Marcel Chyrzyński, fot. Ewelina Chyrzyńska (dzięki uprzejmości artysty)

Kompozytor, urodzony 26 listopada 1971 w Częstochowie.

Studiował w Akademii Muzycznej w Krakowie: kompozycję w klasie Marka Stachowskiego (dyplom z wyróżnieniem w 1995), instrumentację pod kierunkiem Krzysztofa Pendereckiego oraz muzykę komputerową u Marka Chołoniewskiego, a także u amerykańskich stypendystów fundacji Fulbrighta: Richarda Boulangera, Cindy McTee i Rodneya Oaksa. W 1998 uzyskał doktorat na krakowskiej uczelni, gdzie od 1999 jest adiunktem w Katedrze Kompozycji (kompozycja, instrumentacja i fuga). W 1994 otrzymał stypendium twórcze Miasta Krakowa w dziedzinie muzyki, w 2006 stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Swój warsztat kompozytorski doskonalił na wielu kursach kompozytorskich: Internationale Akademie für Neue Komposition w Schwaz w Austrii (1994), XV Letnich Kursach Kompozytorskich w Białymstoku (1995), 3. Internationale Werkstatt für Neue Musik und Computer w Stuttgarcie (1995), 4. Międzynarodowych Warsztatach Muzyki Współczesnej Kraków/Stuttgart (1996) oraz Letnich Kursach Kompozytorskich w Radziejowicach (1996, 1997), pracując pod kierunkiem takich kompozytorów, jak Paul Paterson, Sylvano Bussotti, Claude Lefebvre, Joji Yuasa, Bogusław Schaeffer, Lidia Zielińska oraz Hanna Kulenty.

W kolejnych edycjach Ogólnopolskiego Konkursu dla Młodych Kompozytorów im. Andrzeja Krzanowskiego w Bielsku-Białej otrzymał dwukrotnie I nagrodę: w 1988 za "Miniaturę" na klarnet solo (1988), a w 1990 za "Trzy preludia" na klarnet i fortepian (1990). W 1994 za "Cztery liryki miłosne" na baryton i fortepian (1994) otrzymał I nagrodę na III Ogólnopolskim Konkursie Kompozytorskim im. Adama Didura w Sanoku. Za "Piece for Orchestra" (1994-95) otrzymał wyróżnienie na Konkursie Kompozytorskim Programu 2 Polskiego Radia w Warszawie w 1996. Otrzymał również dwukrotnie III nagrodę na II i III Ogólnopolskim Konkursie Kompozytorskim "Musica Sacra" w Warszawie: w 1996 za "Psalm 88" na chór mieszany a cappella (1996) i w 1997 za "...similes esse bestiis" na chór mieszany a cappella (1997). Utwór "Ferragosto" per tromba, pianoforte e batteria (1997) otrzymał w 1997 I nagrodę na Konkursie Młodych Kompozytorów im. Tadeusza Bairda w Warszawie.

Marcel Chyrzyński od 1995 jest członkiem zwyczajnym Związku Kompozytorów Polskich - od 2002 członek Zarządu Oddziału Krakowskiego, od 2005 członek Zarządu Głównego ZKP, od 1998 jest członkiem Stowarzyszenia Autorów ZAiKS, od 2005 członkiem Polskiego Stowarzyszenia Muzyki Elektroakustycznej.

Jego utwory wykonywane były w Polsce, Austrii, Niemczech, Anglii, Francji, Holandii, Włoszech, Hiszpanii, Grecji, Kosowie, Rumunii, Finlandii, Szwecji, Szwajcarii, Rosji, Korei Południowej, Australii, Japonii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie oraz na Słowacji, Białorusi i Ukrainie podczas wielu koncertów i festiwali, m.in.: Śląskich Dni Muzyki Współczesnej (1994, 2000, 2006), Dni Muzyki Kompozytorów Krakowskich (1995-99, 2002-2003), "MOSAICO Music Festival" w Krakowie (1995), Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień" (1996), "Musica Moderna" w Łodzi (1997), "Musica Polonica Nova" we Wrocławiu (1998), Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Sakralnej "Gaude Mater" w Częstochowie (1997, 1998), Internationale Studienwoche für zeitgenössiche Musik w Hamburgu (1995), FIU Music Festival w Miami (2000), XII Witebskiego Festiwalu Muzycznego (2001), 8. Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej "Kontrasty" we Lwowie (2002), Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej "The New Music Scene of Prishtina" w Kosowie (2003), IV. Festival International de musique en Catalogne w Ceret we Francji (2004), Cadaques International Festival of Music w Hiszpanii (2004), Festiwalu Muzyki Polskiej w Krakowie (2005, 2006, 2008), UltraSchall Festival für neue Musik w Berlinie (2006), Festiwalu New Music New Faces w Krakowie (2006), II Festiwalu Prawykonań w Katowicach (2007) oraz ZXZW Festival w Tilburg w Holandii (2007). Jego utwory: "Ferragosto" per tromba, pianoforte e batteria oraz "Quasi Kwazi I" na klarnet solo (1994) i "Quasi Kwazi II" na klarnet solo (1998) wykonane były na koncercie "Dimensions of Time and Silence" prezentującym muzykę polską i australijską w Sydney w 1998, natomiast "Extended Perception of Echo for Strings" (1992) reprezentował polską muzykę współczesną na Międzynarodowych Targach "Midem Classique 2000" w Cannes.

Kompozycje Marcela Chyrzyńskiego wydawane są przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne, nagrane na płytach kompaktowych (DUX, PWM-DUX, ZPR Records, Acte Préalable, Instytut Sztuki), były prezentowane przez Telewizję Polską, a także radiofonie w Polsce, Holandii, Finlandii, Niemczech i Australii.

Chyrzyński koncertuje również grając na klarnecie, saksofonie, syntezatorze oraz EWI (elektroniczny instrument dęty) oraz generatorach szumów w zespole mch2, który założył wraz z Markiem Chołoniewskim (głos, instrumenty komputerowe). W ich programie znajdują się własne kompozycje elektro-akustyczne oraz interaktywne.

Ważniejsze kompozycje:

• "Miniatura" na klarnet solo (1988)
• "Trzy Preludia" na klarnet i fortepian (1990)
• "For you" na wibrafon solo (1991)
• "Haiku" na głos, klarnet, przetworzenia i komputer (1991)
• "Pamiętam..." na sopran i kwartet smyczkowy (1992)
• "Extended Perception of Echo for Strings" (1992)
• "La Musique d'adieu pour Orchestre à cordes" (1993)
• "Trzy dialogi" na obój i fagot (1993-94)
• "Cztery liryki miłosne" na baryton i fortepian (1994)
• "Quasi Kwazi" na klarnet solo (1994)
• "Piece for String Orchestra" (1994-95)
• "Piece for Orchestra" (1994-95)
• "Überraschung Cfaj" na klarnet, przetworzenia, dwa syntezatory i komputer (1995-96)
• "in c" na klarnet, altówkę (lub wiolonczelę) i fortepian (1996)
• "Psalm 88" na chór mieszany a cappella (1996)
• "Per diem clamavi in nocte coram te" na chór mieszany a cappella (1996-97)
• "Quasi Kwazi II" na klarnet solo (1997)
• "Ferragosto" per tromba, pianoforte e batteria (1997)
• "...similes esse bestiis" na chór mieszany a cappella (1997)
• "Quasi Kwazi III" na klarnet solo (1998)
• "Tribute to miles" na trąbkę i jednego perkusistę (1999)
• "Concerto 2000" na klarnet i orkiestrę symfoniczną (1999-2000)
• "Chamber Concerto 2000" na klarnet i orkiestrę smyczkową (1999-2000)
• "forMS..." na wiolonczelę solo (2001)
• "EXCH-33" na EWI (elektroniczny instrument dęty) i taśmę (2002)
• "Reflection No. 1" na kwartet smyczkowy (2003)
• "Reflection No. 2" na klawesyn solo (2005)
• "Strade di Venezia" na flet, klarnet i fagot (2005-2006)
• "Mahamudra" na dźwięki elektroniczne (2006)
• "Beelden" na amplifikowany flet prosty, klawesyn i taśmę (2006)
• "Dry Pieces" na kwintet dęty (2007-2008)

Strona internetowa kompozytora: www.chyrzynski.com

Autor: Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, grudzień 2002; aktualizacja: listopad 2008.