Śpiewaczka (sopran), urodzona 23 stycznia 1930 w Landwarowie k. Wilna.

Studiowała w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Łodzi w klasie śpiewu Olgi Olginy. Wygrana na Ogólnopolskim Konkursie Młodych Wokalistów w Warszawie (1953) dała jej pierwszy angaż. W 1956 zadebiutowała w Operze Krakowskiej jako tytułowa Halka w operze Stanisława Moniuszki. Kolejny sukces (III nagroda) na Międzynarodowym Konkursie Muzycznym w Monachium w 1960 dał jej możliwość występów na niemieckich scenach operowych, takich jak Oberhausen, Dortmund i Düsseldorf. W 1965 zadebiutowała na renomowanym angielskim festiwalu w Glyndebourne w roli Oktawiana w Rosenkavalier Richarda Straussa. Prawdziwym jednak przełomem w jej karierze był występ w Paryżu rok później, gdzie kreowała postać Donny Elviry w Don Giovannim Wolfganga Amadeusa Mozarta. Ta rola przyniosła polskiej artystce wielką sławę.

Kariera Teresy Żylis-Gara nabrała od tej pory oszałamiającego tempa. W 1968 wystąpiła na festiwalu mozartowskim w Salzburgu pod batutą Herberta von Karajana. W tym samym roku zadebiutowała w roli Violetty w Traviacie Giuseppe Verdiego w Covent Garden w Londynie, a także została zaproszona do opery w San Francisco do wykonania roli Donny Elviry. Jeszcze w tym samym roku wystąpiła w Metropolitan Opera w Nowym Jorku, z którą to sceną była najdłużej związana (16 sezonów). Bliska współpraca łączyła ją także z teatrami operowymi w Berlinie, Hamburgu i Monachium oraz mediolańską La Scala i Wiener Staatsoper.

Repertuar Teresy Żylis-Gara jest ogromny i obejmuje 24 wielkie role w operach Giuseppe Verdiego, Richarda Straussa, Giacomo Pucciniego, Wolfganga Amadeusa Mozarta, Ernesta Chaussona. Jej partnerami na scenie byli najwięksi artyści scen operowych, jak Carlo Bergonzi, José Carreras, Franco Corelli, Fiorenza Cossotto, Placido Domingo, Mikołaj Giaurow, Sherrill Milnes, Luciano Pavarotti, Rugiero Raimondi, Jon Vickers, Ingvar Wixell.

Artystka nie ogranicza się jednak do opery. Występowała także na najbardziej renomowanych festiwalach muzycznych w Salzburgu, Orange, Glyndebourne i Gandawie. Specjalnie zaś przywiązana jest do formy pieśni. W tym gatunku najbliższa jej jest twórczość wokalna kompozytorów słowiańskich (popularyzuje za granicą utwory wokalne Karola Szymanowskiego) oraz należących do romańskiego kręgu kulturowego.

Teresa Żylis-Gara nagrywała dla renomowanych firm płytowych, takich jak: EMI, Deutsche Grammophon, Harmonia Mundi, Erato, a także dla Polskich Nagrań. Jej nagrania obejmują wielkie kreacje operowe (m.in. Don Giovanni, Le Roi Arthus Ernesta Chaussona, Ariadne auf Naxos Richarda Straussa), muzykę oratoryjną (Pasja wg św. Mateusza Johanna Sebastiana Bacha, Requiem Antonína Dvořáka, Messa da Requiem Giuseppe Verdiego, Das klagende Lied Gustawa Mahlera), a także pieśni Fryderyka Chopina, Stanisława Moniuszki i Édouarda Lalo.

Zajmuje się także pedagogiką - jest profesorem sztuki muzycznej. Zapraszana jest do prowadzenia kursów mistrzowskich w Europie oraz Stanach Zjednoczonych.

W uznaniu swojej działalności artystycznej otrzymała wiele nagród i wyróżnień, m.in. Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (1979) oraz Nagrodę Prezesa Rady Ministrów I stopnia (1979). W 2003 Senat Akademii Muzycznej we Wrocławiu przyznał jej tytuł doktora honoris causa.

Teresa Żylis-Gara od 1980 mieszka na stałe w Monaco.

Autor: Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, maj 2002, aktualizacja: październik 2009.