Bałtyckie Biennale Sztuki Współczesnej jest organizowane w Szczecinie od 1995 roku. Inicjatorami pierwszej edycji biennale byli: Lech Karwowski, krytyk sztuki, wówczas kurator Galerii Amfilada w Szczecinie oraz Sławomir Szafrański, ówczesny dyrektor Wydziału Kultury Urzędu Miejskiego w Szczecinie. Trzy pierwsze edycje Biennale - Linia Horyzontu (1995), Baltic Ikonopress - Mapa (1997) oraz NEWS (1999-2000) zostały zrealizowane we współpracy z Zamkiem Książąt Pomorskich w Szczecinie. Od czwartej edycji Biennale jest organizowane przez Muzeum Narodowe w Szczecinie (oddział sztuki współczesnej), gdzie odbyły się kolejne edycje projektu: Sybaris (2001), Extra Strong - Super Light (2003), oraz Habitat (2005).

W latach 1995-2005 w ramach Biennale (wystawa główna i wystawy towarzyszące) zaprezentowano ponad 200 artystów. Poszczególne edycje Biennale poświęcone są odrębnym tematom, w tworzeniu wystaw uczestniczą kuratorzy i artyści z Polski oraz zagranicy. Wystawie głównej każdorazowo towarzyszą: wykłady, seminaria, koncerty oraz dwujęzyczny (angielsko-polski) katalog.

Inicjująca program wystawa Linia Horyzontu (1995) była pierwszą próbą przełamania dotychczasowej izolacji Szczecina i odnalezienia wspólnego mianownika, który mógłby stać się płaszczyzną współpracy dla artystów, kuratorów i krytyków w regionie Morza Bałtyckiego. Linia horyzontu - prymarne doświadczenie optyczne, a jednocześnie pojemne pojęcie nacechowane konotacjami metaforycznymi i epistemologicznymi, ulokowała uczestniczących w projekcie artystów i organizatorów w obrębie wspólnej płaszczyzny doświadczeń.

Dwa lata później potrzeba przełamania dotychczasowej pozycji unieruchomionych obserwatorów przerodziła się w potrzebę nakreślenia mapy poznawanego terenu i zaowocowała wystawą Baltic Ikonopress - Mapa (1997). Koncepcja mapy legła jednocześnie u podstaw powołania do istnienia bałtyckiego magazynu artystycznego MARE ARTICUM (angielsko-polski półrocznik redagowany w Szczecinie w latach 1997-2003 przez Lecha Karwowskiego i Magdalenę Lewoc), pisma które zajęło się "mapowaniem" dotychczas obcego obszaru i eksploracją rozmaitych aspektów praktyki i teorii sztuki.

Wystawa NEWS (1999-2000) przeobrażała dotychczasową, metaforyczną wędrówkę, w rzeczywiste zamorskie peregrynacje, w czasie których uczestniczący w wystawie artyści tworzyli realizacje w kilku współpracujących ze sobą ośrodkach (Szczecin 1999, Ryga 2000, Visy 2000). Nomadyczny NEWS lokował obiekt artystyczny w obrębie postkonceptualnej tradycji, w której wizualne jakości komunikatów artystycznych pozostawały na dość odległych pozycjach w hierarchiach wartości. Ta sceptyczna powściągliwość wobec obiektu sztuki i jego władz estetycznych dominująca w NEWS, stała w opozycji do silnego w latach 90. nurtu sztuki realizowanej w oparciu o odmienne tradycje artystyczne, czerpiącej inspirację nie tyle z rozważań meta-artystycznych, co z popularnej ikonosfery, kultury masowej i reklamy, które bazowały na sensualnych jakościach przedmiotów artystycznych i ich potencjale uwodzenia i stymulowania pożądania.

Cynicznie afirmatywne, krytycznie zjadliwe lub niepokojąco ambiwalentne realizacje współkreowały charakter kolejnej wystawy SYBARIS. (Okropny urok cywilizacji) (2001).

Pierwsze cztery edycje Biennale łączyła jednostronna perspektywa stawiająca obserwującego w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do przedmiotu obserwacji. Sytuację tę odwróciła piąta edycja projektu. EXTRA STRONG SUPER LIGHT (2003) stawiała obserwującego w roli obiektu obserwacji. Wystawa skupiła się na tych komunikatach artystycznych, które wychodząc od osobistego doświadczenia, stanowią rodzaj zapisu dialogu z rzeczywistością. Tytuł wystawy oddawał skalę emocjonalną podjętej problematyki, której amplituda przebiegała od praktyk skoncentrowanych na ciele, po poetyckie, intymne szepty artystyczne.

Do szóstej edycji Biennale HABITAT (2005) zostali zaproszeni artyści, którzy dotykają problematyki społecznych, kulturowych i politycznych mechanizmów kształtujących najbliższe otoczenie człowieka. Realizacje prezentowane w obrębie wystawy sięgały zarówno po inspirację sferą prywatności, jaki i sposoby uczestnictwa w przestrzeni publicznej.

Kolejne - VII Bałtyckie Biennale Sztuki Współczesnej transROBOTA odbędzie się latem 2007 roku na terenie szczecińskiego portu i półwyspu Łasztownia. Pierwszy raz w historii Biennale w jego ramach zostanie zrealizowany projekt o charakterze site specific. Siódma edycja Biennale podejmie problematykę transformacji i przemian ujawniających się w obrębie problematyki pracy. Szczegółowe informacje o projekcie na stronie: www.transrobota.net

Uczestnicy i kuratorzy Biennale (wystawa główna) w latach 1995-2005:

Habitat, Szczecin, 2005

kuratorzy: Magdalena Lewoc, Marlena Chybowska-Butler
artyści: Aneta Grzeszykowska & Jan Smaga (PL); Marko Maetamm (EE); Dorota Podlaska (PL); son:DA (SI); Veli Grano (FI); Małgorzata Jabłońska & Piotr Szewczyk (PL); Balazs Kicsiny (HU); Jarosław Kozłowski (PL); Thomas Martius (D); Katarzyna Józefowicz (PL); Natalia Pershina Yakimanskaya - Gluklya (RU); Mans Wrange (SE).

Extra Strong - Super Light, Szczecin, 2003

kurator: Magdalena Lewoc
artyści: Jari Silomaki (FI); Jaan Toomik (EE); Ene-Liis Semper (EE); Monika Nystrom (SE); Danuta Dąbrowska (PL); Agnieszka Kalinowska (PL); Gun Holmstrom (FI); Egle Rakauskaite (LT); Lars Nilsson (SE); Hanna Nowicka (PL); Maix Mayer (D); Solveiga Vasiljeva (LV); Monika Wiechowska (PL); Piotr Wyrzykowski & Iliya Chichkan (PL/U).

Sybaris. Okropny urok cywilizacji, Szczecin, 2001

kuratorzy: Lech Karwowski, Magdalena Lewoc
rekomendacje artystów: rada redakcyjna MARE ARTICUM
artyści: Charlotte Petersen & Christian Q. Clausen (DK); Ulrich Gebert (D), Sven Johne (D), Thomas Moecker (D); Kristaps Gelzis (LV); Thorsten Goldberg (D); Maurycy Gomulicki (PL); Julia Strauss & Philipp von Hilgers (RU/D); Anja Jensen (D) ; Artur Klinov (BY); Jarosław Kozakiewicz (PL); Anta Pence & Dita Pence (LV); Mark Raidpere (EE); Morten Straede (DK); Olga Tobreluts (RU); Mare Tralla (EE); Agata Zbylut (PL).

NEWS, Szczecin - Riga - Visby, 1999 - 2000

kuratorzy: Lech Karwowski, Magdalena Lewoc, Irena Buzinska, Marit Ehn, Johann Pousette
rekomendacje artystów: rada redakcyjna MARE ARTICUM
artyści: Arvids Alksnis (LV); Eriks Bozis (LV); Beate Daniel (D); Redas Dirzys (LT); Kirsten Dufour (DK); Inessa Josing (EE); Sasha Kleinbart (B); Piotr Komarnicki (PL); Andrei Khlobystin (RU); Dzintars Licis (LV); Dainius Liskevicius (LT); Nynne Livbjerg (DK); Peteris Kimelis (LV); Tea Makipaa & Pasi Mann (FI); Ebba Matz (SE); Hanna Nowicka-Grochal (PL); Christian Partos (SE); Andrzej Syska (PL); Martins Ratniks (LV); Per Teljer & Jannicke Laker (SE/N); Mart Viljus (EE)

Baltic Ikonopress Map, Szczecin, 1997

kurator: Lech Karwowski
artyści rekomendowani przez bałtyckie magazyny artystyczne
artyści: Katrin von Maltzahn (D); Jan Svengusson (SE); Sławomir Sobczak (PL); Wojciech Ćwiertniewicz (PL); Olga & Aleksander Florensky (RU); Romuald Kutera (PL); Brygida Wróbel-Kulik (PL); Mariusz Kozik (PL); Antonie Franck (SE); Thorbjorn Lausten (DK); Adam Garnek (PL); TAPKO (FI); Gints Gabrans (LV); Krzysztof Malec (PL); Jan Backlund (DK); Gerhard Hahn (DE); Brunon Tode (PL); Lauri Astala (FI); Markku Kivinen (FI); Piotr Lutyński (PL)

Linia Horyzontu, Szczecin, 1995

kurator: Lech Karwowski
artyści: Tove Adman (SE); Ruth Campau (DK); Danuta Dąbrowska (PL); Mikkel Olaf Esklidsen (DK); Mikelis Fisers (LV); Mette Kit Jensen (DK); Ruta Katiliute (LT); Grzegorz Klaman (PL); Oleg Kotelnikov (RU); Juri Ojaver (EE); Ryszard Tokarczyk (PL); Piotr Toropow (RU); Waldemar Wojciechowski (PL); Thomas Wolsing (DK); Achim Zielinski (D)

Szczecin