Muzyka

Wacław Lachman

Muzyka
Małgorzata Kosińska
Dyrygent, kompozytor i pedagog. Urodzony 19 grudnia 1880 w Płocku, zmarł 16 października 1963 w Warszawie.

W latach 1892-1902 uczył się w rządowym gimnazjum gubernialnym w Płocku, a także prywatnie muzyki u Antoniego Maruszewskiego oraz ks. Eugeniusza Gruberskiego. W 1902 rozpoczął studia w klasie kompozycji Zygmunta Noskowskiego w Instytucie Muzycznym w Warszawie (dyplom w 1910), gdzie zorganizował i prowadził chór studencki, założył Związek Polskiej Młodzieży Muzycznej oraz powołał do życia Chór Lachmana, przekształcony w 1906 w Chór Męski "Harfa". Z chórem tym pracował - z przerwami - do 1958 jako główny dyrygent i dyrektor, a od 1956 również prezes Towarzystwa Śpiewaczego "Harfa". Zdobył wraz z nim wiele nagród na konkursach śpiewaczych, m.in. w 1923 w Amsterdamie (I nagroda), w 1924 w Poznaniu (I nagroda), w 1925 w Haarlem (III nagroda), w 1927 i 1936 w Warszawie (I nagrody). Odbył także liczne tournées po Czechach (1911), Węgrzech (1927), Łotwie i Estonii (1935), Francji i Belgii (1937).

Równolegle z działalnością w Chórze "Harfa" Wacław Lachman pracował jako dyrygent z innymi chórami: "Duda" Warszawskiego Klubu Wioślarskiego, "Surma" tramwajarzy, "Echo", "Orpheon" oraz - w latach 1915-18 - z założonym przez siebie Chórem Polskim przy Domu Polskim w Moskwie. W 1932 objął funkcję naczelnego dyrygenta Zjednoczenia Związków Śpiewaczych i Instrumentalnych Rzeczpospolitej Polskiej, a w 1935 stanowisko dyrektora artystycznego Mazowieckiego Związku Śpiewaczego i Muzycznego. Pracował również z chórami profesjonalnymi: w latach 1910-12 i 1921-25 był wicedyrektorem chóru Filharmonii Warszawskiej, w latach 1921-25 także dyrygentem chóru Opery Warszawskiej.

Wacław Lachman zaczął komponować już w czasach gimnazjum i tworzył do końca życia. Napisał lub opracował ok. 300 utworów przede wszystkim na chór a cappella oraz z towarzyszeniem fortepianu, organów lub orkiestry. Prowadził także działalność pedagogiczną - od 1918 do 1939 pracował w Gimnazjum Męskim Kazimierza Kulwiecia, Gimnazjum Zgromadzenia Kupców i Państwowym Gimnazjum im. Klementyny z Tańskich-Hoffmanowej, zaś od 1945 do 1951 w Liceum im. Rejtana w Warszawie.

W uznaniu zasług otrzymał m.in. Nagrodę Muzyczną miasta Warszawy (1938 i 1956), Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski, Oficerski oraz Komandorski Orderu Polonia Restituta.

Ważniejsze kompozycje:
  • Polka 'Iris' na fortepian (1901)
  • Sonata fortepianowa Es-dur (1907)
  • Pastuszek, kantata na tenor, chór męski i fortepian (1909)
  • Nowa wiosna, kantata na chór męski i fortepian (1910)
  • Świętokrzyskie w muzyce na fortepian (1910)
  • Illo tempore, suita pieśni narodowych na chór męski i fortepian (1911)
  • Ecce sacerdos na chór męski, chór mieszany i organy (1911)
  • Sztandary Polskie na Kremlu [wersja I], kantata na chór męski (1916-17)
  • Sztandary Polskie na Kremlu [wersja II], kantata na chór mieszany (1916-17)
  • Missa Gaude Mater [wersja I] na chór męski i organy (1917)
  • Missa Gaude Mater [wersja II] na chór męski i orkiestrę (1917)
  • Z minionych dni, kantata na chór męski i chór mieszany (1918)
  • Missa in honorem Resurrectionis DNJC na chór męski i organy (1920)
  • Śpiew wolności [wersja I], kantata na chór męski i fortepian (1925)
  • Śpiew wolności [wersja II], kantata na chór męski i orkiestrę (1925)
  • Hymn do Melpomeny [wersja I], kantata na chór męski i fortepian (1926)
  • Hymn do Melpomeny [wersja II], kantata na chór męski i orkiestrę symfoniczną (1926)
  • Hymn do Melpomeny [wersja III], kantata na chór męski i orkiestrę dętą (1926)
  • Idziem do ciebie [wersja I], kantata na chór męski (lub mieszany) i fortepian (1928)
  • Idziem do ciebie [wersja II], kantata na chór męski (lub mieszany) i orkiestrę (1928)
  • W górach [wersja I], kantata na tenor, chór męski i fortepian (1932)
  • W górach [wersja II], kantata na tenor, chór męski i orkiestrę (1932)
  • Nad wodami Babilonu [wersja I], kantata na bas, chór mieszany i organy (1939)
  • Nad wodami Babilonu [wersja II], kantata na bas, chór mieszany i orkiestrę (1939)
  • Alleluja na sopran, tenor, bas, chór męski i chór żeński (1939)
  • Intermezzo na małą orkiestrę symfoniczną (ok. 1940)
  • Uwertura na orkiestrę symfoniczną (1941)
  • Anioł Pański, kantata na sopran, chór męski i organy (1941)
  • Missa popularis na sopran, tenor, chór męski i organy (1941)
  • W Bogu nadzieja na sopran, chór męski i organy (1941)
  • Missa montana na sopran, tenor, chór męski i organy (1942)
  • Msza polska na sopran, tenor, chór męski i organy (1942)
  • Epizod pasyjny na sopran, tenor, chór męski i organy (1942)
  • Rapsod piwniczny, kantata na sopran, bas, chór męski i organy (1943)
  • Boże Narodzenie na sopran, tenor, chór męski i organy (1943)
  • Suita podhalańska [wersja I], kantata na chór męski (1950)
  • Suita podhalańska [wersja II], kantata na chór męski i orkiestrę (1950)
  • Strofy o Stalinie [wersja I], kantata na baryton, chór męski i fortepian (1951)
  • Strofy o Stalinie [wersja II], kantata na baryton, chór męski i orkiestrę symfoniczną (1951)
  • Witaj Muzo, kantata na chór męski i orkiestrę (1952)
  • Ku-ku, kantata na sopran, chór męski i fortepian (1953)
  • Zwycięstwo [wersja I], kantata na bas (baryton), chór męski i fortepian (1954)
  • Zwycięstwo [wersja II], kantata na bas (baryton), chór męski i orkiestrę (1954)
  • Kantata żniwna - hej niesiemy plon na chór mieszany (1954)
  • Tyrteusz, poemat na tenor, bas (jako głos recytujący), chór męski i fortepian (1957)
Autor: Małgorzata Kosińska, październik 2006
Źródło: Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich

Podobne

Muzyka FRYDERYK CHOPIN, PIEŚNI I PIOSNKI OP. 74

Fryderyk Chopin: Pieśni i piosnki op. 74. "Życzenie", "Wiosna", "Smutna rzeka", "Hulanka", "Gdzie...

Zobacz także

Film "Toys"

Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...

Film "Przewodnik do Polaków"

Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy