Literatura
Marek Krystian Emanuel Baczewski
Literatura
Poeta, prozaik, krytyk literacki. Różne źródła podają różne daty jego urodzenia (od 1963 do 1967). Jego prawdziwe nazwisko to Marek Kowalik.
Felietonista pisma "Opcje" oraz internetowej Witryny Czasopism, tworzył również słuchowiska radiowe. Publikuje pod pseudonimem złożonym z nacechowanych religijnie imion oraz nazwy przedwojennej lwowskiej fabryki wódek. Mieszka w Zawierciu.
Laureat nagrody poetyckiej w pierwszej edycji konkursu im. R.M. Rilkego, organizowanego przez sopockie czasopismo "Topos" (1997). Laureat konkursu "Tyska Zima Poetycka" w 2003, w wyniku którego opublikowany został tomik Antologia wierszy nieśmiałych. W maju 2007 roku nominowany do Nagrody Literackiej Gdyni za książkę Morze i inne morza.
Pomimo to Baczewskiego można uznać za jednego z najbardziej niedocenionych, obok Edwarda Pasewicza, poetów współczesnych. W posłowiu do obszernego wyboru wierszy Fortepian i jego cień, Krzysztof Siwczyk za przyczynę tego stanu rzeczy uznaje fundamentalną niemożność oswojenia tych wyrafinowanych wierszy, gdzie "erudycja autora idzie w parze ze zjawiskowym poczuciem absurdu tego, co określamy mianem erudycji". Nawet nadużywana przez poetów klasycyzujących liryka roli, wkładająca wiersz w usta postaci istotnej dla kultury, nabiera u Baczewskiego znamion lekkości. Tymczasem ciężar intelektualny tej poezji Krzysztof Siwczyk - skądinąd pracownik Instytutu Mikołowskiego - porównuje z twórczością Witolda Wirpszy. Pozostaje zatem mieć nadzieję, że znaczenie Baczewskiego będzie z czasem wzrastać, podobnie jak w wypadku Wirpszy.
Z kolei Anna Kałuża w następujący sposób dopisuje się do tytułu Kasandra idzie przypudrować nosek:
Bo też Baczewski jest poetą kultury - skutecznie unika on jednak nadmiernego patosu, jaki zazwyczaj jest kojarzony z tym określeniem. Doskonały przykład jego charakterystycznej strategii, polegającej na zestawianiu motywów pozornie nieprzystawalnych, stanowi przewijający się przez wiele tomików cykl Ars Poetica. Zawiera on zarówno utwory całkiem poważne, jak i parodie reklam głoszące, że wiersz został wykonany ze składników w stu procentach naturalnych. Ta ostentacyjna różnorodność stanowi znak firmowy omawianej poezji. Potrafi ona łączyć metafizykę z motywami "dołu materialno-cielesnego", a w żartobliwych konstrukcjach, takich jak seria typowych kolejowych określeń ze słowem "pociąg" zamienionym na "Bóg", wyrażać trudne problemy eschatologiczne ("Bóg objęty całkowitą rezerwacją miejsc"). Powtarzanie i repetytywne komentowanie kluczowego motywu jest zresztą zabiegiem często przez poetę stosowanym.
Jest więc Baczewski autorem poruszającym bardzo poważne zagadnienia w sposób świeży i odkrywczy, z daleka od nadmiernie solennego języka, co - pomimo ewidentnej trudności tej poezji - gwarantuje jej większą komunikatywność. Przeszkody w odbiorze nie stanowi bowiem charakter tekstów, a tylko czytelnicze przyzwyczajenia na temat tego, jak też poważna poezja powinna wyglądać.
Biorąc do ręki Fortepian i jego cień, najbardziej byłem oczywiście ciekaw nowych wierszy. Wśród nich zwracają uwagę utwory dopisujące się do Łąki Leśmiana, raz udatnie naśladujące sposób pisania prekursora ("Gdybyś mnie rozmyślił, byłabym strwoniona"), kiedy indziej formułujące refleksje takie oto: "Co to znaczy wyrazić? / Sprawić, by było raz / albo żeby raziło?". Mimo pozorów zabawy językowej, zdania te dobrze prezentują poetyckie credo Baczewskiego: potrzebę wyrażania się w sposób jednorazowy oraz możliwie jaskrawy.
Twórczość
Poezja:
Autor: Paweł Kozioł, listopad 2010.
źródło: instytutmikolowski.pl
Felietonista pisma "Opcje" oraz internetowej Witryny Czasopism, tworzył również słuchowiska radiowe. Publikuje pod pseudonimem złożonym z nacechowanych religijnie imion oraz nazwy przedwojennej lwowskiej fabryki wódek. Mieszka w Zawierciu.
Laureat nagrody poetyckiej w pierwszej edycji konkursu im. R.M. Rilkego, organizowanego przez sopockie czasopismo "Topos" (1997). Laureat konkursu "Tyska Zima Poetycka" w 2003, w wyniku którego opublikowany został tomik Antologia wierszy nieśmiałych. W maju 2007 roku nominowany do Nagrody Literackiej Gdyni za książkę Morze i inne morza.
Pomimo to Baczewskiego można uznać za jednego z najbardziej niedocenionych, obok Edwarda Pasewicza, poetów współczesnych. W posłowiu do obszernego wyboru wierszy Fortepian i jego cień, Krzysztof Siwczyk za przyczynę tego stanu rzeczy uznaje fundamentalną niemożność oswojenia tych wyrafinowanych wierszy, gdzie "erudycja autora idzie w parze ze zjawiskowym poczuciem absurdu tego, co określamy mianem erudycji". Nawet nadużywana przez poetów klasycyzujących liryka roli, wkładająca wiersz w usta postaci istotnej dla kultury, nabiera u Baczewskiego znamion lekkości. Tymczasem ciężar intelektualny tej poezji Krzysztof Siwczyk - skądinąd pracownik Instytutu Mikołowskiego - porównuje z twórczością Witolda Wirpszy. Pozostaje zatem mieć nadzieję, że znaczenie Baczewskiego będzie z czasem wzrastać, podobnie jak w wypadku Wirpszy.
Z kolei Anna Kałuża w następujący sposób dopisuje się do tytułu Kasandra idzie przypudrować nosek:
"Pudrowanie noska jest czynnością daleko bardziej niebezpieczną, niż zwykło się sądzić - wykraczającą poza kosmetyczne zabiegi upiększające. Stanowi ono doskonałą metaforę pastiszowej filozofii pisania, która, podobnie jak puder, ozdabia i maskuje powierzchnię, ale także jak kokaina, przenikając do krwi, radykalnie zmienia obraz świata i koncepcję języka"("pudrowanie noska" jako zażywanie narkotyku to określenie zapożyczone z filmu "Pulp Fiction"). Dalej krytyczka twierdzi, iż "pastisz jest wyrazem lękowej reakcji poety na kulturowy przesyt".
Bo też Baczewski jest poetą kultury - skutecznie unika on jednak nadmiernego patosu, jaki zazwyczaj jest kojarzony z tym określeniem. Doskonały przykład jego charakterystycznej strategii, polegającej na zestawianiu motywów pozornie nieprzystawalnych, stanowi przewijający się przez wiele tomików cykl Ars Poetica. Zawiera on zarówno utwory całkiem poważne, jak i parodie reklam głoszące, że wiersz został wykonany ze składników w stu procentach naturalnych. Ta ostentacyjna różnorodność stanowi znak firmowy omawianej poezji. Potrafi ona łączyć metafizykę z motywami "dołu materialno-cielesnego", a w żartobliwych konstrukcjach, takich jak seria typowych kolejowych określeń ze słowem "pociąg" zamienionym na "Bóg", wyrażać trudne problemy eschatologiczne ("Bóg objęty całkowitą rezerwacją miejsc"). Powtarzanie i repetytywne komentowanie kluczowego motywu jest zresztą zabiegiem często przez poetę stosowanym.
Jest więc Baczewski autorem poruszającym bardzo poważne zagadnienia w sposób świeży i odkrywczy, z daleka od nadmiernie solennego języka, co - pomimo ewidentnej trudności tej poezji - gwarantuje jej większą komunikatywność. Przeszkody w odbiorze nie stanowi bowiem charakter tekstów, a tylko czytelnicze przyzwyczajenia na temat tego, jak też poważna poezja powinna wyglądać.
Biorąc do ręki Fortepian i jego cień, najbardziej byłem oczywiście ciekaw nowych wierszy. Wśród nich zwracają uwagę utwory dopisujące się do Łąki Leśmiana, raz udatnie naśladujące sposób pisania prekursora ("Gdybyś mnie rozmyślił, byłabym strwoniona"), kiedy indziej formułujące refleksje takie oto: "Co to znaczy wyrazić? / Sprawić, by było raz / albo żeby raziło?". Mimo pozorów zabawy językowej, zdania te dobrze prezentują poetyckie credo Baczewskiego: potrzebę wyrażania się w sposób jednorazowy oraz możliwie jaskrawy.
Twórczość
Poezja:
- Fortepian Baczewskiego i inne konstrukcje, Stowarzyszenie "Civitas Christiana", Płock 1994.
- Taniec piórem, 1996.
- Kasandra idzie przypudrować nosek, Zielona Sowa, Kraków 1999.
- Wiersze żebrane, FALL, Kraków 1999.
- Wybór wierszy, Biblioteka "Toposu", Sopot 1999.
- Antologia wierszy nieśmiałych, Teatr Mały, Tychy 2003.
- Morze i inne morza, Instytut Mikołowski, Mikołów 2006.
- 5 poematów, Wydawnictwo FA-art, Bytom-Katowice 2006.
- Fortepian i jego cień, Wojewódzka Biblioteka Poezji i Centrum Animacji Kultury, Poznań 2010 (wiersze zebrane z posłowiem Krzysztofa Siwczyka).
- "Być w nadziei". Z M.K.E. Baczewskim rozmawia Jakub Winiarski, "Studium" 3-4 (63-64)/2007.
- "Żyjemy w czasach, które nie mają czasu". Z M.K.E. Baczewskim rozmawiają Maciej Melecki i Krzysztof Siwczyk, "Arkadia" 13-14/2003.
- Anna Kałuża, "Poeta idzie przypudrować nosek: Wybór wierszy M.K.E. Baczewskiego", [w:] Bumerang, Biuro Literackie, Wrocław 2010.
- Alina Świeściak, "Baczewski i inne morza", "Opcje" 1 (66)/2007.
Autor: Paweł Kozioł, listopad 2010.
Podobne
Literatura Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki
Poeta, urodzony 12 listopada 1962 roku w Wólce Krowickiej koło Lubaczowa...
Literatura Janusz Tazbir
Historyk, badacz dziejów kultury staropolskiej oraz reformacji i kontrreformacji w Polsce. Urodził...
Zobacz także
Film "Przewodnik do Polaków"
Pięć filmów dokumentalnych o polskim rocku, modzie, zabawkach, himalaizmie i seksie w czasach PRL-u tworzy "Przewodnik do Polaków"...
Sztuki wizualne Maria Poprzęcka "55 skarbów Polski"
Znakomita znawczyni i popularyzatorka sztuki profesor Maria Poprzęcka wybrała 55 najcenniejszych obiektów artystycznych znajdujących się w polskich zbiorach.







