Sztuki wizualne
Konstanty Laszczka
Sztuki wizualne
Rzeźbiarz, ceramik, malarz i grafik. Urodził się w 1865 w Makowcu Dużym koło Mińska Mazowieckiego, zmarł w 1956 w Krakowie.
Wychowywał się na wsi, od 1885 kształcił się w Warszawie po kierunkiem Jana Kryńskiego i Ludwika Pyrowicza. Dzięki zdobyciu I nagrody w konkursie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, w latach 1891-1896 przebywał na stypendium w Paryżu, studiując pod kierunkiem Antoine'a Mercié, Alexandre'a Falguiere'a oraz Jeana Léona Gérôme'a. Był ważną postacią paryskiej polonii literacko-artystycznej. Po powrocie z Paryża do 1899 mieszkał w Warszawie, następnie przeniósł się do Krakowa, gdzie objął katedrę rzeźby Akademii Sztuk Pięknych, którą prowadził do 1935. W latach 1900-1910 sprawował patronat artystyczny nad fabryką wyrobów kaflarskich i garncarskich Józefa Niedźwieckiego w Dębnikach pod Krakowem. Był jednym z założycieli Towarzystwa Artystów Polskich "Sztuka" i członkiem szeregu innych stowarzyszeń twórczych. W 1971 w Dobrem koło Mińska Mazowieckiego otwarto Muzeum imienia Konstantego Laszczki.
W swej twórczości Konstanty Laszczka ulegał wpływom Auguste'a Rodina, co szczególnie zaznaczyło się w rzeźbionych na początku XX wieku aktach kobiecych o symbolicznej wymowie. Do najwcześniejszych z nich należy posąg zatytułowany Zima (Konik polny) z 1895 roku; nieco później powstały przepojone nastrojem smutku akty kobiece, m.in. Żal (1901) i Zasmucona (1901-1902). Związek twórczości Laszczki z symbolizmem zaznaczył się również w takich rzeźbach, jak: W nieskończoność (1896/1897), Nostalgia (1903) oraz - inspirowany zapewne słynnym obrazem Edwarda Muncha - Krzyk z 1902 roku. Równocześnie artysta poszukiwał inspiracji w sztuce ludowej oraz mitologii słowiańskiej (Wodnik, 1896). Tematem wielu jego prac są wiejskie sceny rodzajowe i typy ludowe (Bociany lecą, Nie padaj deszczu, Krakowianka).
Oddzielną pozycję w dorobku artysty stanowią portrety, których wymodelował ponad setkę. Składają się one na swoisty panteon współczesnych artyście wybitnych osobistości ze świata kultury i sztuki, m.in.: Juliana Fałata, Feliksa Jasieńskiego, Zenona Przesmyckiego-Miriama, Ferdynanda Ruszczyca, Leona Wyczółkowskiego i Stanisława Wyspiańskiego. W okresie Młodej Polski operował szkicową, bogatą w niuanse światłocieniowe formą, którą cechowała ponadto asymetria oraz płynna, secesyjna linia. Za przykładem Rodina często posługiwał się zabiegiem non finito, polegającym na pozostawieniu pewnych partii rzeźby w "nieukończonym", szkicowym stadium.
Zajmował się również rzeźbą monumentalną, jednak większość wzniesionych według jego projektów pomników uległa zniszczeniu w czasie II wojny światowej. Do zachowanych wybitnych dzieł z zakresu rzeźby nagrobnej należą - Anioł zemsty z 1910 roku, wzniesiony ku czci ofiar rewolucji krakowskiej z 1846 roku (na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie) oraz Wyzwolenie (1912-1913) na grobie rodziny Lasockich na warszawskich Powązkach.
Laszczka tworzył również medale, medaliony portretowe oraz plakiety okolicznościowe. Wielką pasją artysty była ceramika, której z biegiem lat poświęcał się coraz bardziej. Do wielce bogatego dorobku Laszczki jako ceramika należą dzieła o tematyce religijnej, folklorystycznej i animalistycznej. Malował także akwarelowe pejzaże, uprawiał grafikę oraz rysunek satyryczny.
Podstawowa bibliografia:
Autor: Piotr Szubert, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, luty 2002
Wychowywał się na wsi, od 1885 kształcił się w Warszawie po kierunkiem Jana Kryńskiego i Ludwika Pyrowicza. Dzięki zdobyciu I nagrody w konkursie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, w latach 1891-1896 przebywał na stypendium w Paryżu, studiując pod kierunkiem Antoine'a Mercié, Alexandre'a Falguiere'a oraz Jeana Léona Gérôme'a. Był ważną postacią paryskiej polonii literacko-artystycznej. Po powrocie z Paryża do 1899 mieszkał w Warszawie, następnie przeniósł się do Krakowa, gdzie objął katedrę rzeźby Akademii Sztuk Pięknych, którą prowadził do 1935. W latach 1900-1910 sprawował patronat artystyczny nad fabryką wyrobów kaflarskich i garncarskich Józefa Niedźwieckiego w Dębnikach pod Krakowem. Był jednym z założycieli Towarzystwa Artystów Polskich "Sztuka" i członkiem szeregu innych stowarzyszeń twórczych. W 1971 w Dobrem koło Mińska Mazowieckiego otwarto Muzeum imienia Konstantego Laszczki.
W swej twórczości Konstanty Laszczka ulegał wpływom Auguste'a Rodina, co szczególnie zaznaczyło się w rzeźbionych na początku XX wieku aktach kobiecych o symbolicznej wymowie. Do najwcześniejszych z nich należy posąg zatytułowany Zima (Konik polny) z 1895 roku; nieco później powstały przepojone nastrojem smutku akty kobiece, m.in. Żal (1901) i Zasmucona (1901-1902). Związek twórczości Laszczki z symbolizmem zaznaczył się również w takich rzeźbach, jak: W nieskończoność (1896/1897), Nostalgia (1903) oraz - inspirowany zapewne słynnym obrazem Edwarda Muncha - Krzyk z 1902 roku. Równocześnie artysta poszukiwał inspiracji w sztuce ludowej oraz mitologii słowiańskiej (Wodnik, 1896). Tematem wielu jego prac są wiejskie sceny rodzajowe i typy ludowe (Bociany lecą, Nie padaj deszczu, Krakowianka).
Oddzielną pozycję w dorobku artysty stanowią portrety, których wymodelował ponad setkę. Składają się one na swoisty panteon współczesnych artyście wybitnych osobistości ze świata kultury i sztuki, m.in.: Juliana Fałata, Feliksa Jasieńskiego, Zenona Przesmyckiego-Miriama, Ferdynanda Ruszczyca, Leona Wyczółkowskiego i Stanisława Wyspiańskiego. W okresie Młodej Polski operował szkicową, bogatą w niuanse światłocieniowe formą, którą cechowała ponadto asymetria oraz płynna, secesyjna linia. Za przykładem Rodina często posługiwał się zabiegiem non finito, polegającym na pozostawieniu pewnych partii rzeźby w "nieukończonym", szkicowym stadium.
Zajmował się również rzeźbą monumentalną, jednak większość wzniesionych według jego projektów pomników uległa zniszczeniu w czasie II wojny światowej. Do zachowanych wybitnych dzieł z zakresu rzeźby nagrobnej należą - Anioł zemsty z 1910 roku, wzniesiony ku czci ofiar rewolucji krakowskiej z 1846 roku (na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie) oraz Wyzwolenie (1912-1913) na grobie rodziny Lasockich na warszawskich Powązkach.
Laszczka tworzył również medale, medaliony portretowe oraz plakiety okolicznościowe. Wielką pasją artysty była ceramika, której z biegiem lat poświęcał się coraz bardziej. Do wielce bogatego dorobku Laszczki jako ceramika należą dzieła o tematyce religijnej, folklorystycznej i animalistycznej. Malował także akwarelowe pejzaże, uprawiał grafikę oraz rysunek satyryczny.
Podstawowa bibliografia:
- Dobrowolski Tadeusz, "Sztuka Młodej Polski", Warszawa 1963.
- "Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających. Malarze, rzeźbiarze, graficy, t. II", Wrocław 1975 (Urszula Leszczyńska).
- Kotkowska-Bareja Hanna, "Konstanty Laszczka", Siedlce 1976.
- Puciata-Pawłowska Joanna, "Konstanty Laszczka", Siedlce 1980.
Autor: Piotr Szubert, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, luty 2002
Podobne
Sztuki wizualne Tadeusz Breyer
Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.
Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar
Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).
Zobacz także
Literatura Elżbieta Janicka "Festung Warschau"
Jak sugerują opisy książki - ale też komentarze samej autorki - "Festung Warschau" jest rodzajem spacerownika - a więc przewodnika, w którym krok po kroku, ulica po ulicy poznajemy dane miejsce. Jest...
Literatura Współczesna polska proza fantastyczna
Na początku lat 90. dominowało science fiction, co było echem twórczości Stanisława Lema czy Edmunda Wnuka-Lipińskiego. W nowym stuleciu dało się zauważyć zmiany w upodobaniach czytelników...
Najczęściej czytane
- Sztuki wizualne
Jan Matejko - Sztuki wizualne
Malarstwo polskiego symbolizmu - Sztuki wizualne
Leon Wyczółkowski - Teatr
Stanisław Wyspiański - Teatr
Sławomir Mrożek







