Sztuki wizualne

Adam Procki

Sztuki wizualne
Paweł Freus
Rzeźbiarz. Urodził się w 1909 roku w Drohobyczu, zmarł w 1990 roku w Warszawie.

W 1938 rozpoczął studia na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie pod kierunkiem Tadeusza Breyera. Przerwała je wojna, w czasie której artysta brał m.in. udział w Powstaniu Warszawskim. W latach 1946-51 kontynuował studia na warszawskiej ASP - ponownie u Breyera.

Odbył szereg podróży artystycznych, m.in.: 1957-58, 1966 - do Francji, 1962 - Włoch, 1964 - Danii, 1967 - Belgii i Holandii.

Procki pracował głównie w kamieniu naturalnym - wybierał zwłaszcza twarde gatunki (granit, labrador, porfir, sjenit), ale także w kamieniu sztucznym oraz w metalu (aluminium, brąz, żeliwo) i drewnie.

Pierwsze prace z początku lat 50., o propagandowej tematyce, mają charakter realistyczny. W dziełach z drugiej połowy dekady artysta zmodernizował formy: cechuje je zwięzłość kształtu, gładkie, płytko cięte powierzchnie, jakby poddane długiemu naturalnemu procesowi ścierania oraz uogólnienia o randze symbolu, np. Głowa chłopki (1956, kamień). W okresie tym artysta intensywnie zajmował się zwłaszcza tematyką odnoszącą się do czasu wojny. Są to głównie dzieła z cyklu Okupacja, np. Egzekucje (1959, aluminium, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego w Warszawie). W ten nurt wpisują się także realizacje pomnikowe: Pamięci ofiar obozu Gross-Rosen (1953, piaskowiec) w Rogoźnicy oraz Poległym i pomordowanym w II wojnie światowej (1963, żelbeton i żeliwo) w Puławach.

W latach 60. artysta doskonalił swój język rzeźbiarski i osiągnął pełnię swej twórczości wyrażającej się w takich dziełach, jak Dyplomacja (1960, granit, Muzeum Narodowe w Warszawie), czy Niobe (1962, granit, tamże). W tym okresie wyróżniają się zwłaszcza rzeźby o motywach biologicznych, metaforycznie wyrażających idee sił witalnych natury, np. Ziarno (1968, granit, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku). W poszukiwaniu zwięzłości kształtu artysta ocierał się niekiedy o granicę abstrakcji, np. Lśnienie (1965, granit, Muzeum Narodowe w Warszawie). W końcu lat 60. pojawił się u Prockiego nowy stosunek do formy: dotychczasowa zwarta, uległa wzbogaceniu i zróżnicowaniu, np. Obłok (1968). Z kolei lata 70. przyniosły zmianę tworzywa: artysta zwrócił się ku drewnie, wybierając jednak twardy gatunek pozwalający osiągnąć podobne efekty, co we wcześniejszej rzeźbie kamiennej, np. Milczenie (1973, jesion).

Brał udział w licznych wystawach krajowych, m.in.:
  • 1951-54 – 2.-4. Ogólnopolska Wystawa Plastyki w Warszawie
  • 1958 - Rzeźba Warszawska 1945-58 w Warszawie
  • 1968-74 – 2.-5. Festiwal Sztuk Pięknych w Warszawie
oraz zagranicznych, m.in.:
  • 1962 - 3. Międzynarodowe Biennale Sztuki w Carrarze (wyróżniony tu dwoma złotymi medalami miasta Carrary).
Brał też udział w konkursach na pomniki, m.in.:
  • 1952 - Ofiar Oświęcimia (wyróżnienie)
  • 1958-59 - Bohaterów Warszawy (I etap: wyróżnienie; II etap: wyróżnienie I stopnia).
Po śmierci zorganizowano artyście indywidualne wystawy w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku - w 1990 i 2004.

Autor: Paweł Freus, październik 2008

Podobne

Sztuki wizualne Tadeusz Breyer

Rzeźbiarz, medalier. Urodził się w 1874 w Mielcu, zmarł w 1952 w Warszawie.

Sztuki wizualne Elżbieta Cieślar

Artystka sztuk wizualnych. Urodzona 3 grudnia 1934 w Warszawie, mieszka w St. Jeoire (Francja).

Zobacz także

Film "Toys"

Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...

Film "Przewodnik do Polaków"

Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane