Sztuki wizualne
Jerzy Kujawski
Sztuki wizualne
Artysta malarz, urodzony w 1921 roku w Ostrowie Wielkopolskim, zmarł w Paryżu w 1998.
W latach 1945-46 studiował w krakowskiej ASP, po czym osiadł w Paryżu. Przed wyjazdem związany był z krakowską Grupą Młodych Plastyków (wziął udział w historycznej wystawie prac jej członków w roku 1945). Także podczas pobytu we Francji podtrzymywał kontakty z kolegami. Odegrał ogromną rolę jako ich łącznik ze światem sztuki zachodnioeuropejskiej. Zbliżony do środowiska surrealistów (w 1947 roku prezentował prace na Międzynarodowej Wystawie Surrealizmu w Paryżu), był członkiem kontynuującego ich idee ugrupowania Phases. Nadsyłał do Polski przede wszystkim materiały dotyczące tego właśnie nurtu.
Twórczość Kujawskiego oscylowała stopniowo, ale zdecydowanie w kierunku abstrakcji bezforemnej. Kulminacja tych zainteresowań przypadła na drugą połowę lat 50. (Sodoma i Gomora, około 1957). Powstawały wówczas dynamiczne kompozycje utrzymane w poetyce "action painting", jakby utkane z cienkich, włosowatych poplątanych linii (porównywane z malarstwem Georges'a Mathieu), a także, wykorzystujące element "przypadku kontrolowanego", taszystowskie pejzaże "kosmiczne". W jednych i drugich obrazach autor uzyskiwał efekt bogatej materii, pomimo że zazwyczaj farbę kładł lekko, przejrzyście, "akwarelowo". Barwy jednak zestawiał odważnie; potrafił nonszalancko mieszać tonacje, atakować jaskrawością. Mieczysław Porębski pisał o tych i podobnych pracach:
Jego francuska twórczość jest generalnie w Polsce mało znana, a wczesna, z okresu zamieszkiwania w Polsce - dzisiaj zapomniana.
Autor: Małgorzata Kitowska-Łysiak, Instytut Historii Sztuki KUL, luty 2005.
W latach 1945-46 studiował w krakowskiej ASP, po czym osiadł w Paryżu. Przed wyjazdem związany był z krakowską Grupą Młodych Plastyków (wziął udział w historycznej wystawie prac jej członków w roku 1945). Także podczas pobytu we Francji podtrzymywał kontakty z kolegami. Odegrał ogromną rolę jako ich łącznik ze światem sztuki zachodnioeuropejskiej. Zbliżony do środowiska surrealistów (w 1947 roku prezentował prace na Międzynarodowej Wystawie Surrealizmu w Paryżu), był członkiem kontynuującego ich idee ugrupowania Phases. Nadsyłał do Polski przede wszystkim materiały dotyczące tego właśnie nurtu.
Twórczość Kujawskiego oscylowała stopniowo, ale zdecydowanie w kierunku abstrakcji bezforemnej. Kulminacja tych zainteresowań przypadła na drugą połowę lat 50. (Sodoma i Gomora, około 1957). Powstawały wówczas dynamiczne kompozycje utrzymane w poetyce "action painting", jakby utkane z cienkich, włosowatych poplątanych linii (porównywane z malarstwem Georges'a Mathieu), a także, wykorzystujące element "przypadku kontrolowanego", taszystowskie pejzaże "kosmiczne". W jednych i drugich obrazach autor uzyskiwał efekt bogatej materii, pomimo że zazwyczaj farbę kładł lekko, przejrzyście, "akwarelowo". Barwy jednak zestawiał odważnie; potrafił nonszalancko mieszać tonacje, atakować jaskrawością. Mieczysław Porębski pisał o tych i podobnych pracach:
"Cechą charakterystyczną obrazów Kujawskiego jest ich nieschematyczność. Mimo że stanowią one rezultat działań zautomatyzowanych i w jakiejś mierze przypadkowych, nie ma w nich nic z improwizacji i dlatego nie ma też powtórzeń. Każde cienkie jak włos włókno i każda drobina farby jest tu oddzielona, wyodrębniona, zindywidualizowana. [...] Kujawski przenika w niepowtarzalną, samoistną treść bytu, który sam tworzy, bada i określa [...]. W wyniku takiego postanowienia skala każdego z obrazów rośnie w nieskończoność, nabiera rozmiarów iście kosmicznych. I dlatego z obrazu Kujawskiego nie ma wyjścia, podobnie jak nie ma wyjścia z wszechświata".Nowe, interesujące doświadczenia przyniosły lata 60. Niezwykłe efekty artysta uzyskiwał wówczas dzięki specjalnym zabiegom technicznym: malował dwie niemal identyczne kompozycje na przezroczystym muślinie, po czym rozpinał je z obu stron blejtramu, pozostawiając między nimi pustą przestrzeń. Wędrujące tą drogą światło czyniło z takiej "instalacji" dzieło o niepewnym, jakby dwuznacznym, statusie: wydawało się jednocześnie stabilne i dynamiczne, konkretne i prawie niematerialne (Odwiązać, przed 1968). W wielu tych pracach Kujawski w sposób zakamuflowany, aluzyjny powracał do figuracji, tworząc prace o erotycznych podtekstach.
Jego francuska twórczość jest generalnie w Polsce mało znana, a wczesna, z okresu zamieszkiwania w Polsce - dzisiaj zapomniana.
Autor: Małgorzata Kitowska-Łysiak, Instytut Historii Sztuki KUL, luty 2005.
Podobne
Sztuki wizualne Tadeusz Breyer
Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.
Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar
Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).
Zobacz także
Literatura Elżbieta Janicka "Festung Warschau"
Jak sugerują opisy książki - ale też komentarze samej autorki - "Festung Warschau" jest rodzajem spacerownika - a więc przewodnika, w którym krok po kroku, ulica po ulicy poznajemy dane miejsce. Jest...
Literatura Współczesna polska proza fantastyczna
Na początku lat 90. dominowało science fiction, co było echem twórczości Stanisława Lema czy Edmunda Wnuka-Lipińskiego. W nowym stuleciu dało się zauważyć zmiany w upodobaniach czytelników...
Najczęściej czytane
- Sztuki wizualne
Jan Matejko - Sztuki wizualne
Malarstwo polskiego symbolizmu - Sztuki wizualne
Leon Wyczółkowski - Teatr
Stanisław Wyspiański - Teatr
Sławomir Mrożek







