Sztuki wizualne

Leszek Golec, Tatiana Czekalska

Sztuki wizualne
Krzysztof Jurecki
Leszek Golec jest fotografem i kuratorem wystaw w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku. Zajmuje się także instalacją i rzeźbą. Od 1996 roku działa w duecie artystycznym wraz ze swą żoną Tatianą Czekalską - absolwentką PWSSP w Łodzi, fotograficzką i rzeźbiarką.

W latach 1985-1989 Leszek Golec studiował w Wyższym Studium Fotografii w Warszawie. Od 1988 roku jest członkiem ZPAF. W latach 80. i 90. związany był z łódzkim nurtem o proweniencji neoawangardowej, skupionym wokół Galerii Wschodniej.

W pierwszym okresie twórczości Golec odwoływał się do retoryki twórczości neoawangardowej, w postaci paradadaistycznych gestów (Dom weselny II, Galeria "FF", 1987) i parakonceptualnych tzw. zapisów światła. Zdecydowanie bardziej dojrzała twórczość, świadcząca o zainteresowaniu koncepcją fotoperformance, ujawniła się w 1990 roku na wystawach "Oddycha i mruży oczy" (Galeria Wschodnia, Łódź) i "Drży i pochyla się" (Mała Galeria ZPAF-CSW, Warszawa). Artysta ujawnił zainteresowanie tworzonym przez siebie "obiektem" o strukturze rzeźbiarskiej, który wraz z jego ciałem i umieszczonymi wewnątrz obiektów zwierzętami (od szczura, zaskrońca, kruka do muszek) tworzył nową jakość artystyczną z pogranicza różnych dyscyplin. W jego działaniach fotografia ustępowała miejsca ekologicznym z założenia obiektom (z lat 1993-94) tworzonym także dla owadów (np. muszek). Tak pojmowana rzeźba zwróciła się ku realnemu życiu w jego najskromniejszych przejawach, jednocześnie ukazując dalekowschodnią przemianę "kostiumu życia".

Kolejny etap w twórczości artysty, bardziej zbliżający go do postawy minimalistycznej i zarazem kontemplacyjnej, rozpoczął się wraz z wystawą "Z dwóch energii dziwnie trzecia" (CSW, Warszawa 1996). Działania artysty stały się wręcz niewidoczne, polegające na duchowym oczyszczeniu, w tym jonizowaniu przestrzeni wystawienniczej dla zwierząt, które zostawały w niej fotografowane w momencie postulowanej przez artystów integracji ze sztuką lub w niedostępnych dla zwierząt miejscach, np. kościele. Kolejnym rozwinięciem tej postawy duetu Golec & Czekalska była idea "awataru" - przyrządu będącego jednocześnie biżuteryjnym dziełem sztuki mającym służyć ochronie życia owadów i pająków oraz innych drobnych stworzeń, co było dalszym badaniem relacji filozoficzno-artystycznych. Piąta aktywność była purystyczną prezentacją, jakie miała miejsce w Muzeum Sztuki w Łodzi w 2001 roku, na której artyści zaprezentowali jedynie rzeźby prezentujące idee "awataru".

Tatiana Czekalska (urodzona w 1966 w Łodzi) studiowała w PWSSP w Łodzi (obecnie ASP) na Wydziale Tkaniny w latach 1990-1995. Początkowo tworzyła fotografie, potem rzeźby.

Pierwsza seria niedużych w formacie zdjęć Endless Vegetables stanowiących aneks do dyplomu w Pracowni Projektowania Ubioru, przedstawiała atrakcyjność wizualną zwykłych warzyw. Później powstał cykl Vegetables Body pokazany na wystawie "Żywa Galeria - łódzki progresywny ruch artystyczny 1969-1997" (Narodowa Galeria Sztuki Współczesnej "Zachęta", 1997), w którym ciało kobiety porównywane było i zestawione z fragmentami warzyw, co było związane z feminizmem. Było ono tłem dla ujawnienia sensualności odniesień , pobudzających erotyczne skojarzenia. W 1997 powstał cykl wielkoformatowych, kolorowych zdjęć Musmus przedstawiających "portrety" kotów, co było znakiem zmiany filozoficzno-artystycznej, w której feminizm ustąpił miejsca problematyce zmierzającej do poszukiwania idei harmonii ze światem natury bliskiej buddyzmowi-zen, przede wszystkim z bliskimi jej zwierzętami. Dlatego świat zwierząt w sztuce duetu Golec & Czekalska z założenia stał się tak samo ważny jak ludzki, a dodatkowo podlegający ochronie.

Ich twórczość z powodów artystyczno-filozoficznych zajmuje odrębną pozycję na mapie sztuki polskiej. Należy ją sytuować obok "artystów medytujących", przede wszystkim Zygmunta Piotrowskiego i Andrzeja Dudka-Dürera. Prace Golca znajdują się w zbiorach: Muzeum Sztuki w Łodzi, a duetu Golec & Czekalska w Muzeum Sztuki w Łodzi i Narodowej Galerii Sztuki "Zachęta" w Warszawie.

Autor: Krzysztof Jurecki, Muzeum Sztuki w Łodzi, kwiecień 2004.

Podobne

Sztuki wizualne Tadeusz Breyer

Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.

Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar

Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).

Zobacz także

Film "Toys"

Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...

Film "Przewodnik do Polaków"

Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane