Muzyka

Zbigniew Bujarski

Muzyka
Małgorzata Kosińska
Kompozytor, urodzony 21 sierpnia 1933 w Muszynie.

W latach 1955-58 studiował dyrygenturę, a od 1956 do 1960 kompozycję pod kierunkiem Stanisława Wiechowicza w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie. W latach 1959-61 pracował jako redaktor w Polskim Wydawnictwie Muzycznym w Krakowie, zaś w latach 1961-67 jako prelegent muzyczny i kierownik literacki w Filharmonii w Rzeszowie. Od 1972 jest wykładowcą w Akademii Muzycznej w Krakowie, gdzie w latach 1978-86 był dziekanem Wydziału Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki. Od 1992 zajmuje stanowisko profesora kompozycji krakowskiej uczelni.

Zbigniew Bujarski był nagradzany na wielu konkursach, m.in. w 1961 uzyskał wyróżnienie na Konkursie Młodych Związku Kompozytorów Polskich za Strefy na zespół symfoniczny (1961), a w 1964 - II nagrodę na Konkursie Kompozytorskim im. Grzegorza Fitelberga w Katowicach za Kinoth na orkiestrę kameralną (1963). W 1967 jego utwór Contraria na orkiestrę symfoniczną (1965) otrzymał wyróżnienie, zaś w 1978 jego Musica domestica na 18 instrumentów smyczkowych (1977) zdobyła II nagrodę na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu.

Został dwukrotnie uhonorowany Nagrodą Ministra Kultury i Sztuki II stopnia - w 1979 i 1987. Jest też laureatem Nagrody Związku Kompozytorów Polskich i Nagrody miasta Krakowa w 1984. W 1991 otrzymał Nagrodę Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego.

Zbigniew Bujarski to kompozytor o niezwykle subtelnej wrażliwości dźwiękowej, zapewne dlatego ważne miejsce w jego twórczości zajmuje kwartet smyczkowy. Jednorodny materiał brzmieniowy czterech smyczkowych instrumentów sprzyja subtelnym działaniom kompozytorskim i dążeniu do wysublimowanych efektów dźwiękowych. Sama natura kwartetowej formy jest intymna i ewokuje atmosferę skupienia. Ograniczone zaś środki, jakie stawia do dyspozycji i zespół czterech instrumentów, i klasyczna forma kwartetowa skłaniają do wejścia w głąb dźwięku i w głąb struktury formalnej. To wydaje się być naturalnym środowiskiem brzmieniowo-formalnym Zbigniewa Bujarskiego, który napisał cztery kwartety smyczkowe, opatrując je sugestywnymi tytułami: Na otwarcie domu (1980), Na Adwent (1984), Na Wielkanoc (1989) i Na jesień (2001). Przy okazji wykonania ostatniego kwartetu podczas jednego z Międzynarodowych Dni Muzyki Kompozytorów Krakowskich kompozytor powiedział:
" Kwartet na jesień jest czwartym, jak dotychczas moim ostatnim kwartetem smyczkowym. Mam nadzieję, że nie ostatnim w ogóle. W moich planach przewiduję napisanie Kwartetu na Boże Narodzenie. Prawdopodobnie po skomponowaniu większego utworu symfonicznego przyjdzie czas - jak to zwykle u mnie bywało - na powrót do większej intymności, 'prywatności', którą najchętniej realizuję właśnie przez mały zespół. Gatunek kwartetu smyczkowego jest rodzajem jakby prywatnego listu, który kompozytor pisze do konkretnego adresata i w podobny sposób odbiera muzykę kwartetową innych kompozytorów - jak prywatną korespondencję dźwiękową między pojedynczymi osobami. Ten bardzo osobisty charakter muzyki oraz wysokie wymagania, jakie stawia przed kompozytorem technika kwartetu smyczkowego bardzo mi odpowiada i jak długo żyć będę, pozostanę jej wierny."
Kwartet na jesień został napisany na osiemdziesiąte urodziny Mieczysława Tomaszewskiego i jemu jest dedykowany. Prawykonanie odbyło się na jubileuszowym koncercie w sali "Florianka" w Krakowie 17 listopada 2001 roku. Grał Kwartet "Dafô".

Ważniejsze kompozycje:
  • Krzewy płonące [wersja I], 3 pieśni na głos i fortepian (1958)
  • Krzewy płonące [wersja II], 3 pieśni na głos i zespół kameralny (1958)
  • Tryptyk na orkiestrę smyczkową i perkusję (1958)
  • Synchrony I na sopran i zespół kameralny (1959)
  • Synchrony II na sopran, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną (1960)
  • Strefy na zespół symfoniczny (1961)
  • Kinoth na orkiestrę kameralną (1963)
  • Kompozycja kameralna na głos, flet, harfę, fortepian i perkusję (1963)
  • Contraria na orkiestrę symfoniczną (1965)
  • El Hombre, oratorium na głosy solo (sopran, mezzosopran, baryton), chór mieszany i orkiestrę (1969-73)
  • Musica domestica na 18 instrumentów smyczkowych (1977)
  • Concerto per archi na skrzypce solo i orkiestrę smyczkową (1979)
  • Similis greco I na orkiestrę symfoniczną (I część cyklu Similis Greco) (1979)
  • Kwartet na otwarcie domu na kwartet smyczkowy (1980)
  • Narodzenie na chór mieszany i orkiestrę symfoniczną (III część cyklu Similis Greco) (1981)
  • Veni creator spiritus na organy (1983)
  • Da Bóg nam kiedyś..., pieśń na baryton i fortepian do słów Jana Lechonia (1983)
  • Kwartet na Adwent na kwartet smyczkowy (1984)
  • Ogrody, cykl pieśni na sopran i orkiestrę (1987)
  • Veni creator spiritus na orkiestrę symfoniczną (1988)
  • Kwartet na Wielkanoc na kwartet smyczkowy (1989)
  • Concerto per archi II na wiolonczelę solo i orkiestrę smyczkową (1992)
  • Lęk ptaków na skrzypce, altówkę i perkusistę (1993)
  • Scolaresca na orkiestrę smyczkową (1993)
  • Pawana dla "Oddalonej" na orkiestrę smyczkową (1994)
  • Lęk ptaków II na 2 klarnety i perkusję (1994)
  • Pięć pieśni na sopran, orkiestrę smyczkową i wibrafon (1994-96)
  • Lęk ptaków III na klarnet, klarnet basowy, skrzypce, altówkę i perkusję (1995)
  • Cassazione per Natale na dęty zespół kameralny i perkusję (1996)
  • Per cello na wiolonczelę solo (1996)
  • Lumen na orkiestrę symfoniczną (II część cyklu Similis Greco) (1997)
  • La danza per "Aukso" na kameralną orkiestrę smyczkową (1998)
  • Alleluja na chór mieszany, orkiestrę smyczkową, dwie trąbki i perkusję (1999)
  • Stabat Mater na chór mieszany i orkiestrę symfoniczną (2000)
  • Kwartet smyczkowy "Na jesień" (2001)
  • Bagatela na orkiestrę smyczkową (2001)
  • Orniphania na wiolonczelę i fortepian (2001)
  • Peirene na orkiestrę symfoniczną (2003)
  • Pieśni brzasku dnia na mezzosopran i orkiestrę smyczkową (2004)
  • Elegos, pieśń żałobna na wiolonczelę solo i orkiestrę smyczkową (2004-2005)
  • Games na orkiestrę (2006)

Autor: Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, listopad 2002; aktualizacja: listopad 2008.

Podobne

Muzyka FRYDERYK CHOPIN, PIEŚNI I PIOSNKI OP. 74

Fryderyk Chopin: Pieśni i piosnki op. 74. "Życzenie", "Wiosna", "Smutna rzeka", "Hulanka", "Gdzie...

Zobacz także

Film "Toys"

Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...

Film "Przewodnik do Polaków"

Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy