Muzyka

Stanisław Skrowaczewski

Muzyka
Małgorzata Kosińska
Dyrygent i kompozytor, urodzony 3 października 1923 we Lwowie.

Rozpoczął naukę gry na fortepianie i skrzypcach w wieku czterech lat. Jako siedmiolatek skomponował swój pierwszy utwór symfoniczny, a jako jedenastoletni chłopiec zadebiutował na estradzie koncertowej recitalem fortepianowym. Dwa lata później wystąpił jako pianista i dyrygent w III Koncercie fortepianowym Ludwiga van Beethovena. Podczas II wojny światowej doznał kontuzji obu dłoni, co przekreśliło nadzieje na karierę pianistyczną. Skoncentrował się wówczas na kompozycji i dyrygowaniu. Kształcił się pod kierunkiem Romana Palestra (kompozycja) i Waleriana Bierdiajewa (dyrygentura) w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie. W latach 1947-49 przebywał w Paryżu, gdzie studiował u Nadii Boulanger i uczestniczył w założeniu awangardowej grupy "Zodiaque". Jeszcze w 1946 został dyrygentem Filharmonii Wrocławskiej, później, w latach 1949-54 był dyrektorem Filharmonii Śląskiej w Katowicach, a od 1954 do 1956 stał na czele Filharmonii Krakowskiej. Był też związany z Filharmonią Narodową w Warszawie jako stały dyrygent w latach 1956-59.

W 1956 wygrał Międzynarodowy Konkurs Dyrygencki w Rzymie. Zaproszony przez George'a Szella zadebiutował w Stanach Zjednoczonych z Cleveland Orchestra. Wkrótce dyrygował New York Philharmonic, Pittsburgh Symphony, Cincinnati Symphony, a w 1960 został dyrektorem artystycznym Minneapolis Symphony Orchestra, w 1970 przemianowanej na Minnesota Orchestra (funkcję tę pełnił przez 19 lat). Od tego czasu był częstym gościem najlepszych orkiestr na całym świecie (m.in. Berliner Philharmoniker, Wiener Symphoniker, London Symphony, The Philharmonia, NHK Symphony), jak również znakomitych teatrów operowych, takich jak Wiener Staatsoper i Metropolitan Opera. Odbywał międzynarodowe tournées z orkiestrami, takimi jak Concergebouworkestr, Orchestre Nationale de France, Orkiestra Filharmonii Narodowej w Warszawie, dwukrotnie podróżował z Philadelphia Orchestra do Ameryki Południowej i z Cleveland Orchestra do Australii. W latach 1984-91 zajmował stanowisko głównego dyrygenta Hallé Orchestra w Manchesterze. Z zespołem tym koncertował w Londynie i wielu innych miastach Wielkiej Brytanii, a także w Niemczech, Austrii, Szwajcarii, krajach skandynawskich, Hiszpanii, Polsce i Stanach Zjednoczonych.

Stanisław Skrowaczewski nagrał ogromny repertuar dla firm płytowych RCA, Philips, CBS, Denon, EMI/Angel, Mercury, Vox, Erato, Polskie Nagrania, Arte Nova i Oehms Classics. Wiele jego nagrań analogowych ukazało się w postaci reedycji na płytach CD, a nowe rejestracje dzieł Antona Brucknera, Dmitrija Szostakowicza i Johannesa Brahmsa (z Hallé Orchestra) spotkały się z doskonałym przyjęciem. Za interpretacje symfonii Brucknera otrzymał Złoty Medal Towarzystwa Mahlerowsko-Brucknerowskiego, zaś za popularyzację muzyki współczesnej z Minnesota Orchestra - pięciokrotnie Nagrodę ASCAP. Nagrania jedenastu symfonii Brucknera z Saarlaendischer Rundfunk Orchestra (wydane przez Arte Nova) otrzymały w Cannes w 2002 nagrodę za najlepsze nagranie XVIII/XIX-wiecznego utworu orkiestrowego.

Obecnie jest honorowym dyrygentem Minnesota Orchestra, a także dyrygentem gościnnym Saarlaendischer Rundfunk Orchestra, Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia oraz Deutschen Radio Philharmonie. W latach 2007-2010 był też głównym dyrygentem Yomiuri Nippon Symphony Orchestra w Tokio.

W 1999 Stanisław Skrowaczewski został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. W 2004 otrzymał tytuł doktora honoris causa Akademii Muzycznej we Wrocławiu. W 2009 odebrał w Katowicach "Diamentową Batutę" - nagrodę przyznawaną przez Zarząd Polskiego Radia.

Ważniejsze kompozycje:
  • Uwertura w stylu klasycznym na orkiestrę (1944)
  • Trio fortepianowe As-dur (1946)
  • Trzy pieśni na sopran i orkiestrę (1946)
  • Symfoniczne preludium, fuga i postludium na orkiestrę (1946-48)
  • Uwertura na orkiestrę (1947)
  • Mazurek na fortepian (1947)
  • Symfonia na smyczki (1947-49)
  • Muzyka nocą, wariacje symfoniczne na orkiestrę (1949)
  • Ugo i Parisina, balet (1949-50)
  • Pieśni nad pieśniami na sopran i orkiestrę kameralną (1949-51)
  • Baśń symfoniczna o Krasnoludkach i Sierotce Marysi na orkiestrę (1952)
  • Symfonia zwycięstwa (1954)
  • Koncert na rożek angielski i orkiestrę (1969)
  • Ricercari notturni na saksofon lub klarnet i orkiestrę (1977)
  • Koncert na klarnet a i orkiestrę (1980)
  • Trio na klarnet, fagot i fortepian (1982-84)
  • Fantasie per quattro na klarnet, skrzypce, wiolonczelę i fortepian (1984)
  • Koncert na skrzypce i orkiestrę (1985)
  • Koncert na orkiestrę (1985)
  • Fanfare na orkiestrę (1987)
  • Fantasie per sei na obój, skrzypce, altówkę, wiolonczelę, kontrabas i fortepian (1988)
  • Trio smyczkowe (1990)
  • Koncert potrójny na skrzypce, klarnet, fortepian i orkiestrę (1991)
  • Fantasie per tre na flet, obój i wiolonczelę (1992)
  • Gesualdo di Venosa: Six Madrigals na orkiestrę (1992)
  • Chamber Concerto 'Ritornelli poi ritornelli'  na orkiestrę (1993)
  • Passacaglia immaginaria na orkiestrę (1996)
  • Musica a quattro na klarnet, skrzypce, altówkę i wiolonczelę (1998)
  • Koncert na fortepian i orkiestrę (2002)
  • Il Piffero della notte, fantazja na flet i orkiestrę (2007)
  • Music for Winds (2009)

Autor: Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, grudzień 2002, aktualizacja: czerwiec 2010.

Podobne

Muzyka FRYDERYK CHOPIN, PIEŚNI I PIOSNKI OP. 74

Fryderyk Chopin: Pieśni i piosnki op. 74. "Życzenie", "Wiosna", "Smutna rzeka", "Hulanka", "Gdzie...

Zobacz także

Literatura Elżbieta Janicka "Festung Warschau"

Jak sugerują opisy książki - ale też komentarze samej autorki - "Festung Warschau" jest rodzajem spacerownika - a więc przewodnika, w którym krok po kroku, ulica po ulicy poznajemy dane miejsce. Jest...

Sztuki wizualne Wojciech Fangor "Postaci"

Obraz Fangora należy do najbardziej kanonicznych dzieł polskiego socrealizmu. Operuje prostą retoryką przeciwieństw: kiedyś i teraz, po tej i po tamtej stronie.

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy