Sztuki wizualne

Krzysztof M. Bednarski

Sztuki wizualne
Maryla Sitkowska
Rzeźbiarz, akcjoner, twórca instalacji i obiektów, plakacista. Urodzony 25 lipca 1953 w Krakowie, mieszka i pracuje w Rzymie i Warszawie.

Studiował w latach 1973-1978 na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Jeszcze jako student związał się z Teatrem Laboratorium Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu. Od 1975 uczestniczył w projektach okresu "poteatralnego". Do kilku z nich wykonał plakaty: Czuwanie (1976-1977), Przedsięwzięcie Góra (1977), Drzewo ludzi (1979) i in. Są one stale reprodukowane i wystawiane jako dokumenty działalności Grotowskiego i jego kręgu w tych latach.

W 1978 roku zrealizował w warszawskiej ASP pracę dyplomową pod kierunkiem prof. Jerzego Jarnuszkiewicza zatytułowaną Portret totalny Karola Marksa. Była ona przewrotną odpowiedzią na podnoszone w tych latach wobec studentów postulaty tworzenia "sztuki zaangażowanej". Stała się kpiną z ideologa marksizmu, czytelną zarówno dla komisji dyplomowej, jak i dla publiczności. Komisja nie przyznała dyplomowi wyróżnienia (zapewne by nie "chwalić się" nim przed władzami zwierzchnimi), publiczność na odwrót - reagowała nań żywo, jednak w sposób daleki od czołobitności wobec bohatera. Efekt ten artysta uzyskał przez zabieg "uśrednienia" (na podstawie starannie zebranej dokumentacji licznych pomników stojących w NRD, ZSRR i Polsce) i zwielokrotnienia głowy Marksa. Powielenie zamieniło ją w gadżet. Gipsowe, a z czasem plastikowe multiple głowy Marksa pozostają odtąd jednym z wiodących motywów twórczości Bednarskiego. Prace, w których zostały użyte to m. in. instalacja 'La rivoluzione siamo noi' - J. Beuys (1986), Dzieła zebrane Karola Marksa (1988), Kurhan Skram Lorak, gips (1988), Kolumna skończona, brąz (kilka wersji od 1991) oraz Marksa kolorowy, plastik, 1998 - budulec kolejnych obiektów i instalacji, jak Myśli Marksa (1998-2003) i in.

W latach 1978-1986 artysta uczestniczył w licznych sympozjach rzeźbiarskich w kraju i za granicą. Powstawały podczas nich rzeźby w szlachetnych materiałach (marmur, brąz itp.), o czytelnej, "plakatowej" metaforyce, wykorzystujące często motyw wyolbrzymionej dłoni, jak Bilet (1979). Najbardziej znana z tej serii - rzeźba w marmurze Victoria-Victoria (1983) - została uznana za symbol nastrojów społecznych w Polsce w stanie wojennym. Inne ważne prace z tego okresu to odlany w metalu Portret zbiorowy (1980), Krawężnik (1980) - dedykowany pamięci kamieniarza Jana Szeligi pierwszy "pomnik z cienia" oraz asamblaże z materiałów gotowych, często zdegradowanych: Thanatos Polski - praca poświęcona pamięci zmarłych przyjaciół z teatru Grotowskiego, czy Sfinks - z pudełek po zapałkach (obie prace z 1984).

Po wprowadzeniu 13 grudnia 1981 stanu wojennego w Polsce artysta współpracował z prasą podziemną, tworząc Winiety i rysunki dla "Tygodnika Wojennego" i wydając z grupą przyjaciół prywatne pisemko "Hiny" (1982). Od połowy lat 80. coraz częściej i dłużej przebywał we Włoszech, gdzie mieszkała przyszła żona artysty, Marina Fabbri - krytyczka teatralna i filmowa, tłumaczka, organizatorka festiwali.

W 1986 Bednarski spędził kilka miesięcy w Afryce równikowej (Benin, Togo). Podróż ta, choć związana ze sprawami rodzinnymi, stała się w opinii artysty znacząca dla jego rozwoju duchowego i dalszej drogi twórczej. Po powrocie, na przełomie 1986/87 na wiślanym brzegu w Warszawie natknął się na porzucony kadłub jachtu. Był to początek kolejnego wątku jego sztuki - Moby Dicka. Pocięty kadłub, uzupełniony dźwiękiem generowanym przez planety, został po raz pierwszy wystawiony w Muzeum ASP w Warszawie w 1987. Odtąd był ośmiokrotnie scalany na nowo w różnych konfiguracjach na wystawach w kraju i za granicą (Gdynia 1987, Rzym 1988, Berlin 1989, Łódź 1992-1996, Budapeszt 1997, Warszawa 1999, Warszawa 2000, Łódź od 2003). Od 1992 stanowi własność Muzeum Sztuki w Łodzi i stały element kolejnych odsłon jego kolekcji; najnowsza prezentacja jest planowana na jesień 2008 w nowym gmachu muzeum - Manufakturze.

Równolegle z kolejnymi ekspozycjami Moby Dicka kształt łodzi powtarzany był przez artystę od 1989 w wielu wersjach kameralnych Masek, pojawiał się też w obrazach i innych pracach. Z ideą Moby Dicka związane są instalacje: Unsichtbar / Niewidzialne (1993), a ostatnio Podziemne wniebowstąpienie. Hommage - Tymoteusz Karpowicz, Warszawa 2006, Brzeg cienia (Wyznanie), Warszawa 2007 i Moby Dick - Anima Mundi, Szczecin 2008.

Przełom lat 80. i 90. w twórczości Bednarskiego zaznaczył się serią rozbudowanych, wieloelementowych instalacji. Składały się na nie przestrzenne moduły, np. w kształcie wydłużonego ostrosłupa ("piramidy"), z których budowane były "kolumny" i "gwiazdy" oraz metalowe stoły o stałych wymiarach 95 x 130 x 40 cm (używane od 1986 do dziś). Uzupełniały je niekiedy czerwone i niebieskie światła żarówek, naturalne gałęzie, koronkowe serwetki i kryształowe naczynia z domowych zasobów itp. Z elementów tych komponowane były kolejno instalacje: Zimna wylęgarnia, Rzym 1988, Inne gwiazdy, Rimini 1989, Pasaż złamanej kolumny, Warszawa 1990, Trzy pasaże, Warszawa 1990, Pasaż Vision and Prayer, Warszawa 1990 (graniczny między tą i następną grupą prac) oraz Pałace Boga (wg Leona Chwistka), Warszawa 1992.

Obok współistniejących od lat motywów Marksa i Moby Dicka oraz opisanych instalacji "modularnych", na przełomie lat 80. i 90. pojawił się w twórczości artysty kolejny wątek zaczerpnięty z Vision and Prayer Dylana Thomasa. Wizualne kształty, w które poeta zamknął treści swego poematu - romb i klepsydra - zainspirowała serię prac Bednarskiego, powstających w latach 1989-1992. W jej skład której wchodzą reliefowe Tablice cyklu rzymskiego (i będącego jego repliką Cyklu warszawskiego), Frotaże z tych tablic na papierze i płótnie, pełnoplastyczne Dwa obiekty (również w wersji rzymskiej i warszawskiej) i in.

W realizowanym bezpośrednio potem cyklu instalacji Ciemny pasaż I-III, Warszawa-Berlin-Łódź 1993 głównym elementem były obiekty tworzone na wzór drobnych sprzętów (półek, szafek, gablotek itp.), przywołujące nastrój prywatności, intymności domowych pamiątek i codziennego z nimi obcowania.

Nowe prace i realizacje z lat 90. - Sarkofag Bałtycki (1993), Spotkanie z Federico Fellinim (1994), Pasaże słoneczne (1995), Trawa, tylko trawa (1996) - podejmują na nowo, każda w odrębny sposób, wątek obecny od początku w twórczości Bednarskiego. Wszystkie mianowicie bazują na paradoksie, obecnym tyleż w warstwie znaczeniowej, metaforycznej, co w materialnym budulcu prac.

Ekologiczny Sarkofag Bałtycki zderza materię tak zdegradowaną jak gnijące odpadki z ideą czystości (środowiska). Jednocześnie jej symbol, wzięty z najbardziej intymnych zakątków domostwa (różową wannę), wynosi na pomnikowy piedestał w przestrzeni publicznej.

Projekt pomnika Spotkanie z Federico Fellinim dla Rimini, rodzinnego miasta reżysera, przywołuje młodzieńczy pomysł "pomnika z cienia", którego realizacją był wspomniany wcześniej Krawężnik. Jednak tym razem w "cud" (jak sam to formułuje w opisie technicznym) zaistnienia pomnika artysta wprzęga moce kosmiczne - fantastyczny, abstrakcyjny kształt rzuci cień profilu reżysera tylko dwa razy w roku, w okresach zrównania dnia z nocą; na co dzień wywoła go sztuczne światło filmowego reflektora.

Swego rodzaju próbą zatrzymania i utrwalenia pamięci była instalacja Pasaże słoneczne - ciąg rur wentylacyjnych opasujących sale Muzeum Xawerego Dunikowskiego w Królikarni i "przewodzących" dźwięk słów: "Słyszysz mnie? Mi senti? Do you hear me?" itd. w wielu językach.

Trawa, tylko trawa to praca utworzona z 1800 metrów drutu kolczastego w polewie z zielonego plastiku, który - pocięty na półmetrowe "łodygi" i ozdobiony kulkami czerwonej przędzy, pozoruje w ogrodowych skrzynkach niewinną roślinną rozsadę. W ten sposób przypomina, a zarazem kwestionuje i "odczarowuje" złowrogie skojarzenia, jakie w naszej części Europy budzi drut kolczasty (praca miała swą premierę na wystawie w Wilnie).

Intensywna w końcu lat 90. praca nad odlewami i refleksje nad odlewnią jako pracownią alchemika, podparte lekturami pism Carla Gustava Junga, zaowocowały symboliczną grupą Król i Królowa, Słońce i Księżyc (dwie wersje, mała i duża, 1997). Podobnym zwrotem do rzeźbiarskiej pracy "w materiale" było podjęcie klasycznego tematu figury - Trzy Gracje (2001), czy odlane w brązie prace służące upamiętnieniu przyjaciół - Portret Mario Schifano (1991-1998) czy dłonie kadrujące obraz na Nagrobku Krzysztofa Kieślowskiego (1997).

Kolejny okres w twórczości Bednarskiego otwiera Pasaż Buty włoskie (1999) - zajmująca niemal całe piętro warszawskiego Zamku Ujazdowskiego wystawa retrospektywna, będąca zarazem autorską mega-instalacją skomponowaną ze starych i poddanych nowym przekształceniom prac. Finalną częścią ekspozycji i zarazem jedyną pracą, która miała na wystawie swoją premierę (nie licząc żartobliwego video-performance'u, będącego zresztą jej pendant) - była instalacja Buty włoskie / Scarpe italiane utworzona z modnych butów włoskiej firmy Fendissime. Usypane były w kształt sporego kopca (niczym dawniej Kurhan Skram Lorak z gipsowych głów Marksa), obracającego się na tle lustrzanych, jeszcze zwielokrotniających mnogość butów płaszczyzn. Skojarzenie z Marksem jest tym bardziej uzasadnione, że kilka miesięcy później plastikowe multiple głowy Marksa wystąpiły w nowej roli gadżetu już nie politycznego, lecz komercyjnego na wystawie Marksy w witrynach - Wyprzedaż, eksponowanej w sklepie Fendi w Rzymie (1999) oraz w Prospekcie reklamowym firmy odzieżowej, gdzie bawią się nimi dwaj ciemnoskórzy modele (2002).

Pasaże Bednarskiego z ostatniego dziesięciolecia często odwołują się do osobistych wspomnień, prywatnych symboli, a także dźwięków, zapachów, światła i cienia itp., budujących synkretyczną rzeczywistość i nastrój kolejnych wystaw-instalacji: Ciemny pasaż IV – Pamięci Mario Schifano (1998), Passagio Vuoto – Mi senti? (2001), Ge'Hinnom (dwie wersje, 2001-2004), Dom mojego ojca (2003).

Równolegle, jak zwykł to czynić od lat, artysta powraca do wcześniejszych prac, z których kilka doczekało się nowych wersji. Powiększony do skali pomnika Portret zbiorowy z 1980 miał upamiętniać 25-lecie powstania "Solidarności" w 2005 roku. Projekt nie został zrealizowany (w przewidywanym dlań miejscu w Warszawie stanął pomnik gen. de Gaulle'a). Jego śladem jest Portret zbiorowy II, replika pracy w nowym materiale - przezroczystym pleksiglasie. Marmurowa replika Victorii-Victorii, wykonana w Carrarze w 2006, stanowi obecnie depozyt w warszawskim Centrum Sztuki Współczesnej. W 2008 w Szczecinie artysta zrealizował pracę Moby Dick - Anima Mundi - instalację złożoną z dwu krzyżujących się kadłubów, jachtu i czółna. Planowane jest skonfrontowanie "starego" Moby Dicka z "nowym" w Manufakturze Muzeum Sztuki w Łodzi. Wreszcie pomnik Spotkanie z Federico Fellinim, czekający na montaż w Rimini, został zaprezentowany na festiwalu filmowym "Era Nowe Horyzonty" we Wrocławiu w 2008.

Krzysztof M. Bednarski od lat krąży między domami w Rzymie i Warszawie, często przy tym biorąc udział w plenerach i sympozjach rzeźbiarskich. Pracuje indywidualnie, nie jest związany na stałe z żadną grupą, uczelnią, instytucją ani galerią komercyjną. W roku akademickim 1996/97 na zaproszenie prof. Grzegorza Kowalskiego (który w czasie jego studiów był asystentem Jerzego Jarnuszkiewicza) prowadził jego pracownię na Wydziale Rzeźby warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. W latach 1998-1999 przez kilka miesięcy korzystał ze stypendium i pobytu studyjnego w "Il Giardino" Daniela Spoerri'ego w Seggiano.

Artysta jest laureatem kilku prestiżowych wyróżnień, m. in. stypendium włoskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych (1988-1989), nagrody-stypendium Ministra Kultury i Sztuki za wkład w promocję sztuki polskiej za granicą (1998), Nagrody im. Katarzyny Kobro (2004) i Nagrody Artystycznej Kwartalnika "Exit" (2005).

Prace Krzysztofa M. Bednarskiego znajdują się w kolekcjach najważniejszych muzeów polskich, jak Muzeum Narodowe w Krakowie, Poznaniu, Szczecinie, Warszawie, Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, kolekcje Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Łodzi i Wrocławiu, kolekcja Galerii Foksal w Warszawie, a także w kolekcjach zagranicznych, m. in. Collezione Giorgio Franchetti w Rzymie, Fondazione Federico Fellini w Rimini, Fondazione Morra w Neapolu, Fondazione Orestiadi w Gibellinie na Sycylii, Fondazione Mario Schifano w Rzymie, Fondazione Caporrella w Rzymie, Targetti Light Art Collection we Florencji, Muzeum Sztuki w Raumie, Finlandia oraz w licznych kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą.

Autor: Maryla Sitkowska, wrzesień 2008.

Wybrane wystawy indywidualne:
  • 1978 - Portret totalny Karola Marksa (wystawa dyplomu), Galeria Repassage, Warszawa
  • 1986 - "La rivoluzione siamo Noi" - J. Beuys, instalacja, Galeria Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Warszawa
  • 1987 - Moby Dick, instalacja, Muzeum ASP (sale górne), Warszawa
  • 1988 - 3 jednoczesne wystawy indywidualne: Moby Dick, Centro Di Sarro, Rzym; Thanatos polacco, Studio E, Rzym; Incubazione fredda, Gruppo 10 C.E.P.A., Rzym
  • 1989
    - "Altre stelle", Galleria dell'Immagine, Palazzo Gambalunga, Rimini
    - "Zakorzeniać / Wurzeln treiben" (wspólnie z Leonem Tarasewiczem i Andrzejem Szewczykiem), Kutscherhaus, Berlin
    - "Trzy Pasaże" (wystawa w 3 etapach: Pasaż Pierwszy, Drugi, Trzeci), Galeria Studio, Warszawa
    - "Pasaż Vision & Prayer", Centrum Sztuki Współczesnej, Warszawa
  • 1993
    - "Ciemny Pasaż", Galeria ZPAP Na Mazowieckiej, Warszawa
    - "Ciemny Pasaż II", Galeria Arsenał, Białystok
    - "Unsichtbar / Niewidzialne", Państwowa Galeria Sztuki, Sopot
  • 1995 - "Pasaże słoneczne", instalacja, Muzeum im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni, Warszawa
  • 1998/99 - "Ciemny pasaż IV / Passaggio scuro IV - hommage a Mario Schifano", Fondazione Orestiadi Museo Mediterraneo della Fondazione Orestiadi, Baglio Di Stefano, Gibellina
  • 1999 - "Pasaż 'Buty włoskie' " / "Passaggio 'Scarpe italiane' ", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  • 2001 - "Passaggio vuoto (Mi senti?)", Fondazione Morra, Neapol
  • 2003
    - "Mysterium coniunctionis", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
    - "Ge'Hinnom", Galeria Foksal, Warszawa
  • 2004/05 - "Dom mojego ojca", Galeria Promocyjna, Warszawa
  • 2006 - "Podziemne wniebowstąpienie. Hommage - Tymoteusz Karpowicz", Cysterna, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  • 2007 - "Brzeg cienia (Wyznanie)", Galeria Foksal, Warszawa
  • 2008 - "Moby Dick - Anima Mundi", Muzeum Sztuki Współczesnej, Szczecin
Wybrane wystawy zbiorowe:
  • 1980 - Ogólnopolskie Konfrontacje "Sztuka Młodych - Łódź 80, Ośrodek Propagandy Sztuki, Łódź
  • 1982 - "Scolpire all'aperto". IV Simposio Internazionale di Scultura, Carrara, Włochy
  • 1983 - Symposium International de Sculpture, Digne-les-Bains, Francja
  • 1984 - "Rzeźba polska 1944-1984", Galeria BWA Arsenał, Poznań
  • 1985
    - "Scolpire all'aperto". VII Simposio Internazionale di Scultura, Carrara, Włochy
    - "W kręgu Pracowni Jarnuszkiewicza", Muzeum ASP (wystawa w auli ASP), Warszawa
  • 1986-1987 - "Figury i przedmioty", wystawa objazdowa: Galeria Wozownia i park Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko; Galeria BWA, Puławy; Galeria Sztuki Współczesnej BWA, Olsztyn; Galeria Południowa BWA, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin
  • 1987 - "Moby Dick - Rzeźba '87", Muzeum Miasta Gdyni, Pawilon Wystawowy, Skwer Kościuszki, Gdynia
  • 1987/88 - "Realizm radykalny". Abstrakcja konkretna. Sztuka drugiej połowy lat osiemdziesiątych, Muzeum Narodowe, Warszawa
  • 1988 - "Rzeźba w ogrodzie", Ogród SARP, Warszawa
  • 1990
    - "Galerie lat osiemdziesiątych" (udział w prezentacji Galerii Młodych, Warszawa), Galeria Zachęta, Warszawa
    - "Prigioni d'invenzione", Festival dei Due Mondi, ex-Carcere del S.Uffizio, Convento di S.Domenico, Spoleto, Włochy
    - Salon Letni. Sztuka lat 70-tych i 80-tych w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowe, Kraków
  • 1991
    - "Magowie i mistycy", Centrum Sztuki Współczesnej, Warszawa
    - "Doppelte Identität - Polnische Kunst zu Beginn der neunziger Jahre", Landesmuseum, Wiesbaden, Niemcy
    - "Arie. Rassegna internazionale di giovani scultori", wystawa w ramach 34 Festival dei Due Mondi, Fonti del Clitunno, Spoleto
  • 1991-92 - "De Europa", wystawa objazdowa: La Salerniana, ex Convento di San Carlo, Erice 1991, Włochy; Muzeum Miejskie, Ateny 1991; Circolo degli Artisti, Rzym 1992
  • 1992
    - "Frontiera 1'92". Forum junger Kunst in Europa, Bozen / Arte giovane in Europa, Bolzano, Messehalle / Quartiere Fieristico, Bozen / Bolzano
    - "Książki i strony. Polska książka awangardowa i artystyczna 1919-1992", Centrum Sztuki Współczesnej, Warszawa
  • 1992-93
    - "Kolekcja 1", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
    - Nowoczesna rzeźba polska, Muzeum Rzeźby Współczesnej, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
  • 1992-1996 - Stała ekspozycja sztuki XX w., Muzeum Sztuki, Łódź (Moby Dick, 1987)
  • 1993
    - "Galeria Sigma Repassage Repassage 2 Re'Repassage", Galeria Zachęta, Warszawa
    - "Art/Omi Workshop 1993", Omi, Nowy Jork
    - "Konstrukcja w procesie IV. My home is your home", Muzeum Artystów, Łódź
  • 1994 - "Kolekcja 2", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
  • 1995
    - "Port of Art. International Art Exhibition in the Town of Kotka, Finland", Kotka, Finlandia
    - "Wokół polskiej rzeźby lat 70-tych i 80-tych XX wieku", Muzeum Rzeźby Współczesnej, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko
  • 1996
    - "Kolekcja 3", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
    - "Bekannt(-)machung / Intro(-)duction", Ostsee Biennale, Kunsthalle, Rostock, Niemcy
    - "Multilingual Landscapes", Soros Center for Contemporary Arts, Wilno, Litwa
    - Oikós 3, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego, Bydgoszcz
  • 1997 - "Lengyelország. Müvészet 1945-1996 / Poland. Art 1945-1996", Mücsarnok, Nemzeti Muzeum, Budapeszt
  • 1998-1999 - "Figura w rzeźbie polskiej XIX-XX w.", Muzeum Rzeźby Współczesnej, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko; Galeria Zachęta, Warszawa
  • 2000
    - "Polonia Polonia", Galeria Zachęta, Warszawa
    - "Aspects-Positions. 50 Years of Art in Central Europe 1949-1999", Museum Modern Kunst Stiftung Ludwig, Wiedeń; Ludwig Museum, Budapeszt; Fundació Miró, Barcelona; Hansard Gallery - City Gallery, Southampton; National Gallery, Praga
  • 2000/2001 - "Uważaj wychodząc z własnych snów. Możesz znaleźć się w cudzych", Galeria Zachęta, Warszawa
  • 2001 - "In Between. Art from Poland, 1945-2000", Chicago Cultural Center, Chicago
  • 2002
    - "Targetti Art Light Collection", Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
    - "Międzynarodowa Kolekcja Sztuki Współczesnej" [edycja 4], Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
    - "Władza ludu", Galeria Arsenał, Białystok
  • 2003
    - "Global Village Garden", LandKunstLeben e V., Steinhöfel, Niemcy,br>- "Amort. Interdisciplinary Art Symposium", Schloss Broellin, Broellin, Niemcy
  • 2004 - "Rzeźbiarze fotografują", Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego, Pałac Królikarnia, Warszawa
  • 2004-2005
    - "Powinność i bunt. Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie 1944-2004", Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
    - "Warszawa – Moskwa / Moskwa – Warszawa", Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa; Państwowa Galeria Tretiakowska, Moskwa
  • 2005 - "Potencjał. Kolekcje sztuki współczesnej dla muzeum...", budynek Metropolitan, Warszawa
  • 2006
    - "Demos-Kratos - władza ludu" [II edycja - por. 2002], Fabryka Trzciny, Warszawa
    - XII Biennale Internazionale di Scultura, Carrara, Włochy

Podobne

Sztuki wizualne Tadeusz Breyer

Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.

Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar

Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).

Zobacz także

Film "Toys"

Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...

Film "Przewodnik do Polaków"

Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane