Muzyka
Aleksander Lasoń
Muzyka
Kompozytor i pedagog, urodzony 10 listopada 1951 w Siemianowicach Śląskich.
W latach 1970-74 studiował w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach na Wydziale Jazzu i Muzyki Rozrywkowej, a następnie kontynuował studia w klasie kompozycji Józefa Świdra (dyplom z wyróżnieniem w 1979). Jest laureatem 4. Konkursu Improwizacji Fortepianowej w 1972. W 1976 otrzymał II nagrodę na Konkursie Kompozytorskim im. Grzegorza Fitelberga za Symfonię nr 1 na instrumenty dęte, perkusję i dwa fortepiany (1975), w 1978 - nagrodę w Konkursie Kompozytorskim przy Festiwalu "Młodzi Muzycy Młodemu Miastu" w Stalowej Woli, w 1980 - II nagrodę w Konkursie Młodych Związku Kompozytorów Polskich za Góry na orkiestrę symfoniczną (1979-80) i w tym samym roku - Nagrodę im. Beethovena miasta Bonn za Symfonię nr 2 'Koncertującą' na fortepian i orkiestrę (1977-79). Na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu uzyskał trzykrotnie wysokie nagrody: w 1980 - I lokatę w kategorii utworów młodych kompozytorów za Symfonię nr 1, w 1988 - Kwartet smyczkowy nr 2 (1987) i w 1997 - Concerto festivo na skrzypce i orkiestrę (1993-95) zostały wyróżnione. Ponadto za osiągnięcia twórcze otrzymał Nagrodę "Śląskiej Polihymnii" (1985), Nagrodę Artystyczną im. Stanisława Wyspiańskiego (1986), Nagrodę "Exclusiv" wydawnictwa Muzycznego Tonos w Darmstadt (1988-91), nagrodę-stypendium Witolda Lutosławskiego (1987 i 1989), nagrody miast: Mikołów (1999), Bytom (2000) i Tarnowskie Góry (2001) oraz Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich (2002).
Początkowo Aleksander Lasoń działał jako pianista-improwizator, następnie poświęcił się komponowaniu oraz dyrygowaniu. W 1996, z jego inicjatywy, w Akademii Muzycznej w Katowicach powstała Orkiestra Muzyki Nowej, której celem jest popularyzacja muzyki najnowszej i klasyki XX w. W skład zespołu wchodzą absolwenci, wykładowcy i utalentowani studenci katowickiej uczelni.
Obok pracy twórczej prowadzi od 1975 działalność pedagogiczną. Jest profesorem Filii Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie i Akademii Muzycznej w Katowicach. W styczniu 2000 otrzymał tytuł naukowy profesora sztuk muzycznych. W latach 1986-89 był wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej (polskiej sekcji ISCM), a w latach 1990-93 - prezesem Oddziału Katowickiego Związku Kompozytorów Polskich.
Aleksander Lasoń tworzy wraz z Eugeniuszem Knapikiem i Andrzejem Krzanowskim grupę kompozytorów określaną ze względu na rok urodzenia jako "Pokolenie '51". Wszyscy trzej debiutowali na festiwalu "Młodzi Muzycy Młodemu Miastu" w Stalowej Woli, który odegrał ważną rolę w rozwoju polskiej muzyki II połowy lat siedemdziesiątych. Tutaj skrystalizowało się artystyczne oblicze nowej generacji twórczej. Jej głównymi przedstawicielami stali się Lasoń, Knapik i Krzanowski. Ich wspólnym przesłaniem był sprzeciw wobec awangardy lat pięćdziesiątych oraz sześćdziesiątych i twórcze nawiązanie do tradycji, z którą awangarda radykalnie zerwała. W latach 1975-80 w Stalowej Woli odbyło się jedenaście prawykonań utworów kompozytorów "Pokolenia '51", zwanego też "pokoleniem Stalowowolskim". Aleksander Lasoń prezentował na festiwalu "Młodzi Muzycy Młodemu Miastu" po raz pierwszy następujące swoje utwory: Sonatę na skrzypce solo (1975), Muzykę na dowolny głos i taśmę magnetofonową (1975), Koncert na fortepian i trzy taśmy magnetofonowe (1975), Muzykę kameralną II (1976) i Muzykę kameralną Iii (1978). Spośród "Pokolenia '51" Lasoń był bodaj najmniej uwikłany w dyskusje ideowe. Komponowanie traktował zawsze przede wszystkim jako zadanie warsztatowe, muzykę zaś jako spontaniczną grę instrumentalnego żywiołu, co wiąże się zapewne z jego praktyką pianisty - improwizatora (oprócz kompozycji studiował muzykę rozrywkową i jazzową w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach). Jego wczesne kompozycje cechuje witalność, bogata kolorystyka brzmienia i nastrój pełen optymizmu. Z upływem czasu muzyka Lasonia nabiera coraz większej głębi ekspresyjnej, brzmienie staje się ciemniejsze, dynamika potężnieje. Wciąż jednak preferuje Lasoń muzykę czystą, absolutną.
Ważniejsze kompozycje:
W latach 1970-74 studiował w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach na Wydziale Jazzu i Muzyki Rozrywkowej, a następnie kontynuował studia w klasie kompozycji Józefa Świdra (dyplom z wyróżnieniem w 1979). Jest laureatem 4. Konkursu Improwizacji Fortepianowej w 1972. W 1976 otrzymał II nagrodę na Konkursie Kompozytorskim im. Grzegorza Fitelberga za Symfonię nr 1 na instrumenty dęte, perkusję i dwa fortepiany (1975), w 1978 - nagrodę w Konkursie Kompozytorskim przy Festiwalu "Młodzi Muzycy Młodemu Miastu" w Stalowej Woli, w 1980 - II nagrodę w Konkursie Młodych Związku Kompozytorów Polskich za Góry na orkiestrę symfoniczną (1979-80) i w tym samym roku - Nagrodę im. Beethovena miasta Bonn za Symfonię nr 2 'Koncertującą' na fortepian i orkiestrę (1977-79). Na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu uzyskał trzykrotnie wysokie nagrody: w 1980 - I lokatę w kategorii utworów młodych kompozytorów za Symfonię nr 1, w 1988 - Kwartet smyczkowy nr 2 (1987) i w 1997 - Concerto festivo na skrzypce i orkiestrę (1993-95) zostały wyróżnione. Ponadto za osiągnięcia twórcze otrzymał Nagrodę "Śląskiej Polihymnii" (1985), Nagrodę Artystyczną im. Stanisława Wyspiańskiego (1986), Nagrodę "Exclusiv" wydawnictwa Muzycznego Tonos w Darmstadt (1988-91), nagrodę-stypendium Witolda Lutosławskiego (1987 i 1989), nagrody miast: Mikołów (1999), Bytom (2000) i Tarnowskie Góry (2001) oraz Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich (2002).
Początkowo Aleksander Lasoń działał jako pianista-improwizator, następnie poświęcił się komponowaniu oraz dyrygowaniu. W 1996, z jego inicjatywy, w Akademii Muzycznej w Katowicach powstała Orkiestra Muzyki Nowej, której celem jest popularyzacja muzyki najnowszej i klasyki XX w. W skład zespołu wchodzą absolwenci, wykładowcy i utalentowani studenci katowickiej uczelni.
Obok pracy twórczej prowadzi od 1975 działalność pedagogiczną. Jest profesorem Filii Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie i Akademii Muzycznej w Katowicach. W styczniu 2000 otrzymał tytuł naukowy profesora sztuk muzycznych. W latach 1986-89 był wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej (polskiej sekcji ISCM), a w latach 1990-93 - prezesem Oddziału Katowickiego Związku Kompozytorów Polskich.
Aleksander Lasoń tworzy wraz z Eugeniuszem Knapikiem i Andrzejem Krzanowskim grupę kompozytorów określaną ze względu na rok urodzenia jako "Pokolenie '51". Wszyscy trzej debiutowali na festiwalu "Młodzi Muzycy Młodemu Miastu" w Stalowej Woli, który odegrał ważną rolę w rozwoju polskiej muzyki II połowy lat siedemdziesiątych. Tutaj skrystalizowało się artystyczne oblicze nowej generacji twórczej. Jej głównymi przedstawicielami stali się Lasoń, Knapik i Krzanowski. Ich wspólnym przesłaniem był sprzeciw wobec awangardy lat pięćdziesiątych oraz sześćdziesiątych i twórcze nawiązanie do tradycji, z którą awangarda radykalnie zerwała. W latach 1975-80 w Stalowej Woli odbyło się jedenaście prawykonań utworów kompozytorów "Pokolenia '51", zwanego też "pokoleniem Stalowowolskim". Aleksander Lasoń prezentował na festiwalu "Młodzi Muzycy Młodemu Miastu" po raz pierwszy następujące swoje utwory: Sonatę na skrzypce solo (1975), Muzykę na dowolny głos i taśmę magnetofonową (1975), Koncert na fortepian i trzy taśmy magnetofonowe (1975), Muzykę kameralną II (1976) i Muzykę kameralną Iii (1978). Spośród "Pokolenia '51" Lasoń był bodaj najmniej uwikłany w dyskusje ideowe. Komponowanie traktował zawsze przede wszystkim jako zadanie warsztatowe, muzykę zaś jako spontaniczną grę instrumentalnego żywiołu, co wiąże się zapewne z jego praktyką pianisty - improwizatora (oprócz kompozycji studiował muzykę rozrywkową i jazzową w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach). Jego wczesne kompozycje cechuje witalność, bogata kolorystyka brzmienia i nastrój pełen optymizmu. Z upływem czasu muzyka Lasonia nabiera coraz większej głębi ekspresyjnej, brzmienie staje się ciemniejsze, dynamika potężnieje. Wciąż jednak preferuje Lasoń muzykę czystą, absolutną.
Ważniejsze kompozycje:
- Sonata na skrzypce i fortepian (1970-71)
- Pieśni na sopran i fortepian (1973)
- Impresje na fortepian i orkiestrę (1974)
- Muzyka kameralna nr 1 'Stalowowolska' [wersja I] na fortepian i kwartet smyczkowy (1974-78)
- Symfonia nr 1 na instrumenty dęte, perkusję i dwa fortepiany (1975)
- Sonata na skrzypce solo nr 1 (1975)
- Muzyka u Szekspira na baryton i taśmę magnetofonową (1975)
- Muzyka kameralna nr 2 na fortepian, 2 rogi, trąbkę, 2 puzony i tubę (1976)
- Koncert na fortepian i 3 taśmy magnetofonowe (1976)
- Muzyka w czterech częściach na kontrabas i fortepian (1977)
- Symfonia nr 2 'Koncertująca' na fortepian i orkiestrę (1977-79)
- Muzyka kameralna nr 3 na instrumenty dęte, perkusję i fortepian (1978)
- Góry na orkiestrę symfoniczną (1979-80)
- Kwartet smyczkowy nr 1 (1979-80)
- Kwintet dęty 'Wiosenny' (1980-81)
- Muzyka kameralna nr 5 'Cztery pory roku' na klarnet, puzon, fortepian i smyczki (1981)
- Trzy pieśni do słów Kazimiery Iłłakowiczówny na alt, obój, skrzypce, wiolonczelę i fortepian (1983)
- Sonata na skrzypce solo nr 2 (1983-84)
- Concerto 'Pablo Casals in memoriam' na wiolonczelę i orkiestrę (1985)
- Concertino w dwóch częściach na skrzypce i fortepian (1986)
- Kwartet smyczkowy nr 2 (1987)
- Katedra na orkiestrę symfoniczną (1987-89)
- Kwartet smyczkowy nr 3 (1992-93)
- Hymn i aria na orkiestrę smyczkową (1993)
- Concerto festivo na skrzypce i orkiestrę (1993-95)
- Relief dla Andrzeja na kwartet smyczkowy (1995)
- Concerto 'Harmonium' na akordeon amplifikowany i orkiestrę (1995-2000)
- Symfonia nr 3 '1999' na chór i orkiestrę (1996-97)
- Credo na orkiestrę symfoniczną (1997)
- '2 plus 2' dla Witolda na skrzypce, wiolonczelę i 2 fortepiany (1997)
- '20 dla 4' na kwartet smyczkowy (1998)
- Musica Sacra – Sanctus na cztery głosy męskie, organy i orkiestrę smyczkową (1998)
- Fanfary '50' na zespół kameralny (1999-2000)
- Muzyka kameralna nr 6 'Saxophonium' na kwartet saksofonowy i perkusję (2000)
- Kwartet smyczkowy nr 4 'Tarnogórski' (2000)
- A Little Book na klarnet i smyczki (2001)
- Canto - 'Dharma'" [wersja I] na wiolonczelę i smyczki (2001)
- Canto - 'Sathya' na skrzypce i smyczki (2001)
- Canto - 'Dharma' [wersja II] na wiolonczelę i fortepian (2002)
- Suibusium felix na dwoje skrzypiec i orkiestrę smyczkową (2002)
- Sinfonia Concertante na gitarę amplifikowaną i orkiestrę kameralną (2004)
- Kwartet smyczkowy nr 5 '7,5 kwartetu' (2004)
- Kwartet smyczkowy nr 6 (2005)
- Danza a tre na zespół instrumentalny (2005)
- Benedictus na chór mieszany a cappella (2005)
- Aukso na orkiestrę smyczkową (2006)
- Kwartet smyczkowy nr 7 (2007)
- Symfonia nr 4 'Satja' na orkiestrę (2007)
Podobne
Muzyka FRYDERYK CHOPIN, PIEŚNI I PIOSNKI OP. 74
Fryderyk Chopin: Pieśni i piosnki op. 74. "Życzenie", "Wiosna", "Smutna rzeka", "Hulanka", "Gdzie...
Zobacz także
Sztuki wizualne Stanisław Wyspiański "Chochoły"
Jeden z najbardziej rozpoznawalnych pasteli Stanisława Wyspiańskiego, znany obecnie pod tytułem "Chochoły", powstał prawdopodobnie w okolicach marca 1898 roku.
Film "Do widzenia, do jutra"
Film fabularny w reżyserii Janusza Morgensterna z 1960 roku. Debiutancki obraz Morgensterna określa się dziś jako kultowy...
Najczęściej czytane
- Muzyka
Fryderyk Chopin - Muzyka
Stanisław Moniuszko - Muzyka
Polski jazz - Muzyka
Ignacy Jan Paderewski - Muzyka
Henryk Mikołaj Górecki
