Literatura

Julia Hartwig

Literatura

Julia Hartwig, fot. Włodzimierz Wasyluk

Poetka, eseistka, tłumaczka, autorka książek dla dzieci. Urodziła się 14 sierpnia 1921 roku w Lublinie.

Autorka zaledwie kilku tomów wierszy, które pozwoliły jej jednak zająć ważne miejsce w krajobrazie polskiej współczesnej literatury. Niepoddająca się jednoznacznym zaszeregowaniom, zajmuje miejsce osobne, nie ulegając twórczym modom i snobizmom.

Jednym z wyznaczników jej poezji jest niechęć do przyjęcia całościowej wizji świata, jednej tonacji emocjonalnej. W swych subtelnych, wyrafinowanych (choć jednocześnie zawsze dążących do bycia zrozumiałymi dla czytelnika) utworach niejednokrotnie łączy przeciwieństwa. Powadze przeciwstawia ironię, rozpaczy - ekstatyczną radość istnienia. Wiersze rozwijające oniryczne, pełne obrazów wizje sąsiadują z umiejętnym przywołaniem konkretu czy na poły mistycznym rozbłyskiem, ukazującym wewnętrzną strukturę widzialnej rzeczywistości. Kryje się za tym intelektualna dojrzałość, wiedza o tym, iż bogactwa danego nam świata, w jego jasnych i ciemnych obszarach, nie sposób sprowadzić do jednej formuły, osądu, programu.

Posługuje się zazwyczaj formą dopracowaną i "uspokojoną", unikającą chaosu i przypadkowości. Jest jednym z nielicznych polskich poetów mistrzowsko posługujących się prozą poetycką, poeme en prose. Na ten fakt miał zapewne wpływ jej wieloletni związek z literaturą francuską. Hartwig tłumaczyła m.in. utwory Apollinaire'a, Rimbauda, Maxa Jacoba, Cendrarsa i Supervielle'a, opublikowała monografie Apollinaire'a i Gerarda de Nerval. Jest też autorką przekładów z języka angielskiego, zwieńczonych w 1992 roku obszerną antologią "Opiewam nowoczesnego człowieka. Antologia poezji amerykańskiej", przygotowaną wraz z nieżyjącym już Arturem Międzyrzeckim, poetą, prywatnie mężem Julii Hartwig.

Wielokrotnie przebywała na stypendiach we Francji i Stanach Zjednoczonych, otrzymała liczne nagrody, m.in. Fundacji A. Jurzykowskiego, Thornton Wilder Prize przyznawaną przez Translation Center at Columbia University, austriacką nagrodę poetycką im. Georga Trakla. Mieszka w Warszawie.

"Sprzeczność jest moim żywiołem, prawem, o które wojuję." (Julia Hartwig)

Źródło: www.polska2000.pl, Stowarzyszenie Willa Decjusza, 2001

Tomik Nie ma odpowiedzi Julii Hartwig znalazł się w finałowej siódemce nominowanych do nagrody NIKE 2002, a z kolei tomik prozy poetyckiej Błyski został w maju 2003 nominowany do nagrody NIKE 2003. W 2005 roku wybór poezji Bez pożegnania uzyskał nominację do nagrody NIKE 2005.

Zobacz również: esej Małgorzaty Baranowskiej o twórczości Julii Hartwig - "Julia Hartwig - podróż do współczesności..."

Twórczość:

tomy wierszy i prozy poetyckiej:

Pożegnania, Warszawa: Czytelnik, 1956
Wolne ręce, Warszawa: PIW, 1969
Dwoistość, Warszawa: Czytelnik, 1971
Czuwanie, Warszawa: Czytelnik, 1978
Dziennik amerykański, Warszawa: PIW, 1980
Chwila postoju, Kraków: WL, 1980
Obcowanie, Warszawa: Czytelnik, 1987
Czułość, Kraków: Znak, 1992
Nim opatrzy się zieleń, Kraków: Znak, 1995
Jak długo trwać będą dawne imiona, Przemyśl: "Gdzie Indziej", 1996
Lżejszym głosem. Wiersze z różnych lat, Warszawa: "bis", cop 1998
Zobaczone, Kraków: a5, 1999
Przemija postać świata, Warszawa: Prószyński i S-ka 1999
Zawsze od nowa, Warszawa: Twój Styl, 1999
Nie ma odpowiedzi, Warszawa: Sic!, 2001
Wiersze amerykańskie, Warszawa: Sic!, 2002
Błyski, Warszawa: Sic!, 2002
Pięć wierszy, Lublin : Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2002
Mówiąc nie tylko do siebie. Poematy prozą, Warszawa: Sic!, 2003
Bez pożegnania, Warszawa: Sic!, 2004
Zwierzenia i błyski, Warszawa: Sic!, 2004
W objęciach świata, Warszawa: Anagram, 2004
To wróci, Warszawa: Sic!, 2007
Przywoływanie, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2008
Poezje wybrane / Selected Poems, Kraków: WL, 2008
Trzecie błyski, Warszawa: Sic!, 2008
Jasne niejasne, Kraków: a5, 2009

monografie:

Apollinaire, Warszawa: PIW, 1962
Gerard de Nerval, Warszawa: PIW, 1972

twórczość dla dzieci:

Jaś i Małgosia (współautor: A. Międzyrzecki), Warszawa 1961
Przygody Poziomki (współautor: A. Międzyrzecki), t. 1, 2, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1961, 1964
Tomcio Paluch (współautor: A. Międzyrzecki), Warszawa 1962
Pan Nobo. Dalsze przygody Poziomki (współautor: A. Międzyrzecki), Warszawa: Nasza Księgarnia, 1964
Wielki pościg (współautor: A. Międzyrzecki), Warszawa: Nasza Księgarnia, 1969
Zguba Michałka, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1969
Bajki zza kurtyny. Sztuki dla teatru dziecięcego (współautor: A. Międzyrzecki, A. Rymkiewicz), Warszawa: Centralny Ośrodek Metod Upowszechniania Kultury, 1972

reportaże, dzienniki, felietony:

Z niedalekich podróży, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1954
Zawsze powroty - dzienniki podróży, Warszawa: Sic!, 2001 (wyd II: Sic!, 2005, pod tytułem Zawsze powroty - z dzienników podróży)
Pisane przy oknie (felietony), Warszawa: Biblioteka "Więzi", 2004
Wybrańcy losu, Warszawa: Sic!, 2006
Podziękowanie za gościnę, Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2007

tłumaczenia:

francuski: Apollinaire, Paris: Mercure de France, 1972
czeski: Apollinaire, Odeon, 1966
rosyjski: Apollinaire, Moskwa: Progress, 1971
węgierski: Apollinaire, Gondat, 1968

Zobacz także
artykuł Małgorzaty Baranowskiej "Julia Hartwig - Podróż do współczesności"

culture.pl poleca

Podobne

Literatura Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki

Poeta, urodzony 12 listopada 1962 roku w Wólce Krowickiej koło Lubaczowa...

ZOBACZ WIĘCEJ »

Literatura Janusz Tazbir

Historyk, badacz dziejów kultury staropolskiej oraz reformacji i kontrreformacji w Polsce. Urodził...

ZOBACZ WIĘCEJ »

Zobacz także

Film "Toys"

Film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolskiego z 2011 roku zrealizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie w cyklu "Przewodnik do Polaków"...

ZOBACZ WIĘCEJ »