Sztuki wizualne

Jan Bogusławski

Sztuki wizualne
Jerzy Bogusławski
Urodził się 12 maja 1910 roku w Warszawie, zmarł w 1982.

W roku 1918 wstąpił do Gimnazjum Stefana Batorego w Warszawie, które ukończył w 1927. W tymże roku został przyjęty na Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej. Studia ukończył w 1933. W latach 1934-35 studiował u prof. Tournau w Beaux Arts w Paryżu. Zmobilizowany w 1939 roku dostaje się do niewoli i do 1945 przebywa w obozie jenieckim w Woldenbergu. W styczniu 1945 wraca do Warszawy i rozpoczyna pracę w B.O.S. - następnie pracuje w różnych biurach projektowych. Od 1945 do 1949 prowadzi wykłady na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej na temat "Wnętrza". W 1950 zostaje mianowany zastępcą profesora w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu w Katedrze Wnętrz i Sprzętu. Funkcję tę pełni do 1955 roku. Od 1954 pracuje w Katedrze Projektowania Budynków Użyteczności Publicznej na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. 15 stycznia 1957 zostaje mianowany docentem, a 29 grudnia 1969 - profesorem nadzwyczajnym.

Twórczość Jana Bogusławskiego można podzielić na różne okresy i wyodrębnić różnorodność zainteresowań.

Okres międzywojenny

Na podstawie wygranego konkursu realizuje wnętrze weekendowe w dziale sztuki w polskim pawilonie na Międzynarodowej Wystawie w Paryżu, za które w 1936 roku otrzymuje Grand Prix. 1938 - Międzynarodowa Wystawa w Nowym Jorku, w wyniku konkursu realizuje dwa wnętrza - są to jego pierwsze wnętrza i meble reprezentacyjne: gabinet ambasadora i hall wejściowy pawilonu. Realizuje 3 wille z wnętrzami i meblami oraz szereg mieszkań z całkowitym umeblowaniem.

Okres wojenny

To okres pobytu w obozie jenieckim, gdzie prowadzi wykłady (około 100) z historii sztuki, ćwiczenia z projektowania dla techników budowlanych. Projektuje szereg dekoracji teatralnych, parę studyjnych projektów mebli, studia wnętrz reprezentacyjnych wraz z meblami oraz odbywa 2 lata studiów rzeźbiarskich.

Okres powojenny

W pracach konkursowych i realizacyjnych pracuje w stałych zespołach. W latach 1946-48 z architektem Józefem Łowińskim. Z tego okresu największym osiągnięciem jest chyba, poza Domem Rzemiosła w Pałacu Chodkiewiczów na Miodowej, realizacja Kina "Praha". Lata następne to okres współpracy z architektem Bohdanem Gniewiewskim. W tej współpracy powstają projekty i realizacje osiedli "Grzybów I", "Grzybów II", "Srebrna" oraz Bar "Praha" - pierwszy w Polsce bar szybkiej obsługi. Budynki w Alejach Jerozolimskich, łącznie z domem naprzeciw CDT (obecnie dom towarowy "Smyk"), pawilon "Chemii".
Konkursy: I nagroda równorzędna na Teatr w Łodzi, wyróżnienie w konkursie na Teatr Wielki w Warszawie, I nagroda w konkursie na projekt Teatru Narodowego w Madrycie oraz II równorzędna na projekt Teatru Narodowego w Budapeszcie.

Zawsze doceniał współpracę z plastykami, najczęściej współpracował z rzeźbiarzem Stanisławem Sikorą oraz malarką Marią Leszczyńską. Samodzielne prace rzeźbiarskie to Pomnik Bohatera Warszawy (konkurs - II nagroda równorzędna, I nie przyznano), Pomnik Westerplatte (konkurs, współautorstwo Marii Leszczyńskiej). Jednak główne jego zainteresowania to architektura wraz z wnętrzem i meblem.

Wnętrza i meble

Kontynuacją studiów przedwojennych i obozowych jest szereg projektów wnętrz reprezentacyjnych oraz mebli. Z architektem Stanisławem Odyńcem Dobrowolskim projektuje wnętrza ówczesnej Rady Państwa - Nagroda Państwowa II stopnia. Pracą samodzielną są meble do ww. gmachu Rady Państwa, dwóch pięter reprezentacyjnych Ministerstwa Komunikacji, meble gmachu Rady Ministrów, do skrzydła gościnnego Belwederu oraz do szeregu innych wnętrz.

Architektura

Realizacja wielu osiedli świadczy o jego zainteresowaniach mieszkalnictwem - zaprojektował je wraz z usługami, wnętrzami (około 100 wnętrz handlowych). Zainteresowania obiektami użyteczności publicznej to po pierwsze projekty teatrów. Pierwszym był własny dyplom, następnie nagrody w czterech konkursach krajowych i zagranicznych.Spośród innych projektów należy wymienić: Ambasadę Polską w Rzymie, Wyższą Szkołę Handlu Zagranicznego w Warszawie.Do zrealizowanych należą zespół budynków Ambasady PRL w Moskwie (współautorstwo architektów Waldemara Hinza i Wojciecha Kowalczyka). W pracach swych w twórczy sposób współpracuje z inżynierami, konstruktorami. Na podkreślenie zasługują okrągłe wysokościowce (budynki dla "Społem") - współpraca z Wacławem Hyroszem, katedra w Stalowej Woli - współpraca z Konstantym Jankowskim, 30-piętrowy budynek biurowy na Brackiej w Warszawie - konstrukcja "ślizgowa" z Wacławem Zaleskim.
Znaczną częścią dorobku architektonicznego były projekty teatrów i oper, m.in. Opera w Madrycie, Budapeszcie i Lipsku.
Osobną dziedziną są projekty kościołów i obiektów sakralnych z najważniejszymi - Stalowa Wola, Saska Kępa w Warszawie, Kościół w Dębnie czy Gorajcu. Bardzo nowoczesny niezrealizowany projekt kościoła dla zakonu oo. Jezuitów w Warszawie. Czy też mniejsze realizacje, ale nie mniej ważne, jak prezbiterium Katedry w Warszawie.

Zawsze wykazuje wielkie zainteresowanie historią sztuki, gdyż jak mówi: "każde dzieło musi mieć nie tylko ojca - twórcę, ale i matkę - dotychczasowy dorobek kultury". Wobec ogromu zniszczeń dzieł naszej kultury materialnej uważał za swój obowiązek włączyć się w pracę nad ich odbudową. Odbudowuje Pałac Chodkiewiczów jako Dom Rzemiosł, wygrywa konkurs na zabudowę Rynku w Poznaniu (z architektem Janem Cieślińskim). W konkursie 1955 roku na urbanistyczno-architektoniczne rozwiązanie Placu Zamkowego i związanego z nim obszaru Starego i Nowego Miasta otrzymuje nagrodę (równorzędną nagrodę otrzymał prof. Roman Gutt). Projekt wstępny obrzeża Starego Miasta opracowuje z architektem Mieczysławem Kuzmą. 1 maja 1955 roku organizuje pracownię "Zamek". Przystępuje do inwentaryzacji ocalałych szczątków Zamku Królewskiego, zbiera materiały archiwalne i na ich podstawie robi inwentaryzację starego zamku oraz opracowuje projekt jego odbudowy. Mimo braku decyzji o odbudowie całego zespołu zamkowego, powstają jego fragmenty: piwnice gotyckie, sala o dwóch słupach, Biblioteka Stanisławowska, skrzydło Bacciarellego (więcej o Bacciarellim...), kuchnie królewskie. Wreszcie w styczniu 1971 roku zapada decyzja odbudowy całości. Powstaje dwudziestoparoosobowa pracownia, współpracująca z kilkunastoma biurami specjalistycznymi. Projekt, poza bryłą Zamku, obejmuje ukształtowanie Placu Zamkowego, południowej skarpy i ogrodów.

Za swoją pracę otrzymał szereg nagród i odznaczeń: 23 pierwsze i drugie nagrody na konkursach architektonicznych oraz m.in. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

Opracował: Jerzy Bogusławski, wrzesień 2004.

Podobne

Sztuki wizualne Tadeusz Breyer

Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.

Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar

Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).

Zobacz także

Film "Trzy kolory: Niebieski"

Film fabularny w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego z 1993 roku. W wypadku samochodowym Julie traci męża i kilkuletnią córeczkę...

Film "Decrescendo"

Film dokumentalny w reżyserii Marty Minorowicz z 2011 roku. Dokument Marty Minorowicz poświęcony jest przemijaniu, a precyzyjniej - ostatniemu etpowi ludzkiego życia...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane