W Krzemieńcu. Opowieści o rozsądku zwyciężonych Ryszard Przybylski sięga do roku 1805, kiedy to Tadeusz Czacki, przy współudziale Hugona Kołłątaja, założył Liceum Krzemienieckie. Szybko stało się ono ośrodkiem życia umysłowego i ostoją polskości, a sam Krzemieniec zaczął dzięki niezwykłej szkole rozkwitać, stając się naukową i kulturalną stolicą Wołynia. Nieznane wcześniej miasto zaczęto nazywać wołyńskimi Atenami. Autor kreśli barwną panoramę ówczesnej kresowej mentalności i obyczajowości, jednak głównym bohaterem jego intrygującej opowieści pozostaje samo liceum - jego Ojcowie Założyciele, profesorowie, społeczność uczniowska, struktura, a także fety i zwyczaje. A wszystko to nieodłączne od tragiczno-ironicznych zawirowań historii, które zdecydowały zarówno o narodzinach, jak i o późniejszej klęsce szkoły.

Ryszard Przybylski (ur.w 1928 w Równem na Wołyniu) - eseista i historyk literatury. Ogłosił m.in.: Klasycyzm, czyli prawdziwy koniec Królestwa Polskiego, Pustelnicy i demony, Baśń zimowa. Esej o starości, Rozhukany koń. Esej o myśleniu Juliusza Słowackiego, Sardanapal. Opowieść o tyranii, Mityczna przestrzeń naszych uczuć, a także wybór esejów i listów Nadieżdy Mandelsztam "Mozart i Salieri". Laureat wielu nagród, w tym m.in. Nagrody Wielkiej Fundacji Kultury, Nagrody Kościelskich i Nagrody im. Jurzykowskiego.

• Ryszard Przybylski
  Krzemieniec. Opowieść o rozsądku zwyciężonych
  Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2003
  125 x 195, 204 ss., miękka oprawa
  ISBN 83-88807-35-8

Opracowanie redakcyjne na podstawie informacji Wydawnictwa Sic!