Muzyka

Sławomir Czarnecki

Muzyka
Małgorzata Kosińska
Kompozytor i pedagog, urodzony 23 lipca 1949 w Jeleniej Górze.

W latach 1969-74 studiował kompozycję u Piotra Perkowskiego i Romualda Twardowskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. W latach 1980-81 jako stypendysta Rządu Francuskiego odbył studia uzupełniające u Oliviera Messiaena w Paryżu. Od 1974 wykłada przedmioty teoretyczne w Państwowej Szkole Muzycznej II st. im. Józefa Elsnera w Warszawie.

Jest laureatem wielu nagród i wyróżnień na konkursach kompozytorskich, m.in. w 1973 otrzymał I nagrodę na konkursie kompozytorskim twórczości pedagogicznej we Wrocławiu za Koncert fortepianowy dla młodzieży nr 1 (1973), w 1975 - II nagrodę na Konkursie Kompozytorskim IX Festiwalu Pianistyki Polskiej w Słupsku za Concertino per pianoforte e orchestra (1975), w 1976 - I nagrodę na Konkursie Młodych Związku Kompozytorów Polskich za Gradito per orchestra (1976), w 1980 - wyróżnienie na XIX Concorso Internazionale di Composizione "Premio CittÁ di Trieste" za Concerto pesante per tuba e orchestra (1978), w tym samym roku - Nagrodę miasta Darmstadt na konkursie Chopin-Gesellschaft za Symphonie concertante per pianoforte e orchestra (1979), dwukrotnie I nagrodę na Konkursie Oddziału Warszawskiego Związku Kompozytorów Polskich: w 1982 - za utwór Intrada, elegia i postludium na organy (1982) oraz w 1985 - za Pieśni Orfeusza na kontratenor, flet, obój i harfa (1985), w 1986 - Nagrodę im. Valentino Bucchiego w Rzymie za 5 utworów na fortepian dla dzieci Leśne wędrówki (1985), w 1992 - III nagrodę na Konkursie Kompozytorskim im. Karola Szymanowskiego za Muzykę z Zawratu na kontrabas i fortepian (1991), w 1997 – I nagrodę na tym samym konkursie za Hombark – Concerto per violino e archi (1995) oraz Nagrodę miasta Gdańska na konkursie kompozytorskim zorganizowanym z okazji 1000-lecia Gdańska za poemat symfoniczny na chór mieszany i wielką orkiestrę symfoniczną Hymnus Gedanensis (1986-97). Ponadto został uhonorowany wieloma odznaczeniami, m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi (1996) i Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2004).

Sławomir Czarnecki jest członkiem Stowarzyszenia Autorów ZAiKS, Związku Kompozytorów Polskich oraz Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego (gdzie pełni funkcję wiceprezesa).

Sławomir Czarnecki mógłby powiedzieć o sobie słowami wybitnego francuskiego kompozytora Francisa Poulenca:
"Wiem doskonale, że nie jestem jednym z tych kompozytorów, którzy wprowadzają innowacje harmoniczne, jak Strawiński, Ravel czy Debussy, sądzę jednak, że jest też miejsce dla muzyki, która nie wstydzi się korzystać z cudzych akordów. Czyż nie tak było z Mozartem - Schubertem."
Sławomir Czarnecki nigdy nie był awangardystą, zwłaszcza zaś ostatnio, kiedy bliska mu jest - jak sam pisze - estetyka pomodernistyczna. W tej estetyce powstają utwory przejrzyste fakturalnie i klarowne w formie, łatwe w rozumieniu i dające słuchaczom chwile radości. Również muzycy czerpią z nich wiele satysfakcji, czego dowodem były wykonania takich utworów, jak Hombark-concerto na skrzypce i orkiestrę smyczkową, czy Concerto Liliowe na dwoje skrzypiec i orkiestrę smyczkową. Solista, znakomity skrzypek Krzysztof Jakowicz bawił się podczas grania tych kompozycji znakomicie. Góralskie rytmy występujące w obu tych koncertach prowokowały go do niemal tanecznych kroków na estradzie. Concerto Liliowe, wykonane po raz pierwszy przez Krzysztofa Jakowicza z synem Jakubem w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego było bisowane! To się naprawdę nieczęsto zdarza utworom współczesnych kompozytorów.

Czarnecki nawiązuje w widoczny sposób kontakt ze słuchaczami. Może pomagają mu w tym jego doświadczenia ciągłych kontaktów z młodymi ludźmi, których uczy kompozycji? Niezwykłe jest to, że ta nauka komponowania odbywa się na poziomie szkoły średniej, co w polskich warunkach oznacza sytuację wyjątkową, bo normą jest wykładanie kompozycji na najwyższym poziomie sformalizowanej edukacji muzycznej, w akademiach. On sam stworzył klasę propedeutyki kompozycji w Zespole Państwowych Szkół Muzycznych nr 1 w Warszawie, a jego uczniowie zdobyli wiele nagród w krajowych i międzynarodowych konkursach dla młodych kompozytorów. Naśladują zresztą swojego nauczyciela, bo Sławomir Carnecki jest laureatem 17 konkursów kompozytorskich w kraju i za granicą, jak starannie wyliczono w programie koncertu Związku Kompozytorów Polskich w grudniu 2002 roku, na którym wykonane zostały jego trzy utwory.

Ważniejsze kompozycje:
  • Canzona da chiesa op. 1 [wersja I] per violino e organo (1968)
  • Canzona da chiesa op. 1a [wersja II] per violino e pianoforte a 4 (1968-75)
  • Preludium i nokturn op. 2 na flet i fortepian (1969)
  • Cantata Igor Strawiński in memoriam op. 3 na chór mieszany i orkiestrę (1971)
  • Dwie toccaty op. 4 na fortepian (1971-73)
  • Symfonietta op. 5 per orchestra (1973)
  • Koncert fortepianowy dla młodzieży nr 1 op. 6 (1973)
  • Koncert fortepianowy dla młodzieży nr 2 op. 7 (1974)
  • Piosenki dla dzieci na głos z fortepianem (1974-86)
  • Preludium op. 8 na orkiestrę (1975)
  • Concertino per pianoforte e orchestra op. 9 (1975)
  • Źródło bijące op. 10, pieśni na sopran i zespół kameralny (1976)
  • Gradito op. 11 per orchestra (1976)
  • Piano-Trio op. 12 (1977)
  • Concerto pesante op. 13 per tuba e orchestra (1978)
  • Sonata per clavicembalo op. 14 (1979)
  • Symphonie concertante op. 15 per pianoforte e orchestra (1979)
  • Kwartet smyczkowy nr 1 op. 16 (1980)
  • Sonata pastorale op. 17 per flauto e pianoforte (1980)
  • Intrada, Elegia e Postludium op. 18 per organo (1982)
  • Sonata żałobna op. 19 na skrzypce i fortepian (1982)
  • Trio smyczkowe op. 24 (1983)
  • Lamentationes op. 20 na 9 głosów i 10 instrumentów smyczkowych (Jerzy Popiełuszko in memoriam) (1984)
  • Cantata Laudate Dominum op. 21 per soprano solo, basso solo, coro e orchestra (1985)
  • Pieśni Orfeusza op. 22 na kontratenor, flet, obój i harfę (1985)
  • Leśne wędrówki op. 23, 5 utworów na fortepian dla dzieci (1985)
  • Kwintet saksofonowy (1987)
  • Capriccio op. 25 per due violoncelli (1988)
  • Trio basso op. 26 per viola, violoncello e contrabasso (1988)
  • Three Visions op. 27 per organo (1988-90)
  • Źródło bijące op. 11a [wersja II], pieśni na sopran i fortepian do słów Haliny Poświatowskiej (1989)
  • Concerto per contrabasso e archi op. 28 (1991)
  • Muzyka z Zawratu op. 29 na kontrabas i fortepian (1991)
  • Pieśni eucharystyczne na głos z organami (1992)
  • Siedem małych etiud na fortepian op. 30 (1992)
  • Via Crucis op. 31 per organo (1993)
  • Hombark – Concerto per violino e archi op. 32 (1995)
  • Hymnus Gedanensis op. 34, poemat symfoniczny na chór mieszany i wielką orkiestrę symfoniczną (1997)
  • Kwartet smyczkowy nr 2 „Spiski" op. 33 (1997)
  • Wałaski op. 35, charakterystyczny poemat choreograficzny na orkiestrę smyczkową (1997)
  • Interludia Sabałowe op. 36 na obój (1998)
  • Toccatina op. 38 na fortepian na 4 ręce (2000)
  • Msza Jasnogórska op. 37 na sopran, bas-baryton, chór mieszany i orkiestrę (2000)
  • Sonatina tatrzańska op. 39 na fortepian (2001)
  • Kantata Jubileuszowa „Niech leci pieśń" op. 40 na chór i orkiestrę do słów Or-Ota (2001)
  • Concerto Liliowe op. 41 na 2 skrzypiec i orkiestrę smyczkową (2002)
  • Koncert Jurajski op. 42 na 4 skrzypiec i orkiestrę smyczkową (2004)
  • Dwie pieśni ludowe op. 43 na 3-głosowy chór żeński (lub dziecięcy) (2004)
  • Concerto Lendinum op. 44 per violoncello e violino ed archi (2004-2005)
  • Corona Mariae – Hymni in honorem Beatae Mariae Virginis Regina Poloniae op. 45 na chór mieszany (2004-2006)

Strona internetowa kompozytora: www.republika.pl/sczarnecki

Autor: Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, styczeń 2002; aktualizacja: listopad 2008.

Podobne

Muzyka FRYDERYK CHOPIN, PIEŚNI I PIOSNKI OP. 74

Fryderyk Chopin: Pieśni i piosnki op. 74. "Życzenie", "Wiosna", "Smutna rzeka", "Hulanka", "Gdzie...

Zobacz także

Literatura Elżbieta Janicka "Festung Warschau"

Jak sugerują opisy książki - ale też komentarze samej autorki - "Festung Warschau" jest rodzajem spacerownika - a więc przewodnika, w którym krok po kroku, ulica po ulicy poznajemy dane miejsce. Jest...

Sztuki wizualne Wojciech Fangor "Postaci"

Obraz Fangora należy do najbardziej kanonicznych dzieł polskiego socrealizmu. Operuje prostą retoryką przeciwieństw: kiedyś i teraz, po tej i po tamtej stronie.

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy