Listy albo opór materii to wybór listów autora Solaris, które powstawały przez ponad trzydzieści lat.

Stanisław Lem jako epistolograf jest postacią niezwykle barwną, zmieniającą się w zależności od tego, do kogo pisze: do urzędników dawnej Polski Ludowej, do młodych adeptów naukowego czy literackiego fachu, do kolegów-pisarzy, do tłumacza swych utworów na język angielski, Michaela Kandla, czy do wybitnego fizyka, profesora Władysława Kapuścińskiego. W każdym z tych wcieleń objawia autor właściwą sobie zadziorność, zmysł polemiczny, humor, a przy tym nie rezygnuje z najwyższego standardu intelektualnego, szkicując często w korespondencji pomysły, które wypełniły później obszerne książki eseistyczne.

Osobne miejsce zajmują listy do tłumacza, ujawniające niezwykłą świadomość językową twórcy i sekrety jego warsztatu. Gdzieś w tle tych dyskusji rozgrywa się inny dramat: historia zmagań pisarza polskiego z komunistyczną władzą: począwszy od indolentnych przedstawicieli różnych instytucji - aż po najwyższe władze państwowe, które Lemowi, jak mówi jeden z cytowanych w listach prominentów, "nie pomagały, jeśli nie przeszkadzały". Wiele tam też smakowitych szczegółów życia codziennego pod komunizmem, słowem, lektura to bogata w treść istotną, a zarazem pełna atrakcji.

• Stanisław Lem
  Listy albo opór materii
  wybór i opracowanie: Jerzy Jarzębski
  Wydawnictwo Literackie, Kraków 2002
  123 x 197, 292 ss., miękka oprawa
  ISBN: 83-08-03291-5