Muzyka

Włodzimierz Kotoński

Muzyka
Kompozytor i pedagog, urodzony 23 sierpnia 1925 w Warszawie.

Studiował kompozycję w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie w klasie Piotra Rytla (1945-51) oraz - prywatnie - u Tadeusza Szeligowskiego (1950-51). W latach 50. prowadził badania nad polską muzyką ludową w Państwowym Instytucie Sztuki; ich owocem stała się książka pt. "Góralski i zbójnicki" (PWM, Kraków 1956). W latach 1957-61 uczestniczył w Międzynarodowych Kursach Wakacyjnych Nowej Muzyki w Darmstadt. W okresie tym rozpoczął eksperymenty z transformacją dźwięku przy użyciu elektroniki. Efektem poszukiwań nowego brzmienia była pierwsza w Polsce kompozycja elektroniczna - Etiuda konkretna (na jedno uderzenie w talerz) (1959). Od 1958 kompozytor należy do stałych współpracowników Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia. Pracował również w innych ośrodkach muzyki elektronicznej - w studiu Westdeutscher Rundfunk w Kolonii (1966-67), w Groupe de Recherches Musicales ORTF w Paryżu (1970), w studiu Südwestfunk Baden-Baden we Freiburgu (SWF - 1979), a także w Stiftelsen Elektroakustik Musik i Sverige w Stockholmie (EMS - 1984) i w Groupe de Musique Expérimentale de Bourges (GMEB - 1986). W latach 1970-71 przebywał w Berlinie jako stypendysta Deutscher Akademischer Austauschdienst.

Od 1967 do 1995 był wykładowcą kompozycji w Akademii Muzycznej w Warszawie (od 1972 jako docent, od 1983 jako profesor nadzwyczajny, od 1990 - profesor zwyczajny) oraz kierował Studiem Muzyki Elektronicznej tejże uczelni. Studentami jego byli m.in. tacy kompozytorzy, jak: Paweł Szymański, Hanna Kulenty, Stanisław Krupowicz, Tadeusz Wielecki, Edward Sielicki i Jacek Grudzień. Jako profesor gościnny wykładał również kompozycję i muzykę elektroniczną w Królewskiej Akademii Muzyki w Stockholmie (1971), w State University of New York w Buffalo (1978), w University of Southern California w Los Angeles (1982), w Rubin Academy of Music w Jerozolimie (1990) i w Seulu (1994-95).

W latach 1974-76 był naczelnym redaktorem muzycznym Polskiego Radia oraz naczelnym dyrektorem muzycznym Polskiego Radia i Telewizji. W 1983 został prezesem Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej (polskiej sekcji ISCM/SIMC); funkcję tę pełnił do 1989.

Włodzimierz Kotoński został uhonorowany wieloma nagrodzami i odznaczeniami, m.in. Nagrodą Ministra Kultury i Sztuki (1973, 1989 i 2000), Nagrodą Związku Kompozytorów Polskich (1976) oraz Nagrodą Przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji (1979), Prix Magisterium w Bourges (1998), Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis" (2007).

W 1963 opublikował książkę pt. "Instrumenty perkusyjne we współczesnej orkiestrze" (PWM, Kraków 1963; wyd. II - 1981; tłum. węg. pt. "A modern zenekar ütöhangszerei", Zenemükiadó, Budapest 1967; tłum. niem. pt. "Schlaginstrumente im modernen Orchester", Schott, Mainz 1968), w 1989 pracę pt. "Muzyka elektroniczna" (PWM, Kraków 1989), a w 1999 - "Leksykon współczesnej perkusji" (PWM, Kraków 1999).

Jest członkiem honorowym Związku Kompozytorów Polskich oraz Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej.

Włodzimierz Kotoński, klasyk muzyki elektroakustycznej, był pierwszym współpracownikiem założonego w 1957 roku Studia Eksperymentalnego Polskiego Radia, ważnego dla światowej muzyki ośrodka twórczości na taśmę. Był autorem pierwszego powstałego w Polsce autonomicznego utworu na taśmę - Etiudy konkretnej (na jedno uderzenie w talerz). Podstawą tej trwającej 2 minuty i 41 sekund kompozycji było w istocie jedno, wybrane z wielu nagranych uprzednio uderzeń miękką pałką w średniej wielkości talerz. Nagrany dźwięk poddany został skomplikowanym przekształceniom, w wyniku których powstał bogaty materiał, wykorzystany do stworzenia utworu o precyzyjnie zaplanowanej strukturze każdego elementu. Etiuda Kotońskiego była jednym z najczystszych przykładów muzyki konkretnej, sztuki szukającej nowych środków wyrazu i adoptującej dla celów artystycznych najnowsze zdobycze elektroakustyki. Utwór wykonany został na festiwalu "Warszawska Jesień" w 1960 roku, potem pojawiał się na wielu imprezach w kraju i za granicą, trafił też na karty podręczników. Włodzimierz Kotoński funkcjonuje w nich jako jeden z czołowych polskich twórców nowej muzyki. Oprócz Etiudy skomponował jeszcze wiele innych utworów na taśmę. Również w utworach o tradycyjnej obsadzie wykonawczej wykorzystuje często dźwięki elektroniczne bądź to nagrane uprzednio na taśmę, bądź też produkowane w formie "live electronic music" podczas koncertu.

Ważniejsze kompozycje:
  • Poemat na orkiestrę (1949)
  • Tańce góralskie na orkiestrę (1950)
  • Quartettino na 4 rogi (1950)
  • Preludium i passacaglia na orkiestrę (1953)
  • Sześć miniatur na klarnet i fortepian (1957)
  • Muzyka kameralna na 21 instrumentów i perkusję (1958)
  • Musique en relief, cykl 5 miniatur na 6 grup orkiestrowych (1959)
  • Etiuda na jedno uderzenie w talerz, muzyka konkretna (1959)
  • Trio na flet, gitarę i perkusję (1960)
  • Concerto per quattro [wersja I] na harfę, klawesyn, gitarę, fortepian i orkiestrę kameralną (1960)
  • Canto per complesso da camera (1961)
  • Selection I dla 4 wykonawców jazzowych (1962)
  • Pezzo per flauto e pianoforte (1962)
  • Musica per fiati e timpani (1963)
  • Mikrostruktury na taśmę (1963)
  • Monochromia na obój solo (1964)
  • Kwintet na instrumenty dęte (1964)
  • Concerto per quattro [wersja II] na harfę, klawesyn, gitarę, fortepian i orkiestrę kameralną (1965)
  • A battere na gitarę, altówkę, wiolonczelę, klawesyn i perkusję (1966)
  • Pour quatre na klarnet, puzon, wiolonczelę i fortepian (1968)
  • Muzyka na 16 talerzy i smyczki (1969)
  • AELA czyli gra struktur aleatorycznych na jednym dźwięku harmonicznym, muzyka elektroniczna (1970)
  • Multiplay, teatr instrumentalny na sześć instrumentów dętych blaszanych (1971)
  • Concerto per oboe na obój (także obój miłosny), 6 instrumentów dętych i orkiestrę (1972)
  • Promenada I, teatr instrumentalny na 4 wykonawców (1973)
  • Promenada II, teatr instrumentalny na 3 syntezatory, klarnet, puzon i wiolonczelę (1973)
  • Harfa Eola na sopran i 4 instrumentalistów (1973)
  • Musical Games na kwintet dęty (teatr instrumentalny) (1973)
  • Róża wiatrów na orkiestrę (1976)
  • Muzyka wiosenna na flet, obój, skrzypce i syntezator (ew. taśmę) (1978)
  • Pełnia lata na klarnet, fortepian, wiolonczelę i dźwięki elektroniczne (1979)
  • Bora na orkiestrę (1979)
  • Sirocco na orkiestrę (1980)
  • Pieśń jesienna na klawesyn i taśmę (1981)
  • Terra incognita na orkiestrę (1984)
  • Sceny liryczne na 9 instrumentów (1986)
  • Tlaloc na klawesyn i perkusję (1986)
  • Ptaki, 8 krótkich utworów na klarnet, wiolonczelę i fortepian (1988)
  • Cadenze e arie na gitarę solo (1988)
  • Antiphonae na taśmę (1989)
  • Bucolica (Morton Feldman in memoriam) na flet solo (1989)
  • Trzy etiudy rytmiczne na fortepian (1990)
  • La gioia na orkiestrę smyczkową lub 9 instrumentów smyczkowych (1991)
  • Tierra caliente na taśmę (1992)
  • Motu proprio na fagot i fortepian (1992)
  • Sonant na kwartet puzonowy (1992)
  • 7 Haiku na głos żeński i 5 instrumentów (1993)
  • Koncert na gitarę elektryczną i zespół instrumentalny (1993)
  • Podróż zimowa na flet, obój, klarnet, klawesyn, skrzypce, wiolonczelę i taśmę (1995)
  • Symfonia nr 1 (1995)
  • Mijikayo na zespół instrumentów japońskich (1996)
  • Speculum vitae na taśmę i orkiestrę (1996)
  • Koncert na skrzypce i orkiestrę (1996)
  • Trzy pieśni niemieckie do tekstów Josepha von Eichendorffa i Dursa Grünbeina na baryton i gitarę (1997)
  • Trzy pieśni do słów Dursa Grünbeina na baryton i gitarę (1997)
  • Northern Lights (Aurora Borealis) na klawesyn amplifikowany i taśmę (1998)
  • Sekstet na kwintet dęty i fortepian (1998)
  • Zmienne struktury na klarnet, puzon, fortepian i wiolonczelę (2000)
  • Symfonia nr 2 (2001)
  • Kwartet smyczkowy nr 1 (2002)
  • Wilanowskie pejzaże na kwartet smyczkowy i flet (2002)
  • Concerto per clarinetto e orchestra (2002-2003)
  • Madrygały polskie na sopran i zespół instrumentów dawnych do wierszy staropolskich poetów (2004)
  • Symfonia nr 3 'Góry'  na chór i orkiestrę (2005-2006)

Autor: Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, listopad 2001; aktualizacja: grudzień 2008.

Podobne

Muzyka Prąd w kablach płynie cały czas

Konrad Smoleński opowiada o swoich doświadczeniach i fascynacjach dźwiękiem, które doprowadziły go...

Muzyka Wydano Symfonie Szymanowskiego pod dyrekcją Gergieva

Pierwsze dwie Symfonie Karola Szymanowskiego w wykonaniu londyńskiej orkiestry.

Zobacz także

Muzyka Prąd w kablach płynie cały czas

Konrad Smoleński opowiada o swoich doświadczeniach i fascynacjach dźwiękiem, które doprowadziły go do obecnej prezentacji w Pawilonie Polskim na Biennale w Wenecji.

Literatura Ignacy Karpowicz, "Ości"

To najlepsza obok "Balladyn i romansów" powieść Ignacego Karpowicza i kolejny dowód jego literackiej klasy. "Ości" to opowieść o świecie zmiennych tożsamości, pozbawionym moralnego kręgosłupa czy...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy

Najczęściej czytane

Muzyka Fryderyk Chopin

Jeden z najwybitniejszych kompozytorów polskich, urodzony 1 marca (lub 22 lutego) 1810 w Żelazowej Woli, zmarł 17 października 1849 w Paryżu.

Muzyka Stanisław Moniuszko

Kompozytor, dyrygent oper, orkiestr symfonicznych i chórów oraz pedagog. Urodzony 5 maja 1819 w majątku Ubiel k. Mińska, zmarł 4 czerwca 1872 w Warszawie.

Muzyka Polski jazz

Spis treści: Korzenie | Filary jazzu znad Wisły | Stylistyka polskiego jazzu | Współczesna scena yassowa | Jazzowe opracowania muzyki Fryderyka Chopina.

Muzyka Witold Lutosławski

Kompozytor i dyrygent. Urodzony 25 stycznia 1913 w Warszawie, zmarł 7 lutego 1994 tamże.

Muzyka Ignacy Jan Paderewski

Kompozytor, pianista, polityk, mąż stanu. Jedna z najwybitniejszych i najważniejszych postaci w historii Polski. Urodził się 6 listopada 1860 w Kuryłówce, zmarł 29 czerwca 1941 w Nowym Jorku.