Honza Zamojski, fot. Sebastian Frąckiewicz

Artysta sztuk wizualnych. Urodził się 16 listopada 1981 roku. Mieszka i pracuje w Poznaniu.

W latach 2000-2002 studiował filozofię i kulturoznawstwo na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, skąd przeniósł się na tamtejszą Akademię Sztuk Pięknych, gdzie w 2008 roku otrzymał dyplom w Pracowni Typografii i Znaku. Jest członkiem grupy designerskiej Medicine i Stowarzyszenia Starter. Założył galerię Outsiders (2006-2007), promującą sztukę w przestrzeni publicznej oraz mikrowydawnictwo Morava, specjalizujące się w wydawaniu artystycznych książek autorskich. W 2011 roku otrzymał drugą nagrodę w konkursie "Spojrzenia" organizowanym przez Fundację Deutsche Bank.

Honza Zamojski został aktywnym artystą i członkiem poznańskiego środowiska artystycznego na długo przed ukończeniem studiów. Zaczynał od malarstwa, ale szybko je zarzucił.

"Format blejtramu, nieważne, jak byłby wielki, zawsze wydawał mi się za ciasny, przy każdym obrazie potrzebowałem czegoś jeszcze" - mówił w wywiadzie.

W 2007 roku na wystawie "We Came From Beyond", będącej próbą ożywienia opustoszałego mieszkania w kamienicy na poznańskich Jeżycach, zaprezentował m.in. pracę Flaga - białą flagę, na którą rzutował ze slajdu obraz czaszki z krzyżującymi się szablami. Symbol piratów i śmierci tutaj odgrywał rolę pozytywną - zajęcia opuszczonego terenu pod sztukę. Na zewnętrznej ścianie budynku wyświetlił film One Day It Will All Make Sense, pokazujący dwa konie w bukolicznym pejzażu.

"Kiczowaty krajobraz z dwoma końmi na łące jest jak ekstatyczna projekcja umysłu zamroczonego alkoholem, narkotykami albo mrozem dotkliwie odczuwalnym w całym mieszkaniu - takie doświadczenia też są wpisane w meliny. W tle landszaftu majaczy tęcza - symbol pozwalający inaczej spojrzeć na dwa ocierające się ogiery; to kolejna flaga buntu zatknięta przez Zamojskiego" - pisała w recenzji Justyna Kowalska.

Zamojski kuratorował zarówno projekt "We Came From Beyond' (wspólnie z Michałem Lasotą), jak i jego rewers - "We Go Far Beyond", który z kolei opierał się na wyjściu w przestrzeń, bez zastanawiania się nad ewentualnym widzem. Książka - zbiór tekstów podsumowujących oba wydarzenia, była też jego pracą dyplomową w poznańskiej akademii. Magazyn poświęcony grafice użytkowej "2+3D" pisał o tym projekcie, że

"finalny surowy charakter współgra z prostotą formalną, przeskalowaną typografią wyznaczającą kolejne rozdziały publikacji, czy pełnoformatowe fotografie. Tu ewidentnie mniej znaczy więcej".

Chociaż Zamojski wyraźnie rozgranicza swoją działalność artysty, kuratora, wydawcy, redaktora, grafika, to wszystkie te role bezustannie na siebie oddziałują. Nie należy do artystów, którzy częścią swojej twórczości czynią praktyki kuratorskie (jak na przykład Goshka Macuga, Marysia Lewandowska), ale wydaje się, że zanim przystępuje do pracy, zadaje sobie podobne pytania: o kontekst, o intencje, o odbiorcę. I wreszcie proste, ale kluczowe: dlaczego? Jego działania są często efemeryczne, ulotne, wiele z nich można nazwać interwencjami bądź manipulacją na gotowym materiale. Jerzy Hejnowicz pisał:

"Honza Zamojski lubi patrzeć na świat z wielu perspektyw, lubi także z uwagą przyglądać się temu co przez nas jest zazwyczaj pomijane: sprawy i rzeczy niewielkie, niezauważalne dzięki pozorom błahości i pospolitości. W jego mniemaniu istotność czy też błahość nie jest kwestią skali, on nam to przypomina i udowadnia".

Ale Zamojski to przede wszystkim odkrywca, researcher, badacz, kolekcjoner interesujących go materiałów, którym nadaje swój własny charakterystyczny rys. Stach Szabłowski twierdzi, że artysta

"ma w sobie coś z badacza o nienasyconej ciekawości; jest kimś w rodzaju naukowca eksplorującego trudno uchwytne naukowo dziedziny wyobraźni, emocji, subiektywnych wrażeń i marginesów percepcji".

Jego interwencje często mają charakter komentarza czy interpretacji, jak napisy wypalane na kartkach i grzbietach książek, zwłaszcza katalogów targów i wystaw. Biorąc udział w zielonogórskim projekcie "Ukryte. Akcje miejskie" (2008), sfilmował napotkanego w mieście psa, który go obszczekał, a film ten wyświetlał na akwarium z rybkami, które stoi w biurze dyrektora galerii BWA Wojciecha Kozłowskiego.

Wspomniany projekt "We Go Far Beyond" bliski jest działaniu Zamojskiego przy okazji wystawy "Inne bajki" w 2009 roku, gdzie nie pokazał pracy, ale widzowie otrzymali informację, że gdzieś na terenie Krakowa zakopana została skrzynka z diamentem. Sugestię ukrycia skarbu, zwiniętą mapę z drogą do niego prowadzącą, komentował ironicznie "Wiem, ale nie powiem" (hasło to pojawia się też w innych jego realizacjach). W jego pracach czasami ważna jest sama informacja, a nie jej materialny odpowiednik. Stąd też być może tak chętnie pracuje z książką. Formę książki artystycznej Jak jsem potkal d'ábla przybrała ostatecznie jego relacja z podróży szlakiem życia Oty Pavla, czeskiego pisarza i zapalonego wędkarza.

"Wykonałem detektywistyczną pracę, w terenie, w oparciu o zebrane poszlaki, 'zeznania' naocznych świadków i moją intuicję. Wiedziałem, gdzie powinienem pojechać i jakie miejsca zobaczyć, do czyich drzwi najpierw zapukać" - opowiadał.

W Galerii Leto w 2010 roku przedstawił z kolei projekt oparty na slajdach i dzienniku z podróży swojej babki Zofii Zamojskiej, która jako matka chrzestna statku "Konin", popłynęła na Bliski Wschód oraz kilka lat później przez Kanał Sueski do Indii. Między rzutowane na ścianę slajdy z egzotycznych wojaży Zamojski wplótł krótkie cytaty z dziennika babki. Jedną z nich było wieloznaczne "Nic się nie dzieje". Sam artysta wyznacza sobie inne credo: "Trzeba robić, żeby zrobić".

Autor: Karol Sienkiewicz, grudzień 2010; aktualizacja: październik 2011

Wybrane wystawy indywidualne:

• 2004 - "Patrz... jakie ładne" - Galeria ASP, Poznań;
• 2006 - "Life in the Undergrowth - for sir David Attenborough" - Galeria Enter, Poznań;
• 2007 - "Polowanie na konika" - Galeria Kronika, Bytom; "Untitled" - Galeria Start, Warszawa;
• 2008 - "Nie tam" - Galeria Działań, Warszawa;
• 2010 - "Nie tam" - Galeria Leto, Warszawa (z Miksem Mitrevicsem).

Wybrane wystawy zbiorowe:

• 2004 - "R.A.P." - If Museum/Inner Spaces, Poznań; "Dzieci-żołnierze" - CSW Inner Spaces, Poznań;
• 2006 - "Fun Art" - Galeria ON, IF Museum/Inner Spaces, Poznań; "Postery Post-ery" - wystawa towarzysząca Międzynarodowemu Biennale Plakatu, Muzeum Plakatu w Wilanowie, Warszawa;
• 2007 - "We Came From Beyond" - Galeria Starter, Poznań; "Manual CC" - Galeria Kronika, Bytom; "Sme tady / Jesteśmy tutaj" - Povazska Galeria Umienia, Žilina (Słowacja);
• 2008 - "Ukryte. Akcje miejskie" - BWA Zielona Góra, Zielona Góra; "Tribute to Wróblewski" - Galeria Program, Warszawa; Galeria Pies, Poznań; "Manual CC" - Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa;
• 2009 - "Difference Beyond Difference. 90 lat ASP w Poznaniu" - Stary Browar, Poznań; "Inne bajki" - Pawilon Wyspiańskiego, Kraków; "Zniknij nad Wisłą" - Warszawa; "Niebieski prawie biały" - Galeria Leto, Warszawa;
• 2010 - "Brudne kwiaty" - Galeria Starter, Poznań; "Wzlot białego cygana" - Galeria Miejska Arsenał, Poznań; "Letni nieletni" - Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa.