Aleksander Nowak
Aleksander Nowak, fot. Marek Dusza
Zwrócił na siebie uwagę już pierwszymi kompozycjami studenckim, takimi jak "Pieśni do słów Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej" na sopran, wiolonczelę i fortepian (1999) oraz "Wariacje na temat Słońca" na gitarę klasyczną solo (2000). Dwukrotnie zdobył za nie II nagrodę na Konkursie dla Młodych Kompozytorów "Crescendo" w Tarnowie. W 2001 roku był finalistą konkursu na utwór na gitarę klasyczną organizowanego podczas Festiwalu Śląska Jesień Gitarowa w Tychach. Jest też laureatem Nagrody Marszałka Województwa Śląskiego, Nagrody Prezydenta Miasta Gliwice oraz University of Louisville Dean's Citation.
W okresie studenckim powstały jeszcze: "Trio na klarnet, altówkę i fortepian" (2001), "Kwintet na klarnet, skrzypce, altówkę, wiolonczelę i fortepian" (2002), "Donikąd" na orkiestrę kameralną (2004), "Here and Now" na harfę i wiolonczelę (2005) czy "Sonata 'June-December'" na skrzypce i fortepian (2005).
Dorosły okres działalności twórczej rozpoczęła natomiast "Wyspa wichrów i mgieł" na orkiestrę symfoniczną, chór mieszany i głosy dziecięce (2006) oraz "Fiddler's Green and White Savannas Never More" na chór męski i orkiestrę kameralną (2006), który to utwór prezentowany był przez Polskie Radio podczas 54. Międzynarodowej Trybuny Kompozytorów UNESCO w Paryżu. Także w 2006 roku Aleksander Nowak skomponował "Last Days of Wanda B." na orkiestrę smyczkową. Ta kompozycja z kolei zdobyła w 2008 roku nominację do nagrody Opus, przyznawanej przez polskie media publiczne.
Obok Pawła Mykietyna, Cezarego Duchnowskiego i Agaty Zubel należy do najbardziej znanych kompozytorów młodego pokolenia. Jego utwory były prezentowane na wielu festiwalach w Polsce i zagranicą (Aksamitna Kurtyna we Lwowie, Festiwal Muzyki Polskiej w Krakowie, Festiwal Prawykonań NOSPR w Katowicach, New Music Festival w Louisville, Przemyska Jesień Muzyczna czy Warszawska Jesień). Od 2008 roku utwory Aleksandra Nowaka wydawane są przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
"Trudno jest scharakteryzować własną muzykę; wystarczająco wiele problemów przysparza samo jej napisanie - mówi o swojej twórczości Nowak. - W komponowaniu kieruję się w dużej mierze intuicją. Jeśli miałbym, choć czyniłbym to niechętnie, określić jakiś cel przyświecający mi w próbach twórczych, byłaby to chęć stworzenia, czy też odkrycia płaszczyzny porozumienia ze słuchaczem, umożliwiająca rodzaj emocjonalno-intelektualnej komunikacji, chyba z przewagą strony emocjonalnej. Na podstawie doświadczeń i mimowolnych przemyśleń w tej materii mogę stwierdzić, że nieźle w tym celu sprawdza się operowanie tym, co słuchaczowi jest już znane, na przemian z tym, co jeszcze nie."
To ostatnie zdanie jest szczególnie ważne dla zrozumienia języka kompozytorskiego Aleksandra Nowaka. Nawiązuje on do różnorodnych stylistyk. Jego muzyka jest wyrazista i ekspresyjna o pozornie czytelnej dla słuchacza narracji. Kompozytor chętnie łamie jednak jej tok, zaskakując nieoczekiwanymi zmianami, ciekawymi rozwiązaniami brzmieniowymi. Chętnie też ucieka się do autoironicznego dystansu.
W ostatnich latach Aleksander Nowak skomponował "Things Passed"na gitarę solo (2007), "Songs of Caress" na sopran i trio fortepianowe (2007), "Frisk" na orkiestrę symfoniczną (2007), operę kameralną "Sudden Rai" (2008), której prapremierę przygotowuje w 2010 roku Opera Narodowa. Na zamówienie Festiwalu Muzyki Polskiej powstał dwa lata temu "Quantemporette" na klarnet, wiolonczelę, puzon i fortepian, a dla Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień w 2009 roku -"Ciemnowłosa dziewczyna w czarnym sportowym samochodzie" na zespół instrumentalny. W tym samym roku Nowak ukończył "1. kwartet smyczkowy".
Jest współautorem muzyki do filmu Konstantego Kulika "W poszukiwaniu legendy", a także ścieżek dźwiękowych kilku produkcji wideo. Zajmuje się działalnością pedagogiczną jako asystent w Katedrze Kompozycji Akademii Muzycznej w Katowicach oraz współprowadzi muzykoterapię w Specjalnym Ośrodku Wychowawczym w Katowicach Bogucicach. Współpracuje z firmą Chilid, zajmującą się produkcją wideo w mediach.
W 2009 roku, nakładem Śląskiego Towarzystwa Muzycznego i Polskiego Radia Katowice, ukazała się pierwsza płyta monograficzna Aleksandra Nowaka "Fiddler's Green".
Jego hobby to żeglarstwo. Brał udział w kilku wyprawach żeglarskich, m.in. na Spitsbergen w 2005 roku i rok później przez North-West Passage, w jej początkowym etapie z Polski na Islandię.
Autor: Jacek Marczyński, kwiecień 2010.
Podobne
Muzyka Rafał Augustyn
Kompozytor, krytyk muzyczny i polonista, urodzony 28 sierpnia 1951 we Wrocławiu.
Zobacz także
Film "Przewodnik do Polaków"
Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...
Sztuki wizualne Maria Poprzęcka "55 skarbów Polski"
Znakomita znawczyni i popularyzatorka sztuki profesor Maria Poprzęcka wybrała 55 najcenniejszych obiektów artystycznych znajdujących się w polskich zbiorach.
Najczęściej czytane
- Muzyka
Fryderyk Chopin - Muzyka
Stanisław Moniuszko - Muzyka
Polski jazz - Muzyka
Ignacy Jan Paderewski - Muzyka
Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina







