotografiach tych Stępiński podkreśla zdehumanizowaną infrastrukturę autostrad, które zgodnie z koncepcją Marca Augé są jednym z charakterystycznych dla współczesnej cywilizacji "nie-miejsc". Wszystko w nich podporządkowane jest głównej funkcji, czyli w tym przypadku możliwie najszybszej komunikacji między miejscami. Paradoksalnie, fotograf pokazuje te miejsca w bezruchu, w dziwnym stanie zawieszenia, bezczasu. Niekiedy poddaje zdjęcia cyfrowej obróbce, dyskretnie usuwa niektóre elementy obrazów, odrealniając pozornie tylko realne widoki. "Niesamowite" ujawnia się zresztą nawet w tych zdjęciach, które nie zostały poddane przez fotografa żadnej interwencji. Decyduje o tym głównie wybór miejsca i kadru, przedstawiane widoki zawsze zdają się tyleż znajome, co nieprawdopodobne.
Należy podkreślić, że projektu Stępińskiego nie cechuje zacięcie socjologiczne czy ambicje badawcze, trudno też byłoby określić zaangażowanie autora. Brak opisów, a przede wszystkim forma tych prac, skłania raczej do refleksji nad kondycją dokumentu fotograficznego, niż do wnikliwej analizy treści obrazów. Kontynuację N-113 stanowią serie fotografii z lat 2004-2005, zatytułowane LGV (wykonane w Lotaryngii) i A1 (w Wiedniu) oraz wideo i obrazy olejne przedstawiające robotników pod tytułem 1 km autostrady kosztuje milion euro. Nawiązuje do nich także projekt 1 mila z serii Niemożliwe, pokazywany w Zachęcie na wystawie "Efekt rzeczywistości". Artysta zamierza w nim ułożyć niepołączony z siecią dróg, bezużyteczny odcinek autostrady o długości jednej mili, ironizując na temat dominującej w naszym świecie zasady funkcjonalności.
W kolejnej serii fotografii, Sans titre z 2007 roku, odhumanizowane pejzaże, modernistyczne bloki i autostrady fotografowane są nocą. Wszystko, co zarejestrowane na tych fotograficznych nokturnach, zdaje się być sztuczne, nienaturalne - od miejsc przekształconych działalnością człowieka, po światło, które je określa. Kadry konstruowane są w podobny sposób, przez zestawianie dużych, kolorowych płaszczyzn, powierzchni dróg, nasypów, trawników, oraz jednolitej, najczęściej czarnej części nieba, zajmującego często ponad połowę powierzchni obrazu. Ograniczona została drastycznie ilość motywów na poszczególnych zdjęciach. Na kilku pojawia się pojedynczy budynek, samotne auto, w wielu fotografiach jedynym urozmaiceniem płaskich powierzchni jest tylko krawężnik chodnika, zebra namalowana na jezdni czy kilka kamieni. Kolorystyka tych zdjęć jest kontrastowa. Ciepłe oranże i nasycone zielenie, spotęgowane sztucznym światłem, zestawiane są z ciemną partią nieba. Światło wywołuje również efekt teatralizacji, inscenizacji, w której pojedyncze przedmioty, znaki czy obiekty spełniają rolę teatralnych rekwizytów.
Maciej Stępiński fotografuje również Warszawę. Seria fotografii W, a także wideo Polonica z 2008 roku, to przedstawienie niezbyt ciekawej, anonimowej architektury, niekiedy wręcz tandetnej zabudowy warszawskiego Powiśla i okolic. W prezentowanych na wystawie "Backstage" w CSW Zamek Ujazdowski pracach dominuje chłodna, szaro-błękitna kolorystyka, podkreślająca mało malowniczy charakter miejskich pejzaży. Dokumentalna konwencja sprawia, że każdy detal tych nieatrakcyjnych, często zdemolowanych miejsc, jest bezlitośnie obnażony. Zupełnie inny charakter ma natomiast zrealizowana w tym samym roku seria zdjęć zatytułowana Go with Peace (2008). Projekt ten artysta realizuje na pograniczach Izraela, Palestyny, Jordanii. Główną jakością wizualną obrazów jest ich nieostrość, która sprawia, że widoki odległych miejsc paradoksalnie stają się niewidoczne. Odbiorca w pierwszym odruchu wytęża wzrok, by po chwili poddać się jego ograniczeniom, a przede wszystkim poetyce nieczytelnych obrazów, świadomie poddanych pod refleksję przez fotografa.
Warsaw City Tennis Clubs to jeden z najnowszych projektów Macieja Stępińskiego, prezentowany w warszawskiej Kordegardzie w 2009 roku. Fotograf pokazuje w nim miejsca, z którymi sam związany był w młodości. Są to korty tenisowe stolicy, które poznawał, gdy jako młody tenisista trenował czy grał w zawodach. Tytuł wystawy pochodzi od anglojęzycznej nazwy jednego z klubów i podkreśla elitarny wymiar tenisa, sportu kojarzonego w ostatniej dekadzie PRL-u z zachodnim, a więc uważanym za lepszy, stylem życia. Warszawskie kluby tenisowe uchodziły w zgrzebnej rzeczywistości lat osiemdziesiątych za miejsca luksusowe i ekskluzywne, na fotografiach Stępińskiego widzimy jednak przestrzenie opuszczone i zdegradowane. Obrazy te nie mają nic wspólnego z nostalgicznymi wizjami minionej przeszłości, są raczej posępne, nieco mroczne w wyrazie. Podobne wrażenie sprawiają inne obiekty sportowe w mieście sfotografowane przez Stępińskiego, jak Stadion Dziesięciolecia podczas przebudowy, czy trampolina nieczynnego dziś basenu warszawskiej Legii. Na uwagę zasługuje świadomie osiągnięty przez autora walor wizualny. Jego kadry są jak zwykle oszczędne, lecz starannie wybrane, a doskonale zrównoważone motywy komponują się w harmonijną całość. Część z nich, o wyrafinowanej kolorystyce, wykonana została w technice cibachrome, gwarantującej precyzję ostrości i głębię obrazu, co dodatkowo podkreśla walory estetyczne tych fotografii. Pozostałe to czarno-białe fotografie cyfrowe, które podczas wystawy w Kordegardzie naklejone były bezpośrednio na ścianę i okno. Prezentacja uzupełniona była dwoma krótkimi filmami, CWKS 1 i CWKS 2, przedstawiającymi zaobserwowanych na korcie tenisowym Legii robotników, kreślących białą kredą rysunek na tartanowej nawierzchni.
Projekty Macieja Stępińskiego były kilkakrotnie nagradzane. Jest on między innymi laureatem konkursu "Art Contemporain 2000" (Paryż 2001), Grand Prix Międzynarodowego konkursu wideo "The Oneminutes" (Amsterdam 2003), stypendium twórczego Aide individuelle à la création (Drac Paca, Francja 2006) i nagrody na publikację katalogu Aide à l'édition de la Direction de la Culture (Marsylia 2003).
Niedawno ukazała się książka zatytułowana Loop, zawierająca wybór najważniejszych prac artysty i teksty krytyków.
Autor: Magdalena Wróblewska, lipiec 2010
Wybrane wystawy indywidualne:
Wybrane wystawy zbiorowe:
Maciej Stępiński, fot. Arkadiusz Scichocki/Agencja Gazeta
W 1999 roku Maciej Stępiński otrzymał dyplom Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W latach 2000-2002 studiował w École Nationale Supérieure de la Photographie w Arles, gdzie zrealizował swój pierwszy cykl Paysage Urbain. Od 2003 roku prowadzi warsztaty fotograficzne i wideo we Francji, miedzy innymi podczas festiwalu "Rencontres Internationales de la Photographie" w Arles oraz przy współpracy z tamtejszym Musée Reattu. Wykłada techniki fotograficzne w ATEC we Francji, a także przedmiot "Fotografia w sztuce współczesnej" w Akademii Fotografii w Krakowie i Warszawie.
W latach 2002-2004 zrealizował we Francji N-113, cykl utrzymanych w konwencji dokumentalnej, modyfikowanych cyfrowo zdjęć i filmów wideo, przedstawiających funkcjonalne pejzaże dróg szybkiej komunikacji. Skrót N-113 oznacza drogę krajową (Route National) numer 113 na południu Francji, gdzie mieszka artysta. W fotografiach tych Stępiński podkreśla zdehumanizowaną infrastrukturę autostrad, które zgodnie z koncepcją Marca Augé są jednym z charakterystycznych dla współczesnej cywilizacji "nie-miejsc". Wszystko w nich podporządkowane jest głównej funkcji, czyli w tym przypadku możliwie najszybszej komunikacji między miejscami. Paradoksalnie, fotograf pokazuje te miejsca w bezruchu, w dziwnym stanie zawieszenia, bezczasu. Niekiedy poddaje zdjęcia cyfrowej obróbce, dyskretnie usuwa niektóre elementy obrazów, odrealniając pozornie tylko realne widoki. "Niesamowite" ujawnia się zresztą nawet w tych zdjęciach, które nie zostały poddane przez fotografa żadnej interwencji. Decyduje o tym głównie wybór miejsca i kadru, przedstawiane widoki zawsze zdają się tyleż znajome, co nieprawdopodobne.
Należy podkreślić, że projektu Stępińskiego nie cechuje zacięcie socjologiczne czy ambicje badawcze, trudno też byłoby określić zaangażowanie autora. Brak opisów, a przede wszystkim forma tych prac, skłania raczej do refleksji nad kondycją dokumentu fotograficznego, niż do wnikliwej analizy treści obrazów. Kontynuację N-113 stanowią serie fotografii z lat 2004-2005, zatytułowane LGV (wykonane w Lotaryngii) i A1 (w Wiedniu) oraz wideo i obrazy olejne przedstawiające robotników pod tytułem 1 km autostrady kosztuje milion euro. Nawiązuje do nich także projekt 1 mila z serii Niemożliwe, pokazywany w Zachęcie na wystawie "Efekt rzeczywistości". Artysta zamierza w nim ułożyć niepołączony z siecią dróg, bezużyteczny odcinek autostrady o długości jednej mili, ironizując na temat dominującej w naszym świecie zasady funkcjonalności.
W kolejnej serii fotografii, Sans titre z 2007 roku, odhumanizowane pejzaże, modernistyczne bloki i autostrady fotografowane są nocą. Wszystko, co zarejestrowane na tych fotograficznych nokturnach, zdaje się być sztuczne, nienaturalne - od miejsc przekształconych działalnością człowieka, po światło, które je określa. Kadry konstruowane są w podobny sposób, przez zestawianie dużych, kolorowych płaszczyzn, powierzchni dróg, nasypów, trawników, oraz jednolitej, najczęściej czarnej części nieba, zajmującego często ponad połowę powierzchni obrazu. Ograniczona została drastycznie ilość motywów na poszczególnych zdjęciach. Na kilku pojawia się pojedynczy budynek, samotne auto, w wielu fotografiach jedynym urozmaiceniem płaskich powierzchni jest tylko krawężnik chodnika, zebra namalowana na jezdni czy kilka kamieni. Kolorystyka tych zdjęć jest kontrastowa. Ciepłe oranże i nasycone zielenie, spotęgowane sztucznym światłem, zestawiane są z ciemną partią nieba. Światło wywołuje również efekt teatralizacji, inscenizacji, w której pojedyncze przedmioty, znaki czy obiekty spełniają rolę teatralnych rekwizytów.
Maciej Stępiński fotografuje również Warszawę. Seria fotografii W, a także wideo Polonica z 2008 roku, to przedstawienie niezbyt ciekawej, anonimowej architektury, niekiedy wręcz tandetnej zabudowy warszawskiego Powiśla i okolic. W prezentowanych na wystawie "Backstage" w CSW Zamek Ujazdowski pracach dominuje chłodna, szaro-błękitna kolorystyka, podkreślająca mało malowniczy charakter miejskich pejzaży. Dokumentalna konwencja sprawia, że każdy detal tych nieatrakcyjnych, często zdemolowanych miejsc, jest bezlitośnie obnażony. Zupełnie inny charakter ma natomiast zrealizowana w tym samym roku seria zdjęć zatytułowana Go with Peace (2008). Projekt ten artysta realizuje na pograniczach Izraela, Palestyny, Jordanii. Główną jakością wizualną obrazów jest ich nieostrość, która sprawia, że widoki odległych miejsc paradoksalnie stają się niewidoczne. Odbiorca w pierwszym odruchu wytęża wzrok, by po chwili poddać się jego ograniczeniom, a przede wszystkim poetyce nieczytelnych obrazów, świadomie poddanych pod refleksję przez fotografa.
Warsaw City Tennis Clubs to jeden z najnowszych projektów Macieja Stępińskiego, prezentowany w warszawskiej Kordegardzie w 2009 roku. Fotograf pokazuje w nim miejsca, z którymi sam związany był w młodości. Są to korty tenisowe stolicy, które poznawał, gdy jako młody tenisista trenował czy grał w zawodach. Tytuł wystawy pochodzi od anglojęzycznej nazwy jednego z klubów i podkreśla elitarny wymiar tenisa, sportu kojarzonego w ostatniej dekadzie PRL-u z zachodnim, a więc uważanym za lepszy, stylem życia. Warszawskie kluby tenisowe uchodziły w zgrzebnej rzeczywistości lat osiemdziesiątych za miejsca luksusowe i ekskluzywne, na fotografiach Stępińskiego widzimy jednak przestrzenie opuszczone i zdegradowane. Obrazy te nie mają nic wspólnego z nostalgicznymi wizjami minionej przeszłości, są raczej posępne, nieco mroczne w wyrazie. Podobne wrażenie sprawiają inne obiekty sportowe w mieście sfotografowane przez Stępińskiego, jak Stadion Dziesięciolecia podczas przebudowy, czy trampolina nieczynnego dziś basenu warszawskiej Legii. Na uwagę zasługuje świadomie osiągnięty przez autora walor wizualny. Jego kadry są jak zwykle oszczędne, lecz starannie wybrane, a doskonale zrównoważone motywy komponują się w harmonijną całość. Część z nich, o wyrafinowanej kolorystyce, wykonana została w technice cibachrome, gwarantującej precyzję ostrości i głębię obrazu, co dodatkowo podkreśla walory estetyczne tych fotografii. Pozostałe to czarno-białe fotografie cyfrowe, które podczas wystawy w Kordegardzie naklejone były bezpośrednio na ścianę i okno. Prezentacja uzupełniona była dwoma krótkimi filmami, CWKS 1 i CWKS 2, przedstawiającymi zaobserwowanych na korcie tenisowym Legii robotników, kreślących białą kredą rysunek na tartanowej nawierzchni.
Projekty Macieja Stępińskiego były kilkakrotnie nagradzane. Jest on między innymi laureatem konkursu "Art Contemporain 2000" (Paryż 2001), Grand Prix Międzynarodowego konkursu wideo "The Oneminutes" (Amsterdam 2003), stypendium twórczego Aide individuelle à la création (Drac Paca, Francja 2006) i nagrody na publikację katalogu Aide à l'édition de la Direction de la Culture (Marsylia 2003).
Niedawno ukazała się książka zatytułowana Loop, zawierająca wybór najważniejszych prac artysty i teksty krytyków.
Autor: Magdalena Wróblewska, lipiec 2010
Wybrane wystawy indywidualne:
- 2010 - "Car Culture in California", 18th Street Arts Center, Los Angeles;
- 2010 - "200 years", Saffir Galerie Nomade, Marsylia;
- 2009 - "Warsaw City Tennis Clubs", Kordegarda, Warszawa;
- 2009 - "Sclerosis", Galeria Leto, Warszawa;
- 2008 - "Backstage", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa;
- 2008 - Galeria PF Zamek, Poznań;
- 2007 - Galerie AL/MA, Montpellier;
- 2004 - "N-113", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa;
- 2002 - "N-113", Teatr Akademia, Warszawa.
Wybrane wystawy zbiorowe:
- 2009 - "Underround City", DIVIUS Unit 30, Londyn;
- 2009 - "One Minutes", Today Art Museum, Beijing, Chiny;
- 2008 - Berliner LISTE 08, Berlin;
- 2008 - "Volta Wa-wa", Galeria Leto, Warszawa;
- 2008 - "Efekt czerwonych oczu", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa;
- 2008 - Miesiąc Fotografii, Kraków;
- 2007 - Biennale Fotografii, BWA Arsenał, Poznań;
- 2007 - "Efekt Realności", Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa;
- 2006 - "Hapax", Aperto, Montpellier;
- 2005 - "Clubcube", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa;
- 2004 - Haags Gemeente Museum, Haga;
- 2003 - "Jeune création 2003", Grande halle de la Villette, Paryż;
- 2002 - "Voies-OFF", Rencontres Internationales de la Photo.
Podobne
Sztuki wizualne Tadeusz Breyer
Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.
Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar
Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).
Zobacz także
Film "Toys"
Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...
Film "Przewodnik do Polaków"
Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...
Najczęściej czytane
- Sztuki wizualne
Jan Matejko - Sztuki wizualne
Malarstwo polskiego symbolizmu - Sztuki wizualne
Leon Wyczółkowski - Teatr
Stanisław Wyspiański - Teatr
Sławomir Mrożek







