Muzyka

Bolesław Szabelski

Muzyka
Małgorzata Kosińska
Kompozytor i organista. Urodzony 3 grudnia 1896 w Radoryżu koło Łukowa, zmarł 27 sierpnia 1979 w Katowicach.

W latach 1908-13 uczył się gry na fortepianie i organach w szkole organistów przy Warszawskim Towarzystwie Muzycznym pod kierunkiem Jana Łysakowskiego. Od 1913 studiował grę na organach w klasie Mieczysława Surzyńskiego, teorię muzyki pod kierunkiem Romana Statkowskiego, a historię u Aleksandra Polińskiego w Konserwatorium Warszawskim, które ukończył w 1915. W tym samym roku wykonał, w roli solisty, Symfonię organową Feliksa Guilmanta z towarzyszeniem Orkiestry Filharmonii Warszawskiej. Ok. 1917 podjął pracę jako pedagog w Szkole Organistowskiej oraz organista w Katedrze w Płocku. W latach 1921-22 pełnił obowiązki organisty w Kościele Mariackim w Radomiu. Następnie przeniósł się do Warszawy, gdzie grał w kościołach św. Bonifacego i św. Trójcy, a w 1923 został organistą w garnizonowym kościele św. Józefa na warszawskich Powązkach (funkcję tę sprawował do 1929). Jednocześnie kontynuował studia w zakresie gry na organach u Mieczysława Surzyńskiego i kompozycji pod kierunkiem Romana Statkowskiego (1923-25), później w klasie Karola Szymanowskiego (1927-29).

W 1929 Bolesław Szabelski rozpoczął pracę w Konserwatorium Śląskim w Katowicach, gdzie uczył kontrapunktu i gry na organach, a od 1934 także w Szkole Muzycznej w Cieszynie.

Podczas II wojny światowej przebywał głównie w Sadownem - tu był organistą w kościele parafialnym, a także komponował i zajmował się działalnością pedagogiczną. Od 1940 działał w Armii Krajowej pod pseudonimem Chmiel.

Od 1945 pełnił obowiązki dziekana Wydziału Pedagogicznego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach, od 1957 był kierownikiem Katedry Kompozycji. W 1958 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Jednocześnie w latach 1946-50 kierował założoną przez siebie Szkołą Umuzykalniającą im. Karola Szymanowskiego. Jego uczniami w katowickiej uczelni byli m.in.: Zbigniew Bargielski, Edward Bogusławski, Ryszard Gabryś, Aleksander Glinkowski, Henryk Mikołaj Górecki, Jan Wincenty Hawel, Zdzisław Szostak, Piotr Warzecha.

Utwory Bolesława Szabelskiego wielokrotnie były wykonywane na Festiwalu Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień", a poza granicami kraju spopularyzował je dyrygent, Leopold Stokowski.

Od 1957 uczestniczył w pracach Zarządu Głównego Związku Kompozytorów Polskich.

Otrzymał wiele nagród i odznaczeń, m.in. Nagrodę Państwową II stopnia (1953), Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1959), Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich (1961, 1967), Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki II stopnia (1961) oraz I stopnia (1976), Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1977).

Ważniejsze kompozycje:
  • Kwartet smyczkowy nr 1 (1924)
  • Symfonia nr 1 (1925-26)
  • Kantata na chór i orkiestrę symfoniczną (1927-28)
  • Passacaglia na organy (1930)
  • Symfonia nr 2 na sopran solo, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną (1929-32)
  • Suita na orkiestrę symfoniczną (1936)
  • Etiuda na orkiestrę (1938)
  • Magnificat na sopran solo, chór mieszany i orkiestrę (1938-42)
  • Sonata na organy (1943)
  • Marsz żołnierski [wersja I] na chór mieszany z towarzyszeniem instrumentów dętych (1948)
  • Marsz żołnierski [wersja II] na chór mieszany i fortepian (1948)
  • Sinfonietta na orkiestrę smyczkową i perkusję (1948-49)
  • Symfonia nr 3 (1951)
  • Poemat bohaterski na chór mieszany i orkiestrę (1952)
  • Uwertura uroczysta na orkiestrę symfoniczną (1953)
  • Concerto grosso na orkiestrę (1954)
  • Concertino na fortepian i orkiestrę (1955)
  • Kwartet smyczkowy nr 2 (1956)
  • Symfonia nr 4 (1957)
  • Sonety na orkiestrę (1958)
  • Improwizacje na chór mieszany i orkiestrę kameralną (1959)
  • Wiersze na fortepian i orkiestrę symfoniczną (1960-61)
  • Aforyzmy "9" na zespół kameralny (1962)
  • Preludia na orkiestrę kameralną (1963)
  • Koncert na flet i orkiestrę (1964)
  • Symfonia nr 5 na chór mieszany, organy i orkiestrę symfoniczną (1968)
  • Mikołaj Kopernik, poemat symfoniczny na sopran solo, 2 chóry mieszane i orkiestrę symfoniczną (1972-75)
  • Reduta 56 na głosy solowe, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną (1976)
  • Koncert na fortepian i orkiestrę (1978)

Autor: Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, październik 2008.

Podobne

Muzyka FRYDERYK CHOPIN, PIEŚNI I PIOSNKI OP. 74

Fryderyk Chopin: Pieśni i piosnki op. 74. "Życzenie", "Wiosna", "Smutna rzeka", "Hulanka", "Gdzie...

Zobacz także

Teatr Och-Teatr w Warszawie

Prywatna scena założona przez Fundację Krystyny Jandy na Rzecz Kultury. Działa od 2010 roku w dawnym kinie Ochota przy ulicy Grójeckiej w Warszawie.

Teatr Teatr Polonia w Warszawie

Prywatna scena założona przez Fundację Krystyny Jandy na Rzecz Kultury. Działa od 2005 roku w dawnym kinie Polonia przy ulicy Marszałkowskiej w Warszawie.

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy