Sztuki wizualne

Grupa Ładnie

Sztuki wizualne
Karol Sienkiewicz
Grupa artystyczna działająca w latach 1996-2001 w Krakowie. W jej skład wchodzili w większości znani dziś twórcy-malarze: Rafał Bujnowski (ur. 1974), Marek Firek (ur. 1958), Józef Tomczyk "Kurosawa" (1941-2006), Marcin Maciejowski (ur. 1974) oraz Wilhelm Sasnal (ur. 1972).

Artyści poznali się na kółku rysunkowym podczas studiów na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Zajęcia prowadził Marek Firek. Architekturę początkowo studiowali Bujnowski, Sasnal oraz Maciejowski. Jako model w czasie zajęć dorabiał artysta-amator Józef Tomczyk. Bujnowski, Sasnal i Maciejowski porzucili studia architektoniczne i przenieśli się na Wydział Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Z piątki artystów karierę malarską zrobili bez wątpienia Bujnowski, Sasnal i Maciejowski. Marek Firek to dzisiaj artysta mniej popularny. Tomczyk "Kurosawa" zmarł w 2006 roku. W jednym z wywiadów Maciejowski określił Tomczyka jako "kierownika grupy". Bez wątpienia jej "ideologiem i teoretykiem" był Firek.

Grupa powstała w kontrze wobec Akademii Sztuk Pięknych. Sama nazwa grupy miała odnosić się do komentarzy profesorów akademii, jakimi opatrywali prace studentów. Maciejowski wspomina:
"Studenci przynosili swoje obrazy, a profesor się przechadzał i komentował. Stawał przy moich pracach, patrzył i, żeby w ogóle coś powiedzieć [...], mówił: 'No dobrze. Ładnie'. Chyba Bujnowski pierwszy zwrócił na to uwagę, no i tak zostało".
Chociaż Grupę Ładnie stanowili malarze, ich wspólne działania ograniczały się właściwie do akcji o charakterze ironiczno-absurdalnych spektakli, podczas których prezentowano obrazy, filmy, grano muzykę, rozdawano nagrody. Odbywały się one głównie w krakowskich klubach (np. Roentgen, Miasto Krakoff). "Nawet nawzajem wręczaliśmy sobie nagrody za sztukę" - mówi Maciejowski.

Twierdzi się, że grupa inspirowała się neodadaizmem, działalnością Łodzi Kaliskiej czy wrocławskiego Luxusu. Podobnie jak wiele grup z lat osiemdziesiątych, Grupa Ładnie wydawała też własny art zin, który wychodził pod tytułem "Pismo w poniedziałek", potem "Pismo we wtorek", a w końcu "Słynne pismo we wtorek". Powielane na ksero (jego okładki składały z ulotek reklamowych, uzupełnianych za pomocą flamastra i naklejek), miało promować wykreowaną przez Marka Firka ideę "sztuki sprzedajnej". Stąd znaleźć w nim można reklamy dzieł członków grupy zaopatrzone w cenniki. Pismo w ironicznych tekstach promowało też ideę, że tworzenie wynika z nudy, a zajmowanie się sztuką jest niepoważne. Na podstawie "Pisma we wtorek" Marta Smolińska-Byczuk pisała, że
"Grupa Ładnie neguje mit artysty modernisty, genialnego i tworzącego pod wpływem natchnienia, kwestionuje postawę twórcy awangardzisty, który wierzył, że sztuka może zmienić świat. Pozostaje prawdziwe oblicze komercyjnego świata, w którym sztuka funkcjonuje jako towar podlegający reklamie, jak mydło, proszek do prania czy karma dla psów".
Malarstwo członków Grupy Ładnie określane terminami banalizm (podobnie jak wcześniej określano literatów urodzonych w latach siedemdziesiątych) czy popbanalizm (określenie wprowadzone przez pismo "Raster"), stanowiło reakcję na kapitalistyczną rzeczywistość Polski po 1989 roku. Cechą łączącą ich obrazy były tematy zaczerpnięte z potocznej codzienności, także z gazet, kolorowych magazynów, reklam, telewizji. Chętnie sięgali po estetykę kiczu i reklamy, strategię ironii. W tym czasie Marcin Maciejowski przemalowywał zdjęcia z prasy (uzupełniane tekstem), Bujnowski tworzył Obrazy-przedmioty (1999-2002) i prowadził Galerię Otwartą na trzech billboardach w centrum Krakowa (od 1998 roku), Sasnal między innymi narysował komiks Życie codzienne w Polsce w latach 1999-2001 (wydany przez Galerię Raster w 2001 roku), a Firek umieszczał na swych płótnach proste rebusy. Jako ich wspólną akcję malarską potraktować można jedynie przygotowanie kampanii reklamowej rozgłośni radiowej Radiostacja na zlecenie agencji d'Arcy. Stanowiło ją dziewięć ręcznie malowanych billboardów, które zawisły na ulicach Krakowa.

Z dzisiejszej perspektywy Sasnal, Bujnowski czy Maciejowski raczej deprecjonują działalność grupy. Maciejowski w jednym z wywiadów mówi:
"jako grupa nic nie robiliśmy. Puszczaliśmy nagrania, był Józek Kurosawa. A to, że mieliśmy wystawę, Wilhelm albo ja, to potem było, że to Grupa Ładnie".
Podobnie Wilhelm Sasnal podkreśla, że "Grupa Ładnie to była grupa koleżeńska, sztuka była na drugim planie. Być może na początku można było znaleźć podobieństwa w tym, jak malowaliśmy. Ale potem każdy z nas poszedł w swoją stronę. Wszyscy byliśmy już zmęczeni tym, że jesteśmy rozpatrywani w kontekście 'Grupy Ładnie' ".

Autor: Karol Sienkiewicz, grudzień 2007.

Wybrane wystawy:

Podobne

Sztuki wizualne Tadeusz Breyer

Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.

Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar

Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).

Zobacz także

Film "Do widzenia, do jutra"

Film fabularny w reżyserii Janusza Morgensterna z 1960 roku. Debiutancki obraz Morgensterna określa się dziś jako kultowy...

Film "Trzy kolory: Niebieski"

Film fabularny w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego z 1993 roku. W wypadku samochodowym Julie traci męża i kilkuletnią córeczkę...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane