Sztuki wizualne

Aldona Mickiewicz

Sztuki wizualne
Małgorzata Kitowska-Łysiak
Malarka, urodzona w 1959 w Oświęcimiu.

Stworzyła własny język malarski, który umożliwia jej wypowiadanie treści zawsze, w każdej epoce dotyczących każdego człowieka, a ponadto gwarantuje odrębne miejsce na mapie aktualnego życia artystycznego.

Kształciła się w latach 1979-84 w krakowskiej ASP, początkowo w pracowni Tadeusza Brzozowskiego, następnie pod kierunkiem Stanisława Rodzińskiego i Zbyluta Grzywacza. Zajmuje się malarstwem i rysunkiem; sporadycznie także malarstwem monumentalnym: w latach 1992-93 wraz z Tadeuszem Borutą namalowała cykl obrazów ołtarzowych w byłym klasztorze benedyktynek w Monte San Savino we Włoszech. Tuż po studiach, w latach 80., brała aktywny udział w ruchu kultury niezależnej, uczestnicząc w licznych wystawach odbywających się pod patronatem Kościoła.

Aldona Mickiewicz
Namiot Spotkania(1993)
olej, płótno
wł. prywatna, Włochy
Od tamtego momentu jej sztuka, będąca wyrazem poszukiwania porządku świata, utrzymana jest konsekwentnie w zbliżonej poetyce. Artystkę interesuje głównie "duchowość materii". Wiernie, z niemal werystyczną starannością, wzorując się na mistrzowskim warsztacie starych mistrzów, przedstawia (zarówno w pracach malarskich, jak rysunkowych) ubogie, zdeformowane, zużyte przedmioty, w których zapisane zostały losy nieznanych, pojedynczych osób (Fotel, 1991). Z pieczołowitością i pietyzmem (w większości prac uderza dążenie do maksymalnej iluzji rzeczywistości), które uszlachetniają niemych świadków minionych chwil, pokazuje detale, bada wnętrza przedmiotów, owe okruchy ludzkiego świata, ślady ludzkiej obecności zapisanej w zwyczajnych, nietrwałych przedmiotach. Jakby chciała dotrzeć do wszelkiej prawdy o nich, a poprzez nie - do prawdy o ich losie, o tym, kim był ten, komu towarzyszyły. Fragmenty skromnych, nie umeblowanych wnętrz, przestrzeni porzuconych, jakby zaniechanych, jeśli tak można powiedzieć, przez człowieka, stają się w tym ujęciu "mieszkaniami" równie skromnych martwych natur, wypełnionych pospolitymi, kruchymi drobiazgami (zmięte, podarte tkaniny, szklanki, słoiki, ptasie skrzydła, motyle, rybie ości). W efekcie otrzymujemy współczesną wersję tematu Vanitas (Vanitas, 1984 i 1996).

Aldona Mickiewicz
Stan spoczynku
fot. Tadeusz Boruta
Głównym bohaterem obrazów Aldony Mickiewicz pozostaje zatem czas. Artystka zdaje się jednak dążyć nie tyle do jego zatrzymania, co uobecnienia, urzeczywistnienia. Malarskie zapisywanie przez nią śladów przemijania jest bowiem zarazem zapisywaniem trwania - trwania w zniszczonym przedmiocie jego dawnego piękna i splendoru, a także jego użyteczności. Owa użyteczność nie wiąże się już jednak z pierwotną pragmatycznością, funkcjonalnością, ale nabiera znaczenia symbolicznego. Ten walor wyraźny jest zwłaszcza w kompozycjach, w których następuje zderzenie materii nietrwałej z trwałą, np. ptasiego skrzydła z kamieniem (Skrzydła, kamień, 1998). Odczytywany na tym poziomie charakter twórczości Mickiewicz można utożsamiać z jej wiarą w ład świata, a same obrazy, utrzymane konsekwentnie w zbliżonym klimacie, wydają się malarską próbą ocalenia tejże wiary. Wspomniana konsekwencja, żmudne powracanie do motywów z jednego obszaru tematycznego, dowodzi jednocześnie przekonania o istnieniu możliwości artystycznego wyartykułowania skomplikowanych treści. Ich bogactwo nie przekreśla faktu, że sztuka Aldony Mickiewicz pozostaje specyficzną manifestacją kobiecej wrażliwości, której przejawem jest zmaterializowana w pieszczonych z rzadką czułością drobiazgach pamięć tego, co najbardziej ulotne: intymnych, czasami głęboko skrywanych, emocji, m.in. związanych z relacjami między kobietą i mężczyzną (Wybebeszona, 1987; Obnażona, 1990; Otchłań, także 1990) oraz z macierzyństwem (Ex voto, 1994). Niektóre z kompozycji, zwłaszcza niewielkich rozmiarów, robią wrażenie swoistych totemów, relikwii codzienności, fetyszy, uświęcających domową, typowo kobiecą krzątaninę (Tarka, 1994).

 Ablucje 1998, ol. pł. 70x70 
Znaczna część twórczości malarskiej i rysunkowej artystki odwołuje się do ikonografii chrześcijańskiej (Wieża Babel, 1984; seria obrazów z motywem blaszanej balii symbolizującej arkę, z lat 90.). Niejednokrotnie Mickiewicz rezygnuje w nich z operowania szczegółem na rzecz łagodniejszego, bardziej miękkiego, swobodniejszego prowadzenia pędzla. Konstruuje kompozycje bardziej rozbudowane, bogatsze kolorystycznie (generalnie w jej malarstwie przeważa paleta chłodnych barw), a zarazem - paradoksalnie - bardziej sumaryczne, zwarte, intensywne, swobodnie dźwigające wizyjno-metafizyczne napięcie (Tłocznia, 1992; La scala mistica, 1993).

Podsumowaniem dotychczasowego dorobku malarki jest katalog wystawy Azyle niepewnego życia wydany w 1999 roku z okazji wystawy jej prac w krakowskiej galerii Krypta u Pijarów i radomskim Muzeum Okręgowym im. Jacka Malczewskiego.

Autor: Małgorzata Kitowska-Łysiak, Instytut Historii Sztuki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Katedra Teorii Sztuki i Historii Doktryn Artystycznych, marzec 2002

Arka I 1990 oraz Tłocznia 1992

Skrzydła kamień 1998 oraz Dwa cynowe naczynia 2000

Veraikon II 2000 oraz Trzy okresy z życia m 2002

Ilustracje dzięki uprzejmości artystki.

Podobne

Sztuki wizualne Tadeusz Breyer

Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.

Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar

Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).

Zobacz także

Literatura Elżbieta Janicka "Festung Warschau"

Jak sugerują opisy książki - ale też komentarze samej autorki - "Festung Warschau" jest rodzajem spacerownika - a więc przewodnika, w którym krok po kroku, ulica po ulicy poznajemy dane miejsce. Jest...

Literatura Współczesna polska proza fantastyczna

Na początku lat 90. dominowało science fiction, co było echem twórczości Stanisława Lema czy Edmunda Wnuka-Lipińskiego. W nowym stuleciu dało się zauważyć zmiany w upodobaniach czytelników...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane