Marek Grechuta
Marek Grechuta, fot. Marek Karewicz/EAST News
Wokalista, autor tekstów, kompozytor i poeta, urodził się 10 grudnia 1945 roku w Zamościu, zmarł 9 października 2006 roku w Krakowie.
Grechuta jawi się jako jeden z najbardziej oryginalnych artystów polskiej muzyki popularnej. Interpretował zarówno własne teksty, jak i wiersze polskich poetów od przełomu poprzednich wieków do współczesności, współpracował z wieloma wybitnymi instrumentalistami. Łączył elementy rocka progresywnego i nowoczesnego jazzu z elementami muzyki etnicznej czy klasycznej. Wpisał się do największych indywidualności polskiej sceny muzycznej, pozostając jednak zawsze poza jej głównym nurtem.
Marek Grechuta rozpoczął naukę gry na fortepianie w wieku lat siedmiu i kontynuował ją aż do ukończenia zamojskiego liceum. Po rozpoczęciu studiów architektonicznych na stałe osiadł w Krakowie.
W grudniu 1966 roku wraz z pianistą i kompozytorem Janem Kantym Pawluśkiewiczem założył grupę Anawa, dla której pisał swe poetyckie teksty w aranżacjach wykorzystujących instrumentarium właściwe muzyce klasycznej. Pierwsze kompozycje przyniosły mu dwie główne nagrody na Festiwalu Piosenki Studenckiej jesienią 1967 roku, zaś pierwszy album Marek Grechuta i Anawa ukazał się w połowie roku 1970.
Wiosną 1971, w rozszerzonym składzie, nagrał płytę Korowód, śmiało łącząc muzykę kameralną z ludową, rock progresywny z elementami jazzu. Album ten uważany jest za jedno z najważniejszych dzieł polskiej muzyki popularnej dwudziestego wieku, a z upływem lat także za jedną z najbardziej oryginalnych europejskich płyt początku lat siedemdziesiątych.
Jeszcze w tym samym roku Grechuta opuścił Anawę. Zespół zawiesił działalność, jednocześnie dając początek dwóm wpływowym formacjom - założonej przez Jacka Ostaszewskiego grupie Osjan oraz zainicjowanemu przez Marka Jackowskiego Maanamowi.
W 1972 roku Grechuta z gitarzystą Pawłem Ścierańskim powołał do życia nową formację Wiem. Próbując znaleźć oryginalny sposób na ubranie w dźwięki wierszy współczesnych poetów (Moczulski, Śliwiak, Krynicki), nagrał albumy Droga za widnokres (1972) i Magia obłoków (1974).
W roku 1977 Grechuta ponownie nawiązał współpracę z Janem Kantym Pawluśkiewiczem, przygotowując materiał oparty na tekstach Stanisława Ignacego Witkiewicza. Musical Szalona lokomotywa był wielokrotnie grany w najważniejszych polskich teatrach, zarejestrowany został także jako spektakl TVP. W tym samym roku Grechuta otrzymał Grand Prix festiwalu piosenki polskiej w Opolu za utwór Hop szklankę piwa.
W 1979 roku nagrał płytę opartą na wierszach Tadeusza Nowaka. Kolejny album Śpiewające obrazy z roku 1981 poza oryginalnymi utworami zawierał także fragmenty muzyki skomponowanej do inscenizacji szekspirowskiego Otella.
Związany z krakowskim kabaretem Piwnica pod Baranami, Grechuta intensywnie koncertował w Polsce, Europie, USA, Kanadzie i Australii.
W latach osiemdziesiątych Grechuta nagrywał rzadko. Wydał dwa tomiki poezji i zajmował się malarstwem. Do studia powrócił w 1989 roku, kiedy to ukazał się jego Krajobraz pełen nadziei z całkowicie nowymi kompozycjami. Kolejne albumy, choć życzliwie przyjęte przez krytykę, nie zdołały jednak zaistnieć na komercyjnym rynku.
Grechuta konsekwentnie pozostawał poza głównym nurtem muzyki popularnej, aczkolwiek w 2003 roku nagrał utwór Kraków wspólnie z młodszym o pokolenie zespołem Myslovitz.
Koncertował coraz rzadziej. Po walce z ciężką chorobą Marek Grechuta zmarł w Krakowie 9 października 2006.
Dyskografia:
- Marek Grechuta i Anawa, Polskie Nagrania Muza 1970,
- Korowód, Polskie Nagrania Muza 1971,
- Droga za widnokres, Muza 1972,
- Magia obłoków, Pronit 1974,
- Szalona lokomotywa, Pronit 1977,
- Pieśni Marka Grechuty do słów Tadeusza Nowaka, Pronit 1979,
- Śpiewające obrazy, Pronit 1981,
- W malinowym chruśniaku (wspólnie z Krystyną Jandą), Polskie Nagrania Muza 1984,
- Wiosna, ach to ty, Polskie Nagrania Muza 1987,
- Krajobraz pełen nadziei, Polskie Nagrania Muza 1989,
- Ocalić od zapomnienia, Muza 1990,
- Piosenki dla dzieci i rodziców, EMI 1991,
- Jeszcze pożyjemy, Muza 1993,
- Dziesięć ważnych słów, EMI 1994,
- Niezwykłe miejsca, EMI 2003,
- Godzina miłowania, EMI 2005.
Autor: Maciej Sienkiewicz, czerwiec 2010.
Podobne
Muzyka FRYDERYK CHOPIN, PIEŚNI I PIOSNKI OP. 74
Fryderyk Chopin: Pieśni i piosnki op. 74. "Życzenie", "Wiosna", "Smutna rzeka", "Hulanka", "Gdzie...
Zobacz także
Teatr Och-Teatr w Warszawie
Prywatna scena założona przez Fundację Krystyny Jandy na Rzecz Kultury. Działa od 2010 roku w dawnym kinie Ochota przy ulicy Grójeckiej w Warszawie.
Teatr Teatr Polonia w Warszawie
Prywatna scena założona przez Fundację Krystyny Jandy na Rzecz Kultury. Działa od 2005 roku w dawnym kinie Polonia przy ulicy Marszałkowskiej w Warszawie.
Najczęściej czytane
- Muzyka
Fryderyk Chopin - Muzyka
Stanisław Moniuszko - Muzyka
Polski jazz - Muzyka
Ignacy Jan Paderewski - Muzyka
Henryk Mikołaj Górecki
