Literatura

Krzysztof Karasek

Literatura
fot. Lech Gawuc/REPORTER/East News
Poeta, eseista, krytyk literacki. Urodził się 19 lutego 1937 roku w Warszawie, syn artysty plastyka Romana Karaska.

Studiował na Uniwersytecie Warszawskim (filozofię) oraz na Akademii Wychowania Fizycznego (osiągał dobre wyniki w skoku o tyczce). Jego debiut prasowy miał miejsce w roku 1966 na łamach miesięcznika "Poezja". W latach 1967-1971 należał do zespołu redakcyjnego czasopisma "Orientacje". Później, do 1978 pracował w miesięczniku "Nowy Wyraz", a w okresie 1983-1993 w miesięczniku "Literatura".

W roku 2008 otrzymał nagrodę Poznańskiego Przeglądu Nowości Wydawniczych "Książka Lata 2008" za tomik poezji Autostrady i konie. W lutym 2009 został uhonorowany Nagrodą Literacką im. Władysława Reymonta za całokształt twórczości.

Poezja Karaska była identyfikowana jako przynależna do Nowej Fali. Cenili ją twórcy tacy jak Zbigniew Herbert i Ryszard Kapuściński. Późniejsze teksty rozwijają tę poetykę w kierunku większej elegijności, bardziej potoczystego opisu i wyciszenia efektów stylistycznych. Janusz Drzewucki twierdzi zresztą, że duża skala poetyckiego głosu i pewna niejednorodność cechowały tę twórczość od początku:
"Krzysztof Karasek nie był tylko poetą politycznym, […] poetą politycznym był najmniej. Liryka tego autora jest od zawsze polifoniczna, wielogłosowa. Poeta posługuje się najrozmaitszymi stylami, idiomami, poetykami. Bywa i publicystyczny, i refleksyjny, raz jest tradycjonalistą, innym razem awangardystą, bywa jednoznaczny i dwuznaczny, w otaczającym świecie interesuje go zarówno to, co fizyczne, jak i to, co metafizyczne."
Jego twórczość obejmuje dziedziny i stylistyki tak odległe, jak zaangażowanie w problemy społeczno-polityczne w debiutanckim tomie Godzina jastrzębi (1970), zawierającym słynny poemat Rewolucjonista przy kiosku z piwem, refleksje o czasie i o kondycji ludzkiej w Lekcji biologii (1990) oraz poezja wchodząca w dialog z antycznymi, horacjańskimi wzorcami, zawarta w książce Ody (2009).

Obok twórczości własnej Karasek aktywnie pracował nad popularyzacją autorów wcześniejszych, i to bardzo różnorodnych. Zredagował on wybory wierszy autorów tak różnych, jak Tadeusz Peiper, Anatol Stern, Daniel Naborowski, Gottfried Benn, Rafał Wojaczek i Tytus Czyżewski, a także antologię Współcześni poeci polscy. Poezja polska od roku 1956 (1997).

Autor: Paweł Kozioł, listopad 2010


Twórczość

Poezje:
  • Godzina jastrzębi, Zrzeszenie Studentów Polskich, Warszawa 1970.
  • Drozd i inne wiersze, Iskry, Warszawa 1972.
  • Prywatna historia ludzkości, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1979.
  • Trzy poematy, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1982.
  • Sceny Grottgera i inne wiersze, Przedświt, Warszawa 1984.
  • Świerszcze, Czytelnik, Warszawa 1987.
  • Lekcja biologii i inne wiersze, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1990.
  • Poeta nie spóźnia się na poemat, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1991.
  • Czerwone jabłuszko, Czytelnik, Warszawa 1994.
  • Święty związek, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1997.
  • Dziennik rozbitka, Magazyn Literacki, Warszawa 2000.
  • Musi umrzeć, co ma ożyć w pieśni. Kronika, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2000.
  • Maski, Wydawnictwo Nowy Świat, Warszawa 2002.
  • Dziennik rozbitka II, Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Sopot 2004.
  • Gondwana i inne wiersze, Iskry, Warszawa 2006.
  • Gry Weneckie, Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Sopot 2007.
  • Autostrady i konie, Czytelnik, Warszawa 2008.
  • Flary, Podkarpacki Instytut Książki i Marketingu, Rzeszów 2009.
  • Ody, Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Sopot 2009.
  • Lofoty i inne wiersze, Czytelnik, Warszawa 2010.
Wybory wierszy:
  • Poezje, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1974.
  • Wiersze i poematy, Czytelnik, Warszawa 1982.
  • Prywatna historia ludzkości, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1986.
  • Poezje wybrane, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1986.
  • Poezje, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1994.
  • Święty związek, Więź, Warszawa 2007.
Proza:
  • Wiosna i demony, Czytelnik, Warszawa 1980 (powieść).
  • Poezja i jej sobowtór, Czytelnik, Warszawa 1986 (eseje).
  • Autopsychografia, Przedświt, Warszawa 1993 (eseje).
Wywiady:
  • "Poeci nie chodzą wspólnie..." Z Krzysztofem Karaskiem rozmawia Piotr Szewc, "Nowe Książki" 5/2006.
  • "To co największe można zrobić w sztuce, to kogoś pogłaskać" - z Krzysztofem Karaskiem rozmawia Wojciech Kass, "Nowa Okolica Poetów" 22-23/2007.
Omówienia:
  • Lesław Bartelski, Polscy pisarze współcześni, 1939-1991: Leksykon, PWN, Warszawa 1995.
  • Wojciech Kaliszewski, "Poetom niebo spada na głowę", "Wyspa" 3(7)/2008 (Autostrady i konie).
  • Grzegorz Kociuba, "Krzysztof Karasek czyli o związkach eremity i rozbitka", "Pobocza" 3 (29)/2007.
  • Michał Larek, "W poszukiwaniu dobrej frazy", "Czas Kultury" 2/2008 (Gry weneckie).
  • Krzysztofowi Karaskowi poświęcony jest monograficzny numer czasopisma "Topos" 4-5/2003.

Podobne

Literatura Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki

Poeta, urodzony 12 listopada 1962 roku w Wólce Krowickiej koło Lubaczowa...

Literatura Janusz Tazbir

Historyk, badacz dziejów kultury staropolskiej oraz reformacji i kontrreformacji w Polsce. Urodził...

Zobacz także

Sztuki wizualne Maria Poprzęcka "55 skarbów Polski"

Znakomita znawczyni i popularyzatorka sztuki profesor Maria Poprzęcka wybrała 55 najcenniejszych obiektów artystycznych znajdujących się w polskich zbiorach.

Sztuki wizualne Mirosław Bałka "Carrousel"

Gdy widz stanie pośrodku sali, w której wyświetlany jest film "Carrousel" ("Karuzela"), może mu się zakręcić w głowie. Wokół niego na ścianach wirują cztery projekcje.

Odnośniki do innych działów bazy wiedzy