Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień" to największy w Polsce festiwal o randze międzynarodowej poświęcony muzyce współczesnej. Przez wiele lat był również jedynym tego typu festiwalem w środkowej i wschodniej Europie. Powstał w 1956 roku z inicjatywy dwóch kompozytorów - Tadeusza Bairda i Kazimierza Serockiego, a do życia został powołany przez Zarząd Główny Związku Kompozytorów Polskich. Odbywa się corocznie (z dwoma wyjątkami) w drugiej połowie września i trwa dziewięć dni.

Pierwsze lata festiwalu - do końca lat 80. - były okresem szczególnej jego świetności. Od początku istnienia ustaliły się jego założenia programowe. Głównym celem festiwalu było (i jest) prezentowanie nowej muzyki światowej i polskiej. Przyświeca mu również idea ochrony rozwoju muzyki polskiej. Ma on formułę otwartą i stara się przedstawiać wielość tendencji obecnych w muzyce. W pierwszych latach istnienia ideą festiwalu było w szczególności przeciwstawienie się ideologii socrealizmu: "Warszawska Jesień" umożliwiała swobodę wypowiedzi twórczej oraz kontakt z nowymi trendami w sztuce. Podczas koncertów wykonywane były dzieła Arnolda Schönberga, Albana Berga, Antona Weberna, Edgara Varese'a oraz Beli Bartóka i Igora Strawińskiego, a także ówczesnych awangardystów - Pierre'a Bouleza, Luigiego Nona, Brunona Maderny i Johna Cage'a.

Od początku istnienia festiwalu ustalił się jego modernistyczny image - muzyka o zachowawczym charakterze stanowi niewielką część programu. Większość wypełniają utwory nowoczesne: od dźwiękowego radykalizmu wywodzącego się z tradycji webernowskiej, poprzez nurty odwołujące się do muzyki przeszłości lub kultur tradycyjnych, aż po audio-art, czy instalacje dźwiękowe. Na koncerty festiwalowe zawsze przyjeżdżało wiele osób - kompozytorów, wykonawców i muzykologów - z całej Polski i Europy. Nie dziwi zatem fakt, że festiwal szybko zyskał światowy rozgłos i status jednego z najważniejszych wydarzeń muzycznych.

Obecnie "Warszawska Jesień" nadal postrzegana jest jako festiwal twórczy, z olbrzymim dorobkiem i prestiżem. Współpracują z nią liczne polskie instytucje kulturalne (Filharmonia Narodowa, Polskie Radio, Telewizja Polska, Teatr Wielki - Opera Narodowa, Instytut Adama Mickiewicza), ambasady, instytuty kultury i fundacje. Nad programem festiwalu corocznie pracuje Komisja Repertuarowa, powoływana przez Zarząd Główny Związku Kompozytorów Polskich. Każdej edycji festiwalu towarzyszy obszerna książka programowa, która stanowi cenne źródło informacji o polskiej i światowej muzyce współczesnej. Podobne zadanie spełnia "Kronika dźwiękowa" - komplet nagrań wydawanych po każdym festiwalu (od 1999 roku ukazuje się na płytach kompaktowych). Do niedawna obejmowała ona tylko muzykę polską, ale od 2000 roku rozszerzona została także na muzykę światową.

W ostatnich latach koncerty "warszawsko-jesienne" odbywają się także - oprócz tradycyjnych sal koncertowych (Filharmonia Narodowa, Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina, teatry) - w halach sportowych, na piętrach starych fabryk, w przestrzeniach nowej architektury, w klubach. Muzyce coraz częściej towarzyszy warstwa elektroakustyczna, a jej wykonania wymagają złożonych systemów dystrybucji dźwięku, stąd twórcy traktują przestrzenność jako istotny współczynnik formy, wprowadzają projekcje wideo, stosują nowe technologie.

Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, styczeń 2002, aktualizacja: Anna Iwanicka-Nijakowska, grudzień 2010.

Kolejna, 54. "Warszawska Jesień" odbędzie się w dniach 16 - 24 września 2011 roku.

• "Warszawska Jesień 2005"
• "Warszawska Jesień 2006"
• "Warszawska Jesień 2007"
• "Warszawska Jesień 2008"
• "Warszawska Jesień 2009"
• "Warszawska Jesień 2010"

Rynek Starego Miasta 27
00-272 Warszawa
Tel: (+48 22) 635 91 38
Tel/Fax: (+48 22) 831 06 07
WWW: www.warsaw-autumn.art.pl
Email: festiwal@warsaw-autumn.art.pl