Sztuki wizualne

Łukasz Jastrubczak

Sztuki wizualne
Karol Sienkiewicz
Łukasz Jastrubczak, fot. www.ultramaryna.pl
Artysta sztuk wizualnych. Urodził się w 1984 roku w Zielonej Górze.

W latach 2004-2006 studiował na Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, od 2006 roku na Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. Obecnie mieszka i pracuje w Krakowie.

Sztuka Jastrubczaka zdaje się niemal w całości wynikać z fascynacji artysty możliwościami budowania światów, jakie daje kino. Język filmu fabularnego próbuje przełożyć na rzeczywistość poza kinem, zainfekować ją fragmentami niedopowiedzianej fabuły. Zawsze wykorzystuje do tego zadziwiająco proste środki i tanie materiały. Już jego projekt 01 w Bytomiu w 2007 roku odnosił się zarówno do suprematyzmu i minimalizmu - kierunków z historii sztuki XX wieku (czerwony sześcian), jak i filmów science-fiction (ścieżka dźwiękowa z filmu Stanleya Kubricka 2001: Odyseja kosmiczna).
"Malewicz chciał stworzyć nową rzeczywistość, także w Kosmosie. Świat w filmie Kubricka jest jakby przeskokiem w marzenie Malewicza, jednocześnie obrazuje upadek utopijnych, modernistycznych wizji. Próbowałem z czerwonego sześcianu stworzyć portal i skumulować kilka rzeczywistości na raz. Jest to m.in. pokój, w którym zabijany jest HAL, pierwszy komputer, który potrafił sam myśleć" - tłumaczył artysta w wywiadzie udzielonym Stanisławowi Rukszy.
W swojej akcji In Order of Appearance (2008) przeprowadzonej w Berlinie wypuścił w niebo tytułowy napis ułożony z tekturowych liter, unoszonych przez balony wypełnione helem. Tym samym zaanektował rzeczywistość w ramy filmu, co porównać można z "filmowymi" działaniami Pawła Althamera, które działy się w rzeczywistości, a zapowiadały je trailery w kinach. Jastrubczakowi chodziło jednak o nieco inny efekt. Jak tłumaczył,
"celem tej akcji było skonfrontowanie dwóch rzeczywistości: filmowej i 'prawdziwej'. Moment, kiedy w kinie pojawiają się napisy końcowe, to trochę taki moment jak przebudzenie ze snu, kiedy nie śpisz już, ale jeszcze się nie przebudziłeś."
W innym miejscu mówił z kolei, że In Order of Appearance
"odnosi się do wszystkich fikcyjnych postaci występujących w rzeczywistości."
Podobny efekt miał wywoływać napis THE END (2008), który napotykali przypadkowi spacerowicze w parku. W innych instalacjach w przestrzeni publicznej Jastrubczak próbował wywoływać bardziej dosłowne wizje, jak w zaroślach w Poznaniu (2008), gdzie pozostawione przez niego przedmioty (latarka oświetlająca liść, słuchawki i walkman wiszące w przestrzeni i tekturowa dłoń wkopana w ziemię) mogły u przypadkowego grzybiarza obudzić naturę detektywa i kazać mu doszukiwać się tajemniczej zbrodni.

Efekt tajemniczej, jakby wyjętej z filmów grozy wędrówki przez las, miała z kolei wywoływać galeryjna projekcja slajdów zatytułowana Sleepwalk (2008). Slajdy wyświetlane były na przemian z pustymi ramkami, a światło z rzutnika oślepiało oglądających powodując wrażenie powidoku i sprawiając, że oglądane obrazy wydawały się nierzeczywiste, jakby wyjęte ze snu właśnie.

Geometryczna szpara na suficie (Repulsion, 2008) wykonana w hołdzie dla zielonogórskiego artysty Mariana Szpakowskiego, odwoływała się do słynnego filmu Romana Polańskiego Wstręt, z Catherine Deneuve w roli głównej. W ten sposób wytwór chorobliwej wyobraźni został przetłumaczony w modernistyczny motyw (i na odwrót).

Do kinowego doświadczenia miała się też z pewnością odwoływać akcja Jastrubczaka z Warszawy, zatytułowana Plan, kontrplan i jedno długie ujęcie, gdy na brzegu Wisły pojawiła się postać w czerni, nakładająca się na analogiczną postać, przesuwającą się na łodzi; obie były wpatrzone w ten sam punkt.

Nawet układając swe wystawy złożone z wcześniejszych prac, Jastrubczak dba o to, by nadać im pewną narrację, zbliżoną do filmowej (np. NTSC w BWA w Zielonej Górze, 2010 czy Tropiki w Galerii Pies w Poznaniu, 2010).

Od 2008 roku Jastrubczak współpracuje z fińskim artystą Markku Peltolą. Połączyła ich m.in. fascynacja Edmundem Monsielem, polskim rysownikiem chorym na schizofrenię, zmarłym w 1962 roku. Powstał m.in. portret trójki artystów - rzeźba z nietrwałych materiałów, skazana na powolny proces niszczenia. Jastrubczak i Peltola wspólnie stworzyli też film Locke/Robertson oraz 2013, opowiadający o odkopanej książce, której autor, chorujący na paranoję liczby 2013 odkrywa ją w 20 różnych filmach.

Autor: Karol Sienkiewicz, czerwiec 2010.

Wystawy indywidualne:Wystawy zbiorowe:

Podobne

Sztuki wizualne Tadeusz Breyer

Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.

Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar

Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).

Zobacz także

Film "Toys"

Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...

Film "Przewodnik do Polaków"

Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane