Sztuki wizualne

Andrzej Pągowski

Sztuki wizualne
Sylwia Giżka
Andrzej Pągowski, fot. Łukasz Szeląg / Reporter / East News
Jeden z najbardziej znanych polskich grafików i plakacistów. Urodził się 19 kwietnia 1953 roku w Warszawie.

Jest absolwentem PWSSP w Poznaniu, gdzie ukończył Wydział Plakatu. Dyplom otrzymał w pracowni prof. Waldemara Świerzego. Zajmuje się szeroko pojętą grafiką użytkową. Swoją wiedzą i doświadczeniem wsparł niezliczone kampanie, projekty, konkursy. Współpracuje z czasopismami, jest dyrektorem artystycznym polskiej edycji "Playboya", właścicielem i dyrektorem kreatywnym firmy KreacjaPro.

Jako jeden z czołowych przedstawicieli wolnej od komercji polskiej szkoły plakatu, po 1989 roku włączył się w nową rzeczywistość graficzną i zdobył rynek.
"Dziś już artysta nie może robić, co mu w duszy gra, tylko jest zamówienie i plastyk ma wykonać to, za co mu płacą - mówi. - Mnie się udaje przemycać swoje pomysły, bo do reklamy przeszedłem już ze znanym nazwiskiem."
W bogatym portfolio Andrzeja Pągowskiego widać wyraźnie granicę przebiegającą pomiędzy starymi plakatami, dziś kolekcjonerskimi klasykami, związanymi z polską szkołą plakatu, a pracami umiejętnie wprzęgniętymi we współczesny świat reklamy. Widać, że w obu wcieleniach ten wszechstronny i płodny twórca czuje się świetnie. Powrót plakatu do pierwotnej roli reklamowej oraz zmiany w relacji zamawiający-wykonawca wyostrzyły artystyczny język Pągowskiego: nasyciły kolor i natężyły tempo oglądania przekazu. Techniki komputerowe wspomogły ten proces.

Wszystkie prace Pągowskiego łączy charakterystyczny warsztat: żywiołowy rysunek odręczny, emanujący szarżującym gestem. To charakterystyczny ruch nadgarstka artysty sprawia, że jego prace odbierane są jako autentyczne i zaangażowane.

Pągowski już w 1975 roku uczestniczył w studenckiej wystawie PWSSP w Galerii Nowej. Jako plakacista debiutował nagrodzonym w Brnie Mężem i żoną (1977) do sztuki Aleksandra Fredry. W 1982 roku wziął udział w 16. Ogólnopolskiej Giełdzie Plakatów. W latach 80. jego prace odwiedziły Sofię, Berlin, Paryż, Londyn, Sztokholm i Getyngę.

Zdobył kilkadziesiąt laurów w konkursie "Najlepszy Plakat Warszawy", kilkakrotnie zwyciężał w konkursie na Najpopularniejszy Plakat Miesiąca, był wielokrotnie nagradzany i wyróżniany w konkursach magazynu "The Hollywood Reporter" na Najlepszy Plakat Filmowy i Telewizyjny w Los Angeles (tzw. plakatowe Oscary) oraz w Międzynarodowym Konkursie na Plakat Filmowy w Chicago. Tadeusz Różewicz i Andrzej Wajda wskazują go jako "swojego" najlepszego plakacistę.

W 2005 roku Andrzej Pągowski został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za całokształt twórczości.

Kiedyś kojarzony był przede wszystkim z plakatem, jego zainteresowania zataczają jednak coraz szersze kręgi. Projektuje billboardy, logotypy, okładki płytowe. Współpracuje z Pocztą Polską - projektuje znaczki, zasiada w komisji oceniającej projekty, zleca i wyszukuje autorów, dając szansę również młodym twórcom. Projektuje okładki czasopism ("Brief", "OOH Magazine", "Pro-KREACJA"). Na bieżąco komentuje wydarzenia tworząc plakaty z "białym miasteczkiem" (2008) czy okradzionym z krzyża Chrystusem (2010) oraz publikując satyryczne rysunki w "OOH Magazine".

W twórczości Pągowskiego nie brakuje też innych zleceń. Są wśród nich np. rysunkowe spoty dla kanału Discovery Historia (Historia miecza, Historia pióra, Historia goździka), mural w Ogrodzie Różanym Muzeum Powstania Warszawskiego czy warszawska krowa, jedna ze stu, które pasły się w stolicy latem 2005 roku, pokryta sylwetkami czarnych kruków.

Krowę Pągowski wspomina jako lekki, przyjemny projekt. Inaczej było z pomysłem na malarską szatę repliki fortepianu Fryderyka Chopina, która miała stanąć na pl. Wszystkich Świętych w Krakowie podczas akcji "Chopin w mieście". Artysta tak mówi o emocjach związanych z tą pracą:
"Zapał trwał do momentu, kiedy ten fortepian przyjechał do mnie do domu. Krowa była prosta i łatwa w obróbce, natomiast ten fortepian jest strasznie skomplikowany w płaszczyznach i jeszcze obciążony kulturowo."
W efekcie zmagań, i trochę z przypadku, powstał niefrasobliwie upaćkany paluchami, oswojony obiekt. Zaangażowanie w obchody Roku Chopinowskiego przyniosło artyście kilka innych nietypowych zamówień. Jednym z nich był projekt etykiety limitowanej edycji Cisowianki Perlage, z utrzymanym w "pągowskim" stylu Chopinem, którą sam autor nazywa "designerską", podkreślając wątek kompromisu między własną wizją, a wymogami marki. Kolekcjonerskim cackiem jest też pokryta autorską grafiką limitowana edycja porcelanowego zestawu do kawy Villeroy&Boch, z serii NewWave Café: filiżanka z portretem Chopina i spodek z partyturą. Pągowski projektował również banderę dla "Daru Młodzieży" z okazji chopinowskiego rejsu Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach.

Andrzej Pągowski słusznie uchodzi za specjalistę od nietypowych, łatwo zapamiętywalnych kampanii. Widać to na żołnierskich billboardach, zachęcających do zawodowej służby wojskowej i promujących karierę w polskiej armii (kampania "Zawód żołnierz", 2008) i w plakacie Palę, więc śmierdzę (kampania "Młodość bez papierosa", 2008).

Dynamiczne kompozycje jego autorstwa anonsowały ważne wydarzenia kulturalne: Tarnowską Nagrodę Filmową, Europejski Festiwal Filmowy, Festiwal Plakatu Reklamowego, festiwal Camerimage, festiwal Kino na Granicy czy Koszaliński Festiwal Debiutów Filmowych.

Nieustannie angażuje się w ogromną ilość przedsięwzięć artystycznych i edukacyjnych. W ostatnim czasie zasiadał m.in. w jury konkursów na projekt koncepcji architektonicznej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku i na logo Szczecin Europejską Stolicą Kultury 2016. Uczestniczył w warsztatach artystycznych dla podopiecznych Monaru "Tworząc żyjemy", w programie profilaktyki zdrowotnej "Co każdy duży chłopiec wiedzieć powinien", w projekcie Malowanie Matejki (Discovery Historia, Kraków 2007), w akcjach Sprzątanie Świata, w projekcie 1980 z okazji 30. rocznicy powstania "Solidarności" oraz w licznych aukcjach charytatywnych.

Pągowski jest także członkiem Polskiego Klubu Miłośników i Kolekcjonerów Piór. Fakt ten nie jest bez znaczenia w kontekście jego pracy twórczej: rysuje i pisze starannie wyselekcjonowanymi przez siebie modelami.

Strona internetowa artysty: www.pagowski.pl.

Najważniejsze wystawy z ostatnich lat:
  • 2005 - "Oblicza Solidarności - Solid ART", Bruksela i Barcelona
  • 2007 - "Andrzej Pągowski - plakaty teatralne", Kraków
  • 2007 - "Andrzej Pągowski - plakaty filmowe", Gdynia
  • 2010 - "Portret Franka" - wystawa w hołdzie Franciszkowi Starowieyskiemu (Pągowski był zarówno uczestnikiem, jak i kuratorem wystawy), Międzyzdroje
Ważniejsze nagrody:
  • 1978 - Brązowy Medal na Międzynarodowym Biennale Grafiki Użytkowej w Brnie
  • 1983 - Srebrny Medal na Biennale Plakatu Polskiego w Katowicach
  • 1987 - I nagroda Biennale Plakatu Teatralnego w Rzeszowie
  • 1983, 1987 - Nagroda "Plakat Roku" (Warszawa)
  • 1988 - Nagroda im. Stanisława Wyspiańskiego
  • 1989 - I Nagroda w Międzynarodowym Konkursie Plakatu Filmowego w Istambule

Autor: Sylwia Giżka, listopad 2010

Podobne

Sztuki wizualne Tadeusz Breyer

Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.

Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar

Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).

Zobacz także

Film "Toys"

Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...

Film "Przewodnik do Polaków"

Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane