Muzyka

Zbigniew Bargielski

Muzyka
Małgorzata Kosińska
Kompozytor i pedagog, urodzony 21 stycznia 1937 w Łomży.

Studiował prawo na Uniwersytecie im. Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie (1954-57). W 1958 rozpoczął studia kompozytorskie w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie pod kierunkiem Tadeusza Szeligowskiego. Po jego śmierci kontynuował je u Bolesława Szabelskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach, uzyskując dyplom w 1964. W latach 1966-67 odbywał studia uzupełniające u Nadii Boulanger w Paryżu, a w 1972 - w Hochschule für Musik w Grazu. W 1986 był stypendystą Deutscher Akademischer Austauschdienst.

Jego utwory były wykonywane w wielu krajach Europy, w Stanach Zjednoczonych, Australii i Ameryce Południowej.

Zbigniew Bargielski jest laureatem wielu konkursów kompozytorskich. Otrzymał I nagrodę na Konkursie Młodych Związku Kompozytorów Polskich za Parades na orkiestrę (1970). Jego Kwartet smyczkowy nr 1 "Alpejski" (1976) uzyskał II nagrodę na Konkursie Kompozytorskim im. Artura Malawskiego w Krakowie w 1976 oraz został wyróżniony w 1981 na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu. Sen mara na tenor i fortepian do słów Kazimierza Wierzyńskiego (1982) zdobył III nagrodę na Konkursie im. Karola Szymanowskiego w 1982. W 1995 utwór Trigonalia na gitarę, akordeon, perkusję i orkiestrę kameralną (1994) był rekomendowany przez Międzynarodową Trybunę Kompozytorów UNESCO w Paryżu.

Został odznaczony medalem „Zasłużony dla kultury polskiej" (1990) oraz Krzyżem Oficerskim Polonia Restituta (1995). W 2000 otrzymał w Wiedniu Anton-Benya-Preis, a w 2001 Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich.

Zbigniew Bargielski obok kompozycji zajmuje się publicystyką i pedagogiką muzyczną. Od 2002 wykłada kompozycję w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, a od 2003 w Akademii Muzycznej w Krakowie. Mieszka w Wiedniu.

Twórczość Zbigniewa Bargielskiego jest na tle współczesnej muzyki polskiej zjawiskiem w znacznym stopniu autonomicznym, rozwijającym się niezależnie od mód, trendów i tendencji. Bargielski bardzo umiejętnie korzysta z różnych zdobyczy nowoczesnego języka kompozytorskiego, nie zrywa też radykalnie z tradycją, zachowuje jednak swoisty dystans zarówno wobec modernizmu, jak i postmodernizmu. Charakterystyczny rys nadaje muzyce Bargielskiego koncepcja systemu "centralnego", organizującego zazwyczaj wysokość dźwięków, ale niekiedy stosowanego przez kompozytora również do organizacji rytmu lub barwy.
"Procedura taka zakłada wyodrębnienie dominujących dźwięków - mówi kompozytor które funkcjonują jako centra dla poszczególnych segmentów formy. Są one wydobywane na pierwszy plan poprzez częste repetycje, podczas gdy inne dźwięki, bardziej neutralne, tworzą strukturalne tło."
W komentarzu do utworu Slapstick Zbigniewa Bargielskiego, zamieszczonym w książce programowej festiwalu "Warszawska Jesień" z roku 1998, Andrzej Chłopecki pisze:
"To jasne, że twórczość Bargielskiego wciąż ewoluuje. Jest to jednak ewolucja, która biegnie jakby po okręgu, poszerzając swój estetyczny wymiar, wzbogacając się niuansowo, a nie skokowo. Warto na to zwrócić uwagę: w ostatnim dwudziestoleciu dziś sześćdziesięciojednoletni kompozytor nie przeszedł przez kryzys zmiany estetycznej orientacji ani gwałtownej (przykładem Penderecki), ani zawoalowanej, lecz równie czytelnej (przykładem Lutosławski). Jeśli jest w tej twórczości jakiś próg, to prawdopodobnie wyznacza go Koncert skrzypcowy z roku 1976. Intensywny walor liryczny tego utworu, choć nie zarażonego bakcylem ani nowej prostoty, ani nowego romantyzmu (który właśnie w tamtym - urastającym do rangi symbolu - roku, nie tylko zresztą polską muzyke frontalnie zaatakował) jest dyekretnym śladem wrażliwości Bargielskiego na powiew Zeitgeistu. Z owej estetycznej zawieruchy muzyka Zbigniewa Bargielskiego wyszła bez szwanku."
Ważniejsze kompozycje:
  • Neosonatina na skrzypce i fortepian (1956)
  • Siedem studiów na fortepian (1957)
  • Parades na orkiestrę symfoniczną (1965)
  • Danton czyli Kilka obrazów z dziejów Wielkiej Rewolucji Francuskiej, opera pseudohistoryczna (1968-69)
  • W kręgu na sopran, alt, baryton, bas solo i zespół kameralny do słów Alicji Patey-Grabowskiej (1969)
  • Cztery pieśni miłosne na mezzosopran (alt) i fortepian do słów Alicji Patey-Grabowskiej (1969-72)
  • Parades 1970 na orkiestrę (1970)
  • Różany ogród na baryton lub alt i klarnet basowy do słów T. S. Eliota (1971)
  • Alicja w krainie czarów, opera kameralna dla młodzieży (1971-72)
  • Ein Zimmer na klarnet, puzon, wiolonczelę, fortepian i głos recytujący lub taśmę (1972)
  • Koncert na perkusję i orkiestrę (1975)
  • Koncert na skrzypce i orkiestrę (1975)
  • Impromptu na perkusję solo (1975)
  • Rapsodia Polska na instrumenty dęte i perkusję (1976)
  • Kwartet smyczkowy nr 1 „Alpejski" (1976)
  • Dolina bielejących kości [wersja I] na zespół instrumentalny i perkusję (1977)
  • Dolina bielejących kości [wersja II] na fortepian improwizowany, zespół instrumentalny i perkusję (1977-93)
  • I zapłoną oboje a nikt nie ugasi na orkiestrę smyczkową (1978)
  • Klatka dla motyli na kwintet dęty (1978)
  • W małym dworku, opera według Stanisława Witkiewicza (1979-80)
  • Es ist noch Nacht, noch ein Laut na mezzosopran, perkusję i orkiestrę (1980)
  • Traumvogel na akordeon i perkusję (1980)
  • Kwartet smyczkowy nr 2 „Wiosenny" (1980)
  • Wieczór z przeszłości na gitarę, klawesyn i czelestę (1980)
  • Nokturn w błękicie na skrzypce i orkiestrę smyczkową (1981)
  • Ikar na klarnet basowy lub saksofon altowy i marimbafon lub wibrafon (1981)
  • Rozmowa z cieniem na 2 akordeony (1982)
  • Gemalte Wolken na akordeon solo (1982)
  • Sen mara [wersja I] na tenor i fortepian do słów Kazimierza Wierzyńskiego (1982)
  • Sen mara [wersja II] na baryton i fortepian do słów Kazimierza Wierzyńskiego (1982)
  • Epitafium [wersja I] na 2 skrzypiec (1982)
  • Cztery drzewa z rogiem na kwintet dęty (1982)
  • W czwórkę po drodze na kwartet saksofonowy (1982)
  • Pięciu po drodze, kwartet saksofonowy z marimbą (1982-86)
  • Epitafium [wersja II] na skrzypce i wiolonczelę (1982-99)
  • Rondo alla polacca na małą orkiestrę (1983)
  • Sonnenlieder na mezzosopran, baryton, bas, chór i zespół kameralny (1983)
  • Noc pożegnań na akordeon i kwartet smyczkowy (1983)
  • Labirynt na fortepian (1983)
  • Trzy polskie suity na akordeon solo (1984)
  • Czarne lustro na gitarę i akordeon (1984)
  • Inne głosy na obój i klarnet (1984)
  • Nokturn [wersja I] na skrzypce i gitarę (1984)
  • Nokturn [wersja II] na skrzypce i fortepian (1984)
  • Nokturn [wersja III] na flet i gitarę (1984)
  • Labirynt na wiolonczelę i akordeon (1984-87)
  • Kwartet smyczkowy z klarnetem „Po drugiej stronie lustra" (1985)
  • Zatopiony płomień na skrzypce, wiolonczelę i akordeon (1985)
  • Ogród namiętności na sopran, klarnet basowy (i saksofon altowy), perkusję i akordeon (1985)
  • Arc-en-ciel na mandolinę i harfę celtycką (1985)
  • Muzyka ludowa na dwoje skrzypiec (1985)
  • Taniec polski na skrzypce (1985)
  • Kwartet smyczkowy nr 3 „Martwa natura z krzykiem" (1985-86)
  • Wyprawa w niewysłowność na orkiestrę (1986)
  • Suita pieśni i tańców na akordeon (1986)
  • Sprawozdanie z lasku wiedeńskiego na zespół wokalny, fortepian (lub akordeon, lub klawesyn) i 3 flety (1986)
  • Grazer variationen na orkiestrę akordeonową (1987)
  • Sonata na skrzypce i fortepian (Sonata zapomnienia) (1987)
  • Nocne ptaki na kwintet klarnetowy (1987)
  • Panopticum na dwa fortepiany (1987)
  • Iluzje i pragnienia na organy i perkusję (1988)
  • Kalejdoskop na akordeon (1988)
  • W ziemi niczyjej, oratorium (1988-89)
  • Krąg cieni na kwartet saksofonowy (1989)
  • Taniec drwali na klarnet, tubę i fortepian (1989)
  • Cha-ord na orkiestrę (1990)
  • Egad na akordeon i wibrafon (1991)
  • Młyn dźwiękowy na orkiestrę akordeonową i perkusję (1991)
  • Quatuor à l'heure dite na kwartet smyczkowy (1991)
  • Koncert na trąbkę i orkiestrę (1992)
  • Requiem na orkiestrę (1992)
  • Mutationen na taśmę (1992)
  • Przechadzka Beethovena do księcia Lichnowskiego na fortepian (1992)
  • Trigonalia na gitarę, akordeon, perkusję i orkiestrę kameralną (1994)
  • Kwartet smyczkowy nr 4 „Le temps ardent" (1994)
  • Concertino for piano and chamber orchestra (1995)
  • Taniec na granicy światła na zespół kameralny (1995)
  • Noc-Dzień, 5 pieśni na sopran i fortepian (1995)
  • Źródło nadziei na saksofon altowy i marimbę (1995)
  • Zagubione-odnalezione na skrzypce solo (1996)
  • Orfeusz na baryton, skrzypce i dzwonki (1996)
  • W poszukiwaniu straconego dźwięku na flet solo (1996)
  • Krajobraz wspomnień (Witold Lutosławski in memoriam) na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (1996)
  • Hierofania dla 5 perkusistów (1996)
  • A la espagnola na gitarę solo (1996)
  • Tango na zespół kameralny (1997)
  • Slapstick na orkiestrę kameralną (1997)
  • Shrine for Anonymous Victim, muzyka elektroniczna (1999)
  • Music for Children na fortepian (1999-2001)
  • Light Cross, muzyka elektroniczna (2000)
  • Tangoroso na fortepian na 4 ręce (2000)
  • Pchli targ [wersja I], cykl miniatur fortepianowych na 2 i 4 rąk (2000)
  • Pchli targ [wersja II] na zespół instrumentalny (2000)
  • Towards Organic Geometry, muzyka elektroniczna (2001)
  • Kwartet smyczkowy nr 5 „Le temps qui n'est plus" (2001)
  • Le cristal flamboyant (Płonący kryształ) na klawesyn i taśmę (2002)
  • Jeux à trois na 3 akordeony (2003)
  • List do Mileny na sopran, skrzypce i fortepian (2005)
  • L'espace attrapè na orkiestrę (2005)
  • Kwartet smyczkowy nr 6 (2006)
Autor: Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, marzec 2002, aktualizacja: grudzień 2008.

Podobne

Muzyka FRYDERYK CHOPIN, PIEŚNI I PIOSNKI OP. 74

Fryderyk Chopin: Pieśni i piosnki op. 74. "Życzenie", "Wiosna", "Smutna rzeka", "Hulanka", "Gdzie...

Zobacz także

Literatura Elżbieta Janicka "Festung Warschau"

Jak sugerują opisy książki - ale też komentarze samej autorki - "Festung Warschau" jest rodzajem spacerownika - a więc przewodnika, w którym krok po kroku, ulica po ulicy poznajemy dane miejsce. Jest...

Sztuki wizualne Wojciech Fangor "Postaci"

Obraz Fangora należy do najbardziej kanonicznych dzieł polskiego socrealizmu. Operuje prostą retoryką przeciwieństw: kiedyś i teraz, po tej i po tamtej stronie.

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy