fot. Elżbieta Lempp

Filozof, profesor w Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, prezes Instytutu Nauki o Człowieku w Wiedniu. Najbardziej popularny myśliciel i eseista katolicki w Polsce lat 90. Urodził się 12 marca 1931 w Starym Sączu, zmarł 28 czerwca 2000 w Krakowie.

Jego ostatnio wydane książki stały się bestsellerami, sam zaś autor postrzegany jest jako jeden z niewielu autentycznych autorytetów moralnych i intelektualnych. Józef Tischner urodził się w Starym Sączu i nieprzerwanie manifestował swoje związki z mentalnością i duchowością polskich górali.

Jako uczony Tischner zajmował się głównie filozofią człowieka i teorią wartości. Jego stanowisko określane bywa jako pokrewne fenomenologii, a także jako zbliżone do myśli Emmanuela Lévinasa, choć Tischner najchętniej przyznawał się do - jak sam to nazywał - "filozofii bez etykiety", czyli poszukiwań, których nie sposób do końca utożsamić z którymś z istniejących kierunków filozoficznych. Oryginalnym osiągnięciem tego myśliciela jest wypracowanie orientacji zwanej "filozofią spotkania", będącej twórczym rozwinięciem poglądów Martina Bubera. W grupie tekstów przeznaczonych dla szerszego odbiorcy na wyróżnienie zasługują książki, które spotkały się z entuzjastycznym przyjęciem czytelników. I tak bestsellerem roku 1995 stała się "rozmowa-rzeka" księdza Tischnera z Adamem Michnikiem zatytułowana Między panem a plebanem. W debacie tej poruszono najważniejsze zagadnienia polityczne i światopoglądowe, wśród których na czoło wysuwa się kwestia dialogu lewicy laickiej z Kościołem katolickim w Polsce. Kolejna publikacja "Tischner czyta katechizm" stała się, z uwagi na niezwykle atrakcyjny wykład, barwność i swobodę, z jaką ksiądz profesor komentuje podstawowe zagadnienia etyki chrześcijańskiej, największym sukcesem książki religijnej ostatnich lat. Równie duże zainteresowanie wzbudziła "Historia filozofii po góralsku". Książka ta powstała z ambicji popularyzowania wiedzy filozoficznej, a zasadza się na oryginalnym pomyśle, by o zjawiskach skomplikowanych opowiadać możliwie najprostszym językiem niewykształconych.

Wybrana bibliografia:

• Świat ludzkiej nadzei, Kraków 1975
• Etyka Solidarności, Kraków 1981
• Myślenie według wartości, Kraków: Znak, 1982
• Nieszczęsny dar wolności, Kraków: Znak, 1993
• Między panem a plebanem (wraz z Adamem Michnikiem i Jackiem Żakowskim), Kraków: Znak 1995
• Tischner czyta katechizm (wraz z J. Żakowskim), Kraków: Znak, 1996
• Historia filozofii po góralsku, Kraków: Znak, 1997
• Filozofia dramatu, Kraków: Znak, 1997
• Przekonać Pana Boga, Kraków: Znak, 1999
• Spór o istnienie człowieka, Kraków: Znak, 1999
• Ksiądz na manowcach, Kraków: Znak, 1999

Opracowanie: 2001.